شروع اثرات گرانی انرژی بر صنعت غذا در هلند و افزایش فشار قیمتی بر مصرف کننده

بر اساس اعلام مرکز آمار هلند (CBS)، اقتصاد هلند در سه ماهه اول امسال به سختی رشد کرد و در مقایسه با سه ماهه چهارم سال گذشته، اقتصاد این کشور در این مدت 0.1 درصد رشد را تجربه کرده است. این در حالی است که در سه ماهه قبل، رشد سه ماهه اقتصادی این کشور به 0.4 درصد رسیده بود. با این حال، در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، اقتصاد هلند 1.2 درصد رشد داشته است. گزارش جدید بانک هلندی ABN AMRO اذعان می‌کند با ادامه جنگ علیه ایران، شرکت‌های صنایع غذایی هلند تحت تأثیر قیمت‌های بالاتر انرژی قرار خواهند گرفت. بسیاری از شرکت‌های غذایی از همه‌گیری ویروس کرونا و حمله به اوکراین درس گرفته‌اند و قراردادهای انرژی ثابتی منعقد کرده‌اند. اما بر اساس گزارش این بانک، وقتی قراردادهای انرژی در اواخر امسال منقضی شوند، این بخش همچنان با قیمت‌های بالاتر انرژی مواجه خواهد بود.

از زمان آغاز حملات در جنگ آسیا در اواخر فوریه، قیمت انرژی به شدت افزایش یافته است. تنگه هرمز، یک مسیر اصلی کشتیرانی برای حمل و نقل انرژی، از زمان جنگ امن نبوده است. در نتیجه، انتظار می‌رود که انواع قیمت‌ها در درازمدت، از جمله قیمت مواد غذایی، افزایش یابد. به ویژه شرکت‌های غذایی نسبت به قیمت‌های بالاتر انرژی حساس هستند. محققان ABN Amro اعلام کرده اند که این بخش هنوز به شدت به گاز طبیعی و سایر سوخت‌های فسیلی وابسته است. علاوه بر این، گذار به سایر منابع انرژی از کل اقتصاد هلند عقب مانده است. 

جایگزینی دشوار برای انرژی

تحلیل گران این گزارش اظهار کرده اند که پایدارتر کردن تولید با استفاده از منابع انرژی جایگزین در تولید، مانند هیدروژن پاک‌تر، برای بسیاری از شرکت‌ها دشوار است. جایگزینی بسیاری از فرآیندها دشوار است و بانک‌ها به دلیل ریسک‌پذیرتر بودن، تمایل کمتری به تأمین مالی آنها دارند. قراردادهای بلندمدت در این زمینه کمک می‌کنند، اما در این بخش رایج نیستند. برخی از فرآیندهای فرآوری، مانند تبخیر، خشک کردن و پاستوریزاسیون، آنقدر انرژی مصرف می‌کنند که برقی کردن آنها دشوار است. محققان می‌گویند هیدروژن می‌تواند از دیدگاه فنی جایگزینی ارائه دهد، اما از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست. صنعت آرد، صنعت فرآوری میوه و سبزیجات و به ویژه بخش لبنیات به گاز طبیعی وابسته هستند. شرکت‌ها از آن برای تولید بخار و گرمای مورد نیاز، به عنوان مثال، فرآیندهای تمیز کردن استفاده می‌کنند. 

90٪ وابسته به گاز طبیعی

صنعت غذایی هلند به شدت به گاز طبیعی وابسته است، بنابراین این یک ضربه بزرگ خواهد بود. علاوه بر مساله افزایش قیمت انرژی ناشی از جنگ در غرب آسیا، حمل و نقل از طریق تنگه هرمز (مسیر اصلی کشتیرانی برای انتقال نفت و گاز طبیعی) به شدت محدود شده است. دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، اخیراً گفته است که محاصره متقابل تنگه هرمز به این زودی‌ها پایان نخواهد یافت. صنایع غذایی هلند در حال حاضر مجبور به تحمل هزینه‌های بالاتر حمل و نقل جاده‌ای، نرخ کانتینر و حمل و نقل هوایی هم می‌باشد و حتی اگر جنگ امروز پایان یابد، قیمت سوخت برای مدت طولانی بالا خواهد ماند زیرا بسیاری از تأسیسات تولیدی و حمل و نقل به شدت آسیب دیده‌اند. بنابراین، اجتناب‌ناپذیر است که این بخش با انقضای قراردادهایش با قیمت‌های انرژی بسیار گران‌تری روبرو شود. با توجه به وابستگی این بخش به انرژی، این یک ضربه بزرگ خواهد بود.

از زمان بحران انرژی در سال 2022، صنایع غذایی موفق به کاهش 3 درصدی مصرف انرژی خود شده‌اند در حالی که این رقم برای اقتصاد هلند به طور متوسط 11 درصد بوده است. صنعت غذایی هلند بیشترین وابستگی را به گاز طبیعی دارد که تقریباً 70 درصد از کل ترکیب انرژی این بخش را تشکیل می‌دهد. صنعت روغن و چربی بیشترین وابستگی را به گاز طبیعی (97٪)، پس از آن آرد (89٪) و لبنیات (75٪) دارد. کشتارگاه‌ها با 42 درصد کمترین وابستگی را دارند. شرکت‌هایی که برق‌رسانی کرده‌اند، در دوره آینده از مزایای آن بهره‌مند خواهند شد. با این حال، الکتریکی کردن بسیاری از فرآیندها در صنایع غذایی دشوار است زیرا به دمای بالای بیش از ۱۰۰ درجه سانتیگراد نیاز دارند. گزینه‌های پایدارتر معمولاً گران‌تر هستند و شرکت‌ها می‌خواهند بدانند که آیا سرمایه‌گذاری خود را جبران خواهند کرد یا خیر.

محققان بانک هلندی پیش بینی کرده اند که قیمت‌های بالاتر مواد غذایی معمولاً ظرف سه تا نه ماه به مصرف‌کننده می‌رسد. وقتی این قیمت‌ها به قفسه‌ها راه پیدا کردند، قیمت‌های بالاتر تا حد زیادی نحوه نگاه مردم به اقتصاد را تعیین می‌کنند. قیمت‌های بالاتر، مذاکرات بین خرده‌فروشان و صنعت مواد غذایی را بیشتر تشدید می‌کند. «پیش‌بینی اینکه چه کسی برنده خواهد شد، دشوار است. و این موضوع بسته به محصول متفاوت است: یک تأمین‌کننده یک برند ممتاز، موقعیت مذاکره قوی‌تری نسبت به یک تولیدکننده یک برند خصوصی دارد.»

اوایل این ماه، بانک هلندی رابوبانک هم به این نتیجه رسیده است که قیمت مواد غذایی در ماه‌های آینده به دلیل جنگ در غرب آسیا افزایش خواهد یافت. طبق گفته بانک، مواد غذایی در سال‌های اخیر به طور قابل توجهی گران‌تر شده‌اند و این افزایش در سال ۲۰۲۶ ادامه خواهد یافت و در سال ۲۰۲۷ «شدت خواهد گرفت». طبق گزارش رابوبانک، این امر منجر به رفتار متفاوت مصرف‌کنندگان خواهد شد. از سال ۲۰۲۱، مصرف‌کنندگان هزینه کمتری برای مواد غذایی پرداخت کرده‌اند، به عنوان مثال، با انتخاب بیشتر برندهای خصوصی. اگر قیمت‌ها بیشتر افزایش یابد، این امر می‌تواند باعث شود مردم کمتر خرید کنند یا کمتر بیرون غذا بخورند.

 

منابع:

https://fd.nl/economie/1594517/voedingsindustrie-gaat-dure-energie-voelen-consument-betaalt

https://nltimes.nl/2026/04/29/high-energy-prices-start-impacting-dutch-food-industry-iran-war-continues