برخورداری اردن از پایههای تولیدی و ظرفیت بالای خودکفایی
اقتصاددانان اردنی بر این باورند که اردن دارای پایههای تولیدی قوی است که این کشور را قادر میسازد پروژه خودکفایی را پیش ببرد و فرصتهای قابل توجهی برای تقویت تولید داخلی و گسترش صادرات فراهم کند.
ظرفیتهای صنعتی و خودکفایی
- صنایع اردن امروز توان واقعی برای رسیدن به سطوح پیشرفته خودکفایی در بسیاری از محصولات را دارند.
- فرصتهای صادراتی گستردهای وجود دارد که تاکنون به طور کامل بهرهبرداری نشده است.
- فخری الجغبیـر، رئیس اتاقهای صنعت اردن و عمان، گفت که شعار خودکفایی به عنوان یک رویکرد ملی و استراتژیک، با هدف ساخت اقتصادی تولیدی و مقاوم در برابر بحرانهای جهانی، در چشمانداز توسعه اقتصادی 2033–2022 تأکید شده است.
اقدامات عملی و حمایت سلطنتی
- پیگیریهای مداوم پادشاه از صنعت، بازدید از کارخانهها و اتاقهای صنعت، و آگاهی مستقیم از نیازها و چالشهای فعالان صنعتی.
- حمایت از تولید ملی و تمرکز بر پروژهها و بخشهای با ارزش افزوده بالا.
- ارتقای زنجیره تأمین ملی برای تضمین توانایی اردن در مواجهه با اختلالات اقتصادی جهانی.
توسعه ظرفیتها و نوآوری
- تمرکز بر توسعه مهارتهای نیروی کار، بهرهگیری از فناوریهای مدرن، افزایش بهرهوری و بهبود کارایی عملیاتی.
- دسترسی آسانتر صنایع به ورودیهای تولید با قیمتهای رقابتی و بازارهای داخلی و خارجی.
- تقویت نوآوری و تحقیق و توسعه برای تولید کالاهای با ارزش افزوده بالا و قابلیت رقابت در بازار جهانی.
نتایج و شاخصهای عملکرد
- گزارش خودکفایی کالایی 2024–2019 نشان میدهد که شاخص پوشش صادرات بر واردات از ۳۷ به ۴۶ درصد افزایش یافته است.
- صنایع معدنی تقریبا خودکفایی کامل دارند و پایهای برای سایر صنایع محسوب میشوند.
- صنایع ساختمانی ۸۲٪ نیاز بازار داخلی را تامین میکنند.
- صنعت بستهبندی حدود ۷۷٪ تقاضای داخلی را پوشش میدهد و جزو عناصر کلیدی زنجیره ارزش صنعتی است.
- صنایع شیمیایی بیش از ۷۳٪ نیاز بازار داخلی را تأمین میکنند.
- صنایع غذایی تقریبا دو سوم مصرف ملی را پوشش میدهد.
- در حوزه دارویی، صادرات بیش از دو برابر واردات بوده و شاخص[1] ICR به ۲۴۰٪ رسیده است.
- بخش پوشاک مازاد تجاری چشمگیر دارد با شاخص پوشش صادرات به واردات ۷۲۰٪.
نقش سرمایهگذاری و آموزش
- صنایع اردن در بازارهای جهانی از آمریکا، اروپا تا خلیج فارس حضور دارند.
- ضرورت گسترش سرمایهگذاری صنعتی، حمایت از زنجیرههای تولید داخلی و تشویق مصرفکنندگان به خرید کالای ملی.
- تاکید بر انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری صنعتی برای کاهش هزینهها و افزایش ظرفیت رشد.
- استفاده از اتوماسیون، هوش مصنوعی و تحلیل دادهها برای بهبود کارایی و کاهش ضایعات.
- سرمایهگذاری مداوم در آموزش فنی و حرفهای برای تامین نیروی کار ماهر و آماده برای هدایت تحول صنعتی.
چشمانداز ملی و منطقهای
- صنایع کلیدی شامل دارویی، شیمیایی، معدنی، غذایی و پوشاک دارای ساختار تولیدی پیشرفته و تجربه چند دههای هستند.
- حضور محصول اردن در بیش از ۱۵۰ بازار جهانی نشاندهنده اعتماد بازار به تولید ملی است.
- توسعه بازار سرمایه و شمول مالی میتواند از پروژههای با ریسک بالا حمایت کند و فرصتهای شغلی و رشد اقتصادی ایجاد نماید.
- فناوری مالی و تأمین مالی دیجیتال نقش کلیدی در تسهیل دسترسی به منابع مالی داخلی و خارجی ایفا میکند.
این گزارش نشان میدهد که اردن در مسیر تبدیل شدن به اقتصادی تولیدمحور و صادرکننده قرار دارد و صنایع آن توانایی رشد، خودکفایی و رقابت در بازارهای جهانی را دارند
[1] - نسبت پوشش بهره در تأمین مالی (Interest Coverage Ratio – ICR)
شاخصی مالی است که برای سنجش توانایی شرکت یا پروژه در پرداخت هزینههای بهره بدهیها از محل سود عملیاتی به کار میرود و یکی از مهمترین شاخصهای توانگری مالی و اعتبارپذیری محسوب میشود.