مروری بر وضعیت شاخص فساد در کشورهای آفریقایی
سازمان شفافیت بینالملل اخیرا در گزارش ۲۰۲۵ خود عنوان داشته است این قاره در تلاش است تا خود را از شر سرطان فساد خلاص کند: با این حال، برخی از کشورها در حال مدیریت این روند هستند. نگاهی به وضعیت در اینفوگرافیکها نشان دهنده وضعیت اسفناک رشد فساد ساختاری در کشورهای آفریقایی است. یافتههای سازمان شفافیت بینالملل سال به سال نشان میدهد که فساد، علیرغم شعارها و وعدهها، در سراسر جهان رواج دارد. آفریقا نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ در شاخص ادراک فساد (CPI) سال ۲۰۲۵ که اخیراً توسط این سازمان غیردولتی منتشر شده است، کشورهای جنوب صحرای آفریقا از ۱۰۰، امتیاز ۳۲ را کسب کردهاند، در حالی که میانگین جهانی ۴۲ است. هرچه امتیاز بالاتر باشد، فساد کمتر است. در همین راستا، هیات مشاوره ای ضد فساد اتحادیه آفریقا با اعلام اینکه حجم فساد در آفریقا در حال رشد میباشد از کشورهای آفریقایی درخواست نمود از الگوی کشورهای رواندا و بوتسوانا از جمله کشورهای پیشتاز در مبارزه با فساد در آفریقا هستند پیروی کنند. هیات مشاوره ای ضد فساد اتحادیه آفریقا متعهد به ترغیب کشورهای آفریقایی برای تصویب تدابیر فساد مطابق با کنوانسیون جلوگیری و مبارزه با فساد اتحادیه آفریقا است. کشورهای عضو اتحادیه آفریقا این کنوانسیون را در ژوئیه ۲۰۰۳ در دومین نشست عادی اتحادیه آفریقا (نهاد عالی سیاست گذاری این اتحادیه) در ماپوتو موزامبیک تصویب کردند.
سازمان شفافیت بینالملل اخیرا در گزارش ۲۰۲۵ خود عنوان داشته است این قاره در تلاش است تا خود را از شر سرطان فساد خلاص کند: با این حال، برخی از کشورها در حال مدیریت این روند هستند. نگاهی به وضعیت در اینفوگرافیکها نشان دهنده وضعیت اسفناک رشد فساد ساختاری در کشورهای آفریقایی است. یافتههای سازمان شفافیت بینالملل سال به سال نشان میدهد که فساد، علیرغم شعارها و وعدهها، در سراسر جهان رواج دارد. آفریقا نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ در شاخص ادراک فساد (CPI) سال ۲۰۲۵ که اخیراً توسط این سازمان غیردولتی منتشر شده است، کشورهای جنوب صحرای آفریقا از ۱۰۰، امتیاز ۳۲ را کسب کردهاند، در حالی که میانگین جهانی ۴۲ است. هرچه امتیاز بالاتر باشد، فساد کمتر است. در حالی که واقعیتها آشکارا از کشوری به کشور دیگر بسیار متفاوت است، نقشه ذیل این روند اساسی را نشان میدهد.
دموکراسی در مقابل فساد
جای تعجب نیست که سازمان شفافیت بینالملل به همبستگی قوی بین سطح باز بودن فضای دموکراتیک (آزادی مطبوعات، اعتبار انتخابات، نقش مخالفان و غیره) و سطح فساد اشاره میکند. نویسندگان این گزارش خاطرنشان میکنند: «کشورهایی که امتیازشان پایین مانده یا در حال کاهش است، عموماً با محدودیتهای کنترل و توازن دموکراتیک، سیاسی شدن سیستمهای قضایی، سوءاستفاده از نفوذ بر فرآیندهای سیاسی و عدم حمایت از فضای مدنی مشخص میشوند. در حالی که حکومت استبدادی فساد را تقویت میکند، بحرانهای امنیتی نیز از عوامل اصلی مؤثر در توسعه فساد هستند: کشورهای سودان جنوبی و سومالی برخی بالاترین سطوح فساد در جهان را دارند.
نسل Z و مبارزه با فساد: جنبشی که به عنوان یک هشدار عمل میکند
برعکس، در میان کشورهایی که بهترین عملکرد را دارند، یا در آنها شاخص ادراک فساد (CPI) سال به سال در حال بهبود است، سازمان شفافیت بینالملل مجموعهای از اقدامات خوب را برای تشویق برجسته میکند. این امر به ویژه در مورد سیشل صادق است که از سال ۲۰۱۲ تاکنون ۱۶ امتیاز در شاخص ادراک فساد خود افزایش یافته است و ثابت میکند که "یک سیستم قضایی قوی میتواند نقش تعیینکنندهای ایفا کند." علاوه بر افزایش اقدامات قانونی آغاز شده، سازمان شفافیت بینالملل همچنین از "اصلاحات قانونی مختلف برای تقویت اجرای قانون، از جمله ایجاد و تقویت آژانس مبارزه با فساد آن" تمجید میکند.
سال ۲۰۲۵ همچنین به عنوان سال ظهور جنبش نسل زد به یاد خواهد ماند. در ماداگاسکار، سرنگونی رئیس جمهور آندری راجولینا در اکتبر گذشته، پس از اعتراضاتی به رهبری جوانان که مصادره ثروت توسط نخبگان فاسد را محکوم میکردند، به عنوان یک هشدار جدی به نظر میرسید.
