اخبار اقتصادی عربستان سعودی - جده
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی عربستان سعودی در هفته اول اردیبهشت ماه 1405 مندرج در رسانههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد.
تغییر راهبرد حمل و نقل و لجستیک عربستان سعودی
در اقدامیکه منعکس کننده تحول لجستیکی شتابان در عربستان است، این کشور همچنان به ترسیم مجدد نقشه حمل و نقل منطقهای و بینالمللی از طریق پروژههای پیشرفته راهآهن ادامه میدهد که نه تنها جابجایی بار در داخل کشور را بهبود میبخشد، بلکه عربستان را در قلب شبکه تجارت جهانی قرار میدهد. راهاندازی پنج مسیر لجستیکی جدید در بخش حمل و نقل بار توسط شرکت راهآهن عربستان این جهتگیری استراتژیک را برای ایجاد یک سیستم حمل و نقل یکپارچه که بنادر را به شهرها و مراکز صنعتی متصل میکند و از جریان کالا با کارایی بیشتر پشتیبانی میکند، تأیید میکند. این گام، امتداد مستقیم استراتژی ملی حمل و نقل و لجستیک است که هدف آن تبدیل عربستان به یک قطب لجستیک جهانی است که سه قاره را به هم متصل میکند و نقش آن را به عنوان یک کریدور اصلی برای تجارت بینالمللی تقویت میکند. همزمان با گسترش این شبکهها تا بنادر خلیج فارس و دریای سرخ و امتداد آنها در شمال به سمت ترکیه، اروپا و آسیای مرکزی، عربستان به سمت مرحله جدیدی از ادغام لجستیکی فرامرزی حرکت میکند.
چگونه نئوم زنجیرههای تأمین جهانی را تغییر شکل میدهد؟
در ۱۵ آوریل ۲۰۲۶، شرکت عربستانی نئوم از راهاندازی یک کریدور لجستیکی چندوجهی خبر داد که اروپا را به مصر، سپس شمال غربی عربستان و در نهایت به کشورهای خلیج فارس متصل میکند. این کریدور بخشی از یک سیستم حمل و نقل است که حمل و نقل دریایی و زمینی را با هم ترکیب میکند و هدف آن حمل و نقل کالا بین قارهها از طریق مسیری جدید است که توسط شرکتهای حمل و نقل بینالمللی فعال در یک شبکه عملیاتی مشترک بین چندین بندر مدیریت میشود. این کریدور برای حمل کالاهای حساس به زمان، از جمله محصولات غذایی فاسدشدنی، تجهیزات صنعتی و محمولههای تجارت الکترونیک، از طریق مسیری که از بنادر اروپایی، سپس بنادر مصر شروع میشود و در بندر نئوم به پایان میرسد، استفاده میشود و سپس طبق برنامههای عملیاتی منظم، از طریق زمینی به مقاصد مختلف در کشورهای خلیج فارس منتقل میشود. فعالیت این کریدور همچنین با اختلالات ناوبری در تنگه هرمز از فوریه ۲۰۲۶ همزمان شده است، زیرا شرکتهای کشتیرانی اروپایی به عنوان بخشی از گزینههای عملیاتی جدید برای شرکتهای کشتیرانی دریایی و زمینی فعال در منطقه، به استفاده از مسیرهای جایگزین برای حمل محمولهها، از جمله این کریدور که از مصر و عربستان عبور میکند، متوسل شدهاند.
تحت تهدید تنگه هرمز، کشورهای خلیج فارس در حال تغییر نقشه زیرساختهای خود است
اقدام کشورهای خلیج فارس برای اتخاذ یک مسیر حمل و نقل لجستیکی جایگزین برای هرمز دیرهنگام صورت گرفت. این کشورها از بسته شدن تنگه هرمز متضرر شدند و به همین دلیل به دنبال یافتن دو راه برای اجتناب از این تنگه بودند. راه اول، بهره برداری از بنادر دریای سرخ است که مشرف به بنادر عربستان هستند. راه دوم از طریق مسیرهای حمل و نقل زمینی است که کشورهای خلیج فارس برای تبادل کالا اتخاذ خواهند کرد.از اواخر فوریه، با تشدید اختلالات ناوبری در تنگه هرمز، منطقه وارد مرحله متفاوتی از تفکر اقتصادی شده است که دیگر صرفاً با منطق سود و زیان مدیریت نمیشود، بلکه بر اساس یک استاندارد حساستر و پیچیدهتر مدیریت میشود: امنیت و تداوم جریان عرضه. این تغییر، به طور مستقیم بر تصمیمات سرمایهگذاری در زیرساختها، به ویژه در بخشهای بنادر، راهآهن و زنجیرههای تأمین، تأثیر گذاشته است، آن هم در زمانی که کشورهای حوزه خلیج فارس در حال شتاب گرفتن برای ترسیم مجدد نقشه تجارت و انرژی خود به دور از تنگه هرمز هستند، تنگهای که اخیراً به مهمترین گلوگاه جهان تبدیل شده است.اختلال در تنگه هرمز نشان داد که آنچه اتفاق افتاده صرفاً یک بحران موقت ترانزیت دریایی نبوده است. بنابراین، رویداد بسته شدن تنگه به عاملی برای بازسازی عمیقتر استراتژیهای حمل و نقل و انرژی تبدیل شد. این تنگه که20درصد تجارت نفت جهان از آن عبور میکند، اکنون بیشتر بعنوان یک آسیبپذیری استراتژیک دیده میشود تا یک گذرگاه امن، و همین امر کشورهای خلیجفارس را برآن داشته تاپروژههایی راکه درچشماندازهای بلندمدت گنجانده شده بودند، تسریع و به تدریج به ضرورتهای امنیتی فوری تبدیل شوند.
هشدارها درباره بحران سوخت هواپیما که میتواند پروازها در اروپا را مختل کند
ویلی والش، مدیرکل انجمن بینالمللی حمل و نقل هوایی، هشدارداد که خطوط هوایی اروپایی ممکن است از اواخر ماه مه به دلیل کمبود سوخت جت در بحبوحه اختلالات عرضه جهانی نفت، لغو پروازها را آغاز کنند. وی توضیح داد که خطوط هوایی با خطرات فزایندهای درفصل سفرهای تابستانی مواجه هستند و از مقامات خواست تا برنامههای احتمالی هماهنگ را برای جلوگیری از سهمیهبندی منابع و تضمین ثبات بازار اجرا کنند. در همین زمینه، فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، هشدار داد که اروپا فقط برای حدود شش هفته سوخت جت ذخیره دارد و این نشان میدهد که در صورت ادامه اختلال در عرضه، احتمال لغو گسترده پروازها وجود دارد. وی بیرول گفت بحران مرتبط با اختلال در جریان نفت و گاز از طریق تنگه هرمز میتواند بزرگترین بحران انرژی را رقم بزند و نسبت به پیامدهای اقتصادی از جمله تورم و افزایش قیمت سوخت و برق هشدار داد. او افزود که ادامه بحران تأثیر بیشتری بر کشورهای درحال توسعه خواهد داشت و احتمال کندی اقتصادی یا ورود برخی اقتصادها به رکود وجود دارد و تأکید کرد که «هیچ کشوری از پیامدهای آن مصون نیست».تخمین زده میشود که حدود ۷۵ درصد از نیازهای سوخت جت اروپا وارداتی است، در حالی که هشدارهایی مبنی بر اختلال در زنجیره تأمین در هفتههای آینده وجود دارد.
وزیر دارایی عربستان: سرمایهگذاریهای کشورهای خلیج فارس علیرغم تأثیر جنگ ادامه خواهد یافت
الجدعان وزیر دارایی عربستان در حاشیه اجلاس بهاره صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی در واشنگتن گفت که روند بهبود اقتصادی ممکن است بیش از حد انتظار طول بکشد و از کشورها خواست تا مردم و اقتصاد خود را برای این سناریو آماده کنند. اما در عین حال، او اشاره کرد که کشورهای حوزه خلیج فارس همچنان به پیشبرد برنامههای سرمایهگذاری خود ادامه میدهند و خاطرنشان کرد که قطر، امارات و عربستان با وجود چالشهای فعلی، به امضای قراردادهای سرمایهگذاری ادامه میدهند. وی مدعی شد که زندگی روزمره در اکثر کشورهای خلیج فارس چندان تحت تأثیر قرار نگرفته است و اشاره کرد که فعالیت اقتصادی در شهرهایی مانند ریاض به روال عادی ادامه دارد، مدارس و مشاغل به فعالیت خود ادامه میدهند و مصرف رو به افزایش است.او مدعی شد که در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس عزمی راسخ وجود دارد که اجازه ندهند وضعیت فعلی مانع اصلاحات اقتصادی یا برنامههای سرمایهگذاری بلندمدت شود. او افزود که تابآوری اقتصادی نه در مواقع بحران، بلکه در دورههای ثبات ایجاد میشود و خاطرنشان کرد که سرمایهگذاریهای قبلی هستند که اهمیت خود را در مواقع چالش ثابت میکنند. او اشاره کرد که ظرفیت تولیدی که عربستان طی دههها توسعه داده است، از طریق افزایش عرضه، به عامل کلیدی در حمایت از ثبات بازار تبدیل شده است. او توضیح داد که این ظرفیت تولید که قبلاً به طور کامل مورد استفاده قرار نمیگرفت، اکنون با ظرفیت کامل در حال فعالیت است که به آرام کردن بازارها و حمایت از اقتصاد جهانی کمک میکند.
فایننشال تایمز: در پی جنگ علیه ایران، تولید اوپک بیش از یکچهارم کاهش یافت
در مقایسه با فوریه 2026 اوپک در حدود ۲۷درصد (معادل ۷.۹ میلیون بشکه در روز کمتر) کاهش تولید داشته است. بر همین اساس تولید نفت در عربستان در حدود ۲۳ درصد کاهش، امارات متحده عربی در حدود ۴۵ درصد کاهش و عراق در حدود ۶۱ درصد کاهش داشته است.شرکت سعودی آدیس قرارداد حفاری فراساحلی به ارزش ۹۲ میلیون دلار در تایلند امضا کرد.شرکت هلدینگ ADES عربستان اعلام کرد که به عنوان بخشی از گسترش فعالیت خود در بازارهای جنوب شرقی آسیا، یک قرارداد خدمات حفاری فراساحلی چند ساله در تایلند امضا کرده است. به گزارش روزنامه الاقتصادیه، این شرکت در اطلاعیهای، توضیح داد که این قرارداد شامل بهرهبرداری از سکوی Shelf Drilling Enterprise برای شرکت کانادایی Valoira Energy به مدت سه سال است. ارزش قرارداد در طول دوره تعهد پایه تقریباً ۳۴۵ میلیون ریال سعودی (معادل تقریباً ۹۲ میلیون دلار آمریکا) است، به استثنای هزینههای راهاندازی یا جابجایی، و امکان تمدید یک ساله بدون احتساب هزینه اضافی نیز وجود دارد. این قرارداد همچنین اولین همکاری بین ADES و Valoira Energy را نشان میدهد و حضور این شرکت را در بازار تایلند، به عنوان بخشی از استراتژی با هدف افزایش بهرهوری عملیاتی ناوگان، بهبود نرخ بهرهبرداری و گسترش در بازارهای حفاری فراساحلی، تقویت میکند. شرکت ADES در زمینه خدمات اکتشاف نفت و گاز از طریق سکوهای حفاری دریایی و خشکی در چندین کشور فعالیت میکند.
وزیر راهآهن عربستان: مطالعه اتصال راهآهن با ترکیه به زودی تکمیل میشود
وزیر حمل و نقل و لجستیک عربستان، پیشبینی کرد که مطالعه پروژه اتصال راهآهن با ترکیه که از اردن و سوریه میگذرد، قبل از پایان سال ۲۰۲۶ تکمیل شود. او در عین حال خاطرنشان کرد که این پروژه باعث افزایش ادغام منطقهای، حمایت از تجارت و توسعه یک سیستم حمل و نقل زمینی پایدار بین کشورهای منطقه خواهد شد. وی توضیح داد که شبکه راهآهن ملی در عربستان در حال حاضر از طریق گذرگاه الحدیثه تا مرزهای اردن امتداد دارد که این امر جایگاه آن را به عنوان یک نقطه کانونی استراتژیک برای گسترش آینده به سمت اتصال منطقهای و بینالمللی تقویت میکند. در همین زمینه، او به راهاندازی طرح «مسیرهای لجستیکی» در بندر جده در ماه مارس 2026 اشاره کرد که هدف آن افزایش انعطافپذیری زنجیرههای تأمین و تضمین تداوم جریان تجارت در دریای سرخ و خلیج فارس، با توجه به تحولاتی است که در بخش حمل و نقل دریایی در منطقه رخ میدهد. او افزود که انعطافپذیری عملیاتی وجود دارد که امکان تردد بین بنادر خلیج فارس و دریای سرخ را فراهم میکند و جریان روان تجارت را تضمین میکند. وی خاطرنشان کرد که ظرفیت بنادر دریای سرخ سالانه از ۱۷ میلیون کانتینر فراتر میرود که آنها را قادر میسازد کانتینرهای منحرف شده از کشورهای خلیج فارس را دریافت کنند. عربستان در حال تسریع اجرای اهداف استراتژی ملی حمل و نقل و لجستیک است که سرمایهگذاریهایی بالغ بر ۵۵۰ میلیارد ریال(حدود ۱۴۷ میلیارد دلار) را تا سال ۲۰۳۰ هدف قرار میدهد و قصد دارد سهم این بخش در تولید ناخالص داخلی را به حدود ۱۰ درصد افزایش دهد و جایگاه عربستان را در بین ۱۰ کشور برتر جهان در شاخص عملکرد لجستیک تقویت کند. ریاض همچنین در تلاش است تا طول شبکه راهآهن خود را از حدود ۵۵۰۰ کیلومتر فعلی به بیش از ۸۰۰۰ کیلومتر در سالهای آینده افزایشدهد کهاین امر از اتصالداخلی و ادغام با کریدورهای منطقهایو بینالمللی پشتیبانی خواهدکرد.
کاهش 6 درصدی تولید آلومینیوم کشورهای خلیج فارس
تولید آلومینیوم در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در ماه مارس نسبت به ماه قبل ۶ درصد کاهش یافت که ناشی از اختلالات زنجیره تأمین ناشی از جنگ صهیونیستی -آمریکا و ایران بود که به ویژه بر جریان مواد اولیه حیاتی از طریق تنگه هرمز تأثیر گذاشت. طبق دادههای منتشره توسط موسسه بینالمللی آلومینیوم، میانگین تولید روزانه منطقه در ماه گذشته حدود ۱۵۹۶۳ تن بوده است، در حالی که این رقم در فوریه قبل از آن ۱۶۹۹۷ تن بوده است، زیرا چالشهای مربوط به تأمین نهادههای تولید، عمدتاً بوکسیت و آلومینا، به دلیل اختلالات حملونقل و تأخیر در تأمین، تشدید شدهاست. این ارقام نشاندهنده فشارهای عملیاتی فزاینده بر کارخانههای کشورهای خلیج فارس است که برخی از آنها پس از حمله به تأسیسات و زیرساختهای انرژی مجبور به کاهش تولید شدهاند، درحالی که سایر تأسیسات برای جلوگیری از تعطیلی خطتولید، به تخلیه ذخایر روی آوردهاند. این موسسه هشدار میدهد که راهاندازی مجدد خطوط تولید آسیبدیده بهویژه با توجه به دشواری ایجاد تعادل سریع در زنجیرههای تأمین سنگین میتواند هفتهها یا حتی ماهها طول بکشد و عرضهجهانی را در میانمدت تحت فشار قرار دهد. در بازارها، قراردادهای آلومینیوم در بورس فلزات لندن از زمان شروع بحران حدود ۱۲ تا ۱۵ درصد افزایش یافته و از سطح ۲۸۰۰ تا ۲۹۰۰ دلار در هر تن، بالاترین سطح در حدود چهار سال گذشته، فراتر رفته است که ناشی از ترس از کمبود عرضه و محدودیتهای لجستیکی مداوم است. در سطح جهانی، تولید آلومینیوم اولیه در ماه مارس به تقریباً 6.3 میلیون تن رسید، با میانگین روزانه 203300 تن، که علیرغم کاهش نسبت به ماه قبل، به رشد سالانه اندک 0.94 درصدی دست یافت، که نشان دهنده عملکرد متفاوت بین مناطق است. خلیج فارس همچنان بازیگر کلیدی در بازار آلومینیوم است و حدود ۷.۹ درصد از تولید جهانی را به خود اختصاص میدهد، در حالی که این رقم برای چین ۶۰.۲ درصد و برای اروپا ۹.۹ درصد است. این سهم با در نظر گرفتن جریانهای تجاری، وزن بیشتری پیدا میکند، زیرا تولید خلیج فارس تقریباً 9 درصد از انرژی جهانی را تشکیل میدهد، اما حدود 15 درصد از واردات اتحادیه اروپا و 20 درصد از واردات ایالات متحده را پوشش میدهد. دادههای استاندارد اند پورز نشان میدهد که در سال ۲۰۲۵، صادرات خلیج فارس حدود ۲۱ درصد از واردات آلومینیوم اولیه ایالات متحده، ۱۶ درصد از محصولات تخت، علاوه بر ۱۹ درصد از واردات اتحادیه اروپا و حدود ۲۵ درصد از واردات ژاپن را تشکیل داده است که حساسیت بازارهای جهانی را نسبت به هرگونه اختلال در تولید این منطقه تقویت میکند. این تحولات در زمانی رخ میدهد که بازار جهانی آلومینیوم با تنگنای ساختاری مواجه است که ناشی از افزایش تقاضا برای این فلز در بخشهای خودروهای برقی، انرژیهای تجدیدپذیر و زیرساختها است. ظرفیت تولید جهانی بیش از 70 میلیون تن در سال تخمین زده میشود که تحت سلطه چین است و به دلیل محدودیتهای زیستمحیطی و مصرف انرژی، به سقف تولید خود نزدیک میشود.
عربستان جزو 10 مقصد برتر برای سرمایهگذاری معدنی
عربستان در شاخص جذابیت سرمایهگذاری معدنی ۲۰۲۵ که توسط موسسه فریزر کانادا منتشر شده است، به رتبه دهم جهان صعود کرد و برای دومین سال متوالی در میان مقاصد پیشرو جهان برای سرمایهگذاری در بخش معدن پیشرفت کرد. این گزارش نشان داد که «عربستان در یک سال ۱۳ رتبه صعود کرد و پس از قرار گرفتن در رتبه ۲۳ در سال ۲۰۲۴، به تنها کشور آسیایی در فهرست ده کشور برتر تبدیل شد، در حالی که در سال ۲۰۱۳ در رتبه ۱۰۴ قرار داشت». این پیشرفت همچنین ناشی از بهبود قابل توجه در زیرشاخصها بود، به طوری که عربستان با ۹۴.۹۹ امتیاز در رتبه چهارم جهانی در شاخص سیاستها و قوانین قرار گرفت و با ۷۳.۳۳ امتیاز به رتبه شانزدهم در شاخص پتانسیل زمینشناسی ارتقا یافت. عربستان علاوه بر سیستم مالیات معدن که جذابیت سرمایهگذاری در این بخش را افزایش میدهد، در سه معیار کلیدی از جمله شفافیت مقررات سیستم معدن، کارایی مدیریت اجرایی و ثبات سازمانی و عدم تضاد، رتبه اول جهانی را کسب کرد.
عربستان بزرگترین خرید ماهانه اوراق قرضه آمریکا را در ۱۱ سال گذشته انجام داد
عربستان سرمایهگذاریهای خود در اوراق قرضه و اسناد خزانهداری آمریکا را در ماه فوریه به صورت ماهانه ۱۹ درصد افزایش داد و طبق دادههای رسمیبه ۱۶۰.۴ میلیارد دلار رساند که بالاترین سطح خرید ماهانه در ۱۱ سال گذشته است. دادهها نشان داد که داراییهای عربستان نیز نسبت به سال گذشته ۲۷ درصد افزایش یافته است، درحالی که این رقم در سال گذشته ۱۲۶.۴ میلیارد دلار بود که نشان دهنده افزایش قابل توجه سرعت سرمایهگذاری در دوره اخیر است، در حالی که این رقم تا پایان فوریه ۲۰۲۰ به ۱۸۴.۴ میلیارد دلار رسیده بود. به گزارش الاقتصادیه، خرید اوراق قرضه آمریکایی توسط سعودی در ماه فوریه به حدود ۲۵.۶ میلیارد دلار رسید که بالاترین میزان خرید ماهانه در ۱۱ سال گذشته است، زمانی که در ژانویه ۲۰۱۵ به ۳۸.۵ میلیارد دلار رسیده بود. این افزایش همزمان با افزایش ذخایر خارجی عربستان در طول ژانویه و فوریه به بیش از ۶۰ میلیارد ریال بود که توسط ذخایر ارزی و سرمایهگذاری در اوراق بهادار خارجی پشتیبانی میشد. در طول ماه فوریه، بازده اوراق خزانهداری ایالات متحده برای سررسیدهای ۲، ۵ و ۱۰ ساله بین ۳.۸ تا ۴.۳ درصد متغیر بود که نشاندهنده سطح بازده نسبتاً پایدار در بازارهای مالی است.این سرمایهگذاریهای عربستان در اوراق قرضه آمریکایی شامل سایر داراییها یا سرمایهگذاریهای دلاری در داخل آمریکا نمیشود. در سطح جهانی، داراییهای خارجی اوراق بهادار خزانهداری آمریکا در ماه فوریه به صورت ماهانه ۲.۱ درصد افزایش یافت و به ۹.۴۹ تریلیون دلار رسید که تحت حمایت خریدهای کانادا و عربستان بود. ژاپن با دارایی ۱.۲۴ تریلیون دلار، همچنان بزرگترین سرمایهگذار در اوراق قرضه آمریکا است و پس از آن بریتانیا با ۸۹۷ میلیارد دلار، پس از چین برای دهمین ماه متوالی، در جایگاه دوم قرار دارد. چین با وجود کاهش داراییهای خود به ۶۹۳ میلیارد دلار، در بحبوحه تنشهای تجاری که از دوره اول ریاست جمهوری ترامپ آغاز شد، در جایگاه سوم قرار گرفت.
عربستان قراردادی ۳ میلیارد دلاری برای توسعه پروژه نیروگاه برق امضا کرد
شرکتهای سعودی انرژی و آکوا پاور از امضای قرارداد خرید برق با شرکت تدارکات برق سعودی (خریدار اصلی) به ارزش ۱۱.۵ میلیاردریال سعودی (۳ میلیارد دلار آمریکا) برای اجرای پروژه توسعه نیروگاه سیکل ترکیبی (IPC) تولیدکننده مستقل برق رابغ ۲ خبر دادند. دو بیانیه جداگانه که توسط این شرکتها از طریق پلتفرم تداول منتشر شد، توضیح داد که ظرفیت تولید این نیروگاه به ۲۳۱۳.۵ مگاوات میرسد و طراحی آن آماده است تا یک واحد جذب کربن در آینده را در خود جای دهد که بُعد زیستمحیطی پروژه را افزایش میدهد. این دو شرکت همچنین اعلام کردند که مدت قرارداد از تاریخ بهرهبرداری تجاری مورد انتظار از کل نیروگاه تا ۳۱ سال تمدید میشود و هر دو شرکت Saudi Energy و ACWA Power 40 درصد از سهام این پروژه را که طبق یک مدل مشارکت بلندمدت در حال توسعه است، در اختیار دارند. درخصوص اجزای پروژه، این شامل توسعه، تأمین مالی، ساخت، مالکیت و بهرهبرداری از یک نیروگاه گازی با سیستم سیکل ترکیبی، علاوه بر ایجاد و گسترش یک پست برق ۳۸۰ کیلوولتی است که از اتصال ظرفیتهای جدید به شبکه اصلی برق در عربستان پشتیبانی میکند. از سوی دیگر، این دو شرکت ضمن تأیید اینکه «سعودی انرژی» یکی از طرفهای مرتبط با این توافق است، اعلام کردند که تأثیر مالی پس از تکمیل مراحل مالی این قرارداد افشا خواهد شد. این گام در چارچوب گسترش بخش انرژی در عربستان درچارچوب اهداف «چشمانداز سعودی ۲۰۳۰» صورت میگیرد که توسط شرکت تدارکات برق سعودی برای تأمین برق پایدار و افزایش بهرهوری تولید هدایت میشود. پروژه رابغ ۲، پروژهای برجسته در سبد پروژههای مستقل برق است که بر فناوریهای سیکل ترکیبی بسیار کارآمد متکی هستند و روند رو به رشدی به سمت ادغام راهحلهای کاهش انتشار گازهای گلخانهای مانند جذب کربن، مطابق با روندهای عربستان به سمت یک ترکیب انرژی پایدارتر و متنوعتر، دارند.
جزئیاتی از عملکرد بانکهای سعودی در سهماهه اول 2026
روزنامه الإقتصادیة گزارش داد، در سهماهه اول 2026، سود بانکهای سعودی با 7.6 درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال 2025 میلادی، به 23.95 میلیارد ریال رسید و این کمترین میزان رشد سود در 9 فصل اخیر است. دلیل اصلی این افت رشد کندی چشمگیر افزایش وامدهی بانکها است. رشد پرتفوی تسهیلات بانکی در این مدت فقط 7.7 درصد بوده است، در حالی که پارسال در بازه مشابه 16.5 درصد بود. علت آن نرخ بهره بالا و سختگیری بانکها عنوان شده است. دراینبین، سپردههای بانکی 9.7 درصد رشد کردند که بالاترین نرخ در یک سال و نیم اخیر است. در این شرایط بانکها به جای اینکه مثل قبل برای جذب مشتری روی وامهای کمبهره رقابت کنند، بیشتر روی محصولات پسانداز جذاب سرمایهگذاری کردهاند.
توافقنامه سرمایهگذاری و برگزاری میزگرد بین عربستان و سوئیس
عربستان و سوئیس در جریان یک میزگرد سرمایهگذاری بین دو کشور که در جده برگزار شد، توافقنامهای برای تشویق و حمایت از سرمایهگذاریهای متقابل امضا کردند. در این نشست، گای پارملین، رئیس جمهور سوئیس، فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان، فهد السیف، وزیر سرمایه گذاری عربستان، هله آرتیدا، دبیر دولت سوئیس در امور اقتصادی و تعدادی دیگر از مقامات و رهبران تجاری دو طرف حضور داشتند. توافقنامهای برای تشویق و حمایت از سرمایهگذاری بین دو کشور توسط وزیر سرمایهگذاری عربستان و رئیس کنفدراسیون سوئیس امضا شد.به گزارش خبرگزاری رسمی عربستان، هدف از این توافقنامه فراهم کردن یک محیط سرمایهگذاری پایدار، حفاظت از حقوق سرمایهگذاران و حمایت از جریان سرمایهگذاریهای متقابل بین دو کشور است. در این نشست، فرصتهای سرمایهگذاری مشترک بررسی و راهکارهای افزایش همکاریهای اقتصادی بین دو کشور مورد بحث و بررسی قرار گرفت. به گزارش خبرگزاری عربستان، در این دیدار همچنین توسعه مشارکتها در بخشهای دارای اولویت که به حمایت از رشد اقتصادی و تقویت روابط دوجانبه کمک میکند، مورد بررسی قرار گرفت.این دیدار و امضای توافقنامه در حاشیه سفر رئیس جمهور سوئیس به عربستان و همزمان با جشن هفتادمین سالگرد روابط دیپلماتیک بین دو کشور انجام شد. شایان ذکر است که عربستان سومین شریک تجاری بزرگ سوئیس در منطقه خاورمیانه است، در حالی که دو کشور به دنبال استفاده از این همکاری برای گسترش همکاری در زمینههای صنعت، فناوری و خدمات مالی هستند.
گلدمن ساکس پیشبینی میکند که تولید نفت خلیج فارس ظرف چند ماه آینده بهبود یابد
گلدمن ساکس پیشبینی کرد که تولید نفت در کشورهای حوزه خلیج فارس در ماههای آینده با بازگشایی کامل تنگه هرمز، پس از کاهش شدید تولید در این بخش به دلیل پیامدهای جنگ در منطقه، شاهد بهبود قابل توجهی خواهد بود.این بانک در یادداشتی تحقیقاتی که توسط رویترز نقل شده است، توضیح داد که حدود ۱۴.۵ میلیون بشکه در روز از تولید نفت خام در خلیج فارس، معادل ۵۷ درصد از سطح عرضه قبل از جنگ، در ماه آوریل متوقف شده است. این کاهش نتیجه اقدامات احتیاطی و مدیریت موجودی بوده و به دلیل آسیب مستقیم به زیرساختهای نفتی نبوده است. بازگشایی ایمن و پایدار تنگه، در صورتی که حملات جدیدی رخ ندهد، به ویژه با توجه به وجود ظرفیتهای تولید اضافی در کشورهای کلیدی مانند عربستان و امارات متحده عربی، امکان از سرگیری تولید با سرعت نسبتاً سریع را فراهم میکند.این بانک هشدار داد که با توجه به محدودیتهای لجستیکی، از جمله کاهش حدود ۱۳۰ میلیون بشکه یا ۵۰ درصدی ظرفیت خالی تانکرها در خلیج فارس، که میتواند سرعت از سرگیری صادرات نفت را کند کند، بهبودی کامل میتواند زمان بیشتری طول بکشد.
تلاش سعودی برای اتصال ریلی به ترکیه
العربیة گزارش داد، عربستان در حال پیگیری پروژه راهبردی احیای یک کریدور ریلی تاریخی است که از طریق اردن و سوریه، «ریاض» را به «آنکارا» متصل میکند. وزیر حملونقل سعودی پیشبینی کرده است، مطالعه این پروژه تا پایان سال جاری تکمیل شود.این گزارش افزود، در شرایطی که تنشهای ژئوپلیتیکی، نقشه تجارت جهانی را بازتعریف میکنند، این کریدور شش مزیت اقتصادی کلیدی شامل 1. کاهش زمان تحویل کالا، 2. کاهش نوسان زمانی حملونقل، 3. افزایش کارایی زنجیره تأمین، 4. کاهش فشار بر سرمایه در گردش، 5. بهبود چرخه نقدینگی شرکتها و 6. ایجاد مسیری زمینی با کارایی بالا را ارائه میدهد که از نظر زمان، هزینه و قابلیت اطمینان با مسیرهای دریایی رقابت میکند.کارشناسان معتقدند که این کریدور با ایجاد یک پل زمینی اقتصادی میان خلیجفارس و اروپا، مفهوم کریدورهای عبوری در منطقه را بازتعریف میکند و منطقه را از یک مسیر عبوری صرف به اقتصادی که خود کریدورها را میسازد، تبدیل خواهد کرد.
پادشاه و ولیعهد عربستان دستاوردهای چشمانداز ۲۰۳۰ را ستودند
ملک سلمان، پادشاه عربستان، و محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور، یک دهه پس از آغاز چشمانداز ۲۰۳۰، دستاوردهای آن را ستودند و بر تعهد خود برای ادامه تلاش برای دستیابی به دستاوردهای بیشتر تأکید کردند.ملک سلمان در سخنرانی خود گفت که عربستان با دستاوردهای چشمانداز ۲۰۳۰ از زمان آغاز آن در ده سال پیش، به سوی آیندهای بهتر در حرکت است.او به مناسبت انتشار گزارش سالانه چشمانداز ۲۰۳۰، خاطرنشان کرد که هدف چشمانداز عربستان تبدیل کشور ما به الگویی در استفاده از انرژیها، منابع و مزایا برای توسعه جامع است که تأثیر آن توسط شهروندان احساس شود.بن سلمان نیز گفت:پس از یکدهه توسعه همهجانبه تحت چشمانداز سعودی ۲۰۳۰، کشور ما الگویی استثنایی در تبدیل چشماندازها به واقعیت از طریق اراده فرزندان این ملت و نهادهای مؤثر آن ارائه داده است.وی افزود: آنچه در سالهای گذشته به دست آوردهایم، مسئولیت بزرگی را بر دوش ما میگذارد تا تلاشهای خود را دو چندان کنیم و برنامهها و ابزارهای خود را تشدید کنیم تا دستاوردها را افزایش دهیم و پایداری تأثیر را تضمین کنیم، با در نظر گرفتن ارتقای بیشتر این ملت و مردم آن».در همین زمینه، مقامات عربستان با انتشار گزارش سالانه چشمانداز ۲۰۳۰ مدعی شدند که عملکرد گزارش سالانه چشم انداز برای سال ۲۰۲۵، شتاب قابل توجهی در دستیابی به اهداف را نشان داده است، به طوری که ۹۳ درصد از شاخصهای عملکرد به اهداف موقت خود دست یافته یا از آنها فراتر رفتهاند، در حالی که درصد ابتکارات تکمیل شده یا آنهایی که در مسیر درست قرار دارند به ۹۰ درصد رسیده است.این پیشرفت نشان دهنده تکمیل ۹۳۵ طرح از ۱۲۹۰ طرح است، و صدها طرح دیگر نیز در حال پیشرفت هستند، به همراه دستیابی به اکثریت قریب به اتفاق شاخصهای موقت، که با بیش از ۲۲۰۰ اصلاح نظارتی و قانونی پشتیبانی میشوند که کارایی کار نهادی را افزایش دادهاند.
الف- از نظر اقتصادی، عربستان به تقویت تنوعبخشی به اقتصاد خود ادامه داد، به طوری که سهم فعالیتهای غیرنفتی به ۵۵ درصد از تولید ناخالص داخلی افزایش یافت، در حالی که سهم بخش خصوصی به ۵۱ درصد رسید که نشاندهنده یک تغییر ساختاری به سمت اقتصادی پایدارتر است.ب- در بخش سرمایهگذاری، جریانهای ورودی خارجی رشد قابل توجهی را ثبت کردند و به ۱۳۳ میلیارد ریال (۳۵.۴ میلیارد دلار) رسیدند، در حالی که داراییهای صندوق سرمایهگذاری عمومیبه حدود ۳.۴۱ تریلیون ریال (۹۰۹ میلیارد دلار) افزایش یافت و بخش شرکتهای کوچک و متوسط نیز شاهد گسترش قابل توجهی بود.ج- از نظر کیفیت زندگی، مالکیت خانه به ۶۶.۲۴ درصد افزایش یافت، در حالی که پوشش درمانی به ۹۷.۵ درصد رسید و امید به زندگی به هدف ۲۰۳۰ نزدیک شد.د- از نظر شاخصهای سبک زندگی، درصد فعالیت بدنی از هدف فراتر رفت، درحالی که مرگومیر ناشی از تصادفاترانندگی بهطور قابلتوجهی کاهش یافت، و همزمان با آن تعداد بیسابقه زائران از ۱۸ میلیون نفر فراتررفت.ح- در سطح اجتماعی، کار داوطلبانه شاهد جهشی چشمگیر بوده و از مرز ۱.۷ میلیون داوطلب گذشته است، همراه با افزایش سهم شرکتها در مسئولیت اجتماعی و رشد قابل توجه در بخش غیرانتفاعی.و در سطح بینالمللی، عربستان حضور خود را در شاخصهای جهانی تقویت کرده و در امنیت سایبری پیشرو بوده و در زمینههای هوش مصنوعی و رقابتپذیری دیجیتال پیشرفت داشته است.این شاخصها تأیید میکنند که مسیر چشمانداز ۲۰۳۰ با سرعتی صعودی در حال پیشرفت است و با ادغام نهادی و اثربخشی اجرایی پشتیبانی میشود که جایگاه عربستان را به عنوان یک مدل توسعه که تنوع اقتصادی، کیفیت زندگی و رهبری جهانی را با هم ترکیب میکند، ارتقا میدهد.
ارزیابی عملکرد چشمانداز 2030 سعودی
عربستان، گزارشی از عملکرد چشمانداز 2030 خود در سال 2025 منتشر کرد و مدعی شد، دادههای کلی نشان میدهد که 93 درصد از شاخصهای کلیدی عملکرد در این چشمانداز به اهداف سالانه تعیینشده دست یافته یا بسیار به آن نزدیک شدهاند. این گزارش همچنین مدعی است، 90 درصد از کل ابتکارات و طرحهای تعریفشده در چشمانداز 2030 یا کاملاً به پایان رسیدهاند یا دقیقاً طبق برنامه زمانی پیش میروند. این گزارش سالانه همچنین وضعیت محورهای اصلی چشمانداز 2030 را نیز توضیح داد:1-محور جامعه پویا: با ارتقای امکانات فرهنگی و تفریحی و بهبود خدمات حجاج، کیفیت زندگی و رفاه اجتماعی افزایش یافته است.2-محور اقتصاد شکوفا: تنوعبخشی به اقتصاد، رشد بخشهای مختلف و افزایش سرمایهگذاریها.3- محور وطن جاهطلب: اصلاحات ساختاری و دیجیتالی، افزایش بهرهوری سازمانهای دولتی و تسریع دسترسی مردم به خدمات.