اخبار اقتصادی کلمبیا و جمهوری پاناما
اخبار و تحولات اقتصادی جمهوری کلمبیا و جمهوری پاناما در هفته چهارم اسفند ماه 1404 مندرج در رسانهها و روزنامههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد:
افزایش دوباره قیمت نفت به بالای ۱۰۰ دلار و نگرانی در بازارهای مالی
با ادامه جنگ در خاورمیانه، قیمت نفت دوباره از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرده و موجب نگرانی در بازارهای مالی جهان شده است. بهای نفت برنت دریای شمال حدود ۳.۰۶ درصد افزایش یافت و به ۱۰۶.۳۰ دلار رسید، درحالیکه نفت وستتگزاس اینترمدیت نیز با ۲.۱۵ درصد رشد به ۱۰۰.۸۳ دلار رسید. سرمایهگذاران بااحتیاط تحولات جنگ در خاورمیانه را دنبال میکنند، زیرا این درگیری اکنون وارد هفته سوم شده و هنوز نشانهای از پایان آن دیده نمیشود.
افزایش قیمت نفت پسازآن رخ داد که دونالد ترامپ هشدار داد اگر ایران همچنان عبور کشتیها از تنگه هرمز را مسدود نگه دارد، حملات ممکن است به زیرساختهای انرژی ایران نیز گسترش یابد. حدود ۲۰ درصد نفت جهان از این گذرگاه عبور میکند و از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، این مسیر عملاً به دلیل حملات و درگیریها مختل شده است. در همین حال، "کییر استارمر" نخستوزیر بریتانیا اعلام کرد کشورش با متحدان خود در حال تهیه طرحی عملی برای بازگشایی تنگه هرمز و بازگرداندن آزادی کشتیرانی در منطقه است، هرچند تأکید کرد لندن نمیخواهد وارد جنگ گستردهتری شود
https://www.elespectador.com/economia/el-petroleo-vuelve-a-superar-los-usd-100-y-genera-nerviosismo-en-las-bolsas/
صنعت کلمبیا سال ۲۰۲۶ را با رشد و افت همزمان آغاز کرد
اداره ملی آمار کلمبیا[1]، اعلام کرد شاخص تولید صنعتی (IPI) در ماه ژانویه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۰.۵ درصد کاهش داشته است. این شاخص که وضعیت تولید در بخشهایی مانند صنعت، معدن و انرژی را اندازهگیری میکند نشان میدهد آغاز سال برای اقتصاد صنعتی کشور با نوسان همراه بوده است. بااینحال اگر عملکرد ۱۲ ماه گذشته (از فوریه ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۲۶) با دوره مشابه قبلی مقایسه شود، این شاخص ۰.۵ درصد رشد را نشان میدهد.
در میان بخشهای مختلف، تأمین گاز و برق و همچنین جمعآوری و توزیع آب به ترتیب ۲.۷ و ۳.۷ درصد رشد داشتند، اما صنایع تولیدی با ۰.۵ درصد کاهش و بخش معدن و استخراج با ۴ درصد افت روبهرو شدند. در میان فعالیتهای صنعتی، تولید خودرو و تریلرها با رشد ۳۷.۹ درصدی بیشترین افزایش را ثبت کرد و پسازآن تولید تجهیزات حملونقل دیگر، مبلمان، پوشاک و پالایش نفت قرار گرفتند. در مقابل، بیشترین کاهش مربوط به تولید ماشینآلات، تجهیزات الکتریکی، صنایع تولیدی متفرقه، محصولات نساجی و محصولات فلزی بود. درمجموع از میان ۲۶ فعالیت صنعتی، ۱۵ مورد کاهش و ۱۱ مورد رشد را در مقایسه سالانه تجربه کردند.
https://www.elespectador.com/economia/la-industria-colombiana-empieza-2026-entre-avances-y-retrocesos/
افزایش فروش خردهفروشی در کلمبیا در ژانویه
اداره ملی آمار کلمبیا "دانه" اعلام کرد فروش واقعی خردهفروشی و خودرو در ژانویه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۷.۸ درصد افزایش داشته است. همچنین درمجموع ۱۲ ماه گذشته رشد فروش به ۱۱.۴ درصد رسیده است. اگر فروش خودرو و موتورسیکلت در نظر گرفته نشود، فروش خردهفروشی ۵.۶ درصد افزایش داشته است. در همین حال، تعداد کارکنان این بخش نیز ۲ درصد بیشتر از ژانویه سال گذشته شده است؛ اشتغال دائمی ۴.۱ درصد رشد داشته، اما اشتغال موقت مستقیم ۲.۹ درصد کاهشیافته است.
بیشترین رشد فروش مربوط به تجهیزات رایانهای و ارتباطی (۳۸ درصد)، تلویزیون و تجهیزات صوتی تصویری (۳۶.۶ درصد) و خودرو و موتورسیکلت (۳۰.۵ درصد) بوده است. پسازآن لوازمخانگی و مبلمان و همچنین وسایل مصرفی خانگی رشد قابلتوجهی داشتهاند. در مقابل، فروش سوخت خودروها ۵.۱ درصد کاهشیافته و کالاهایی مانند ابزارآلات ساختمانی، قطعات خودرو و برخی محصولات دارویی رشد بسیار محدودی داشتهاند. همچنین سهم تجارت الکترونیک درفروش خردهفروشی به ۲.۴ درصد رسیده که اندکی بیشتر از ۲.۲ درصد در ژانویه سال گذشته است. در همین ماه، فروش فروشگاههای بزرگ و هایپرمارکتها به ۱۱.۱ تریلیون پزو رسیده که ۱۰.۴ درصد بیشتر از سال قبل است.
https://www.elespectador.com/economia/las-ventas-del-comercio-minorista-aumentaron-en-enero/
برآورد دولت از بدهی عمومی و کسری بودجه کلمبیا
وزارت دارایی کلمبیا در طرح مالی سال ۲۰۲۶ اعلام کرد که کسری بودجه دولت در سال ۲۰۲۵ به ۶.۴ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده است، اما انتظار میرود این رقم در سال ۲۰۲۶ به ۵.۱ درصد تولید ناخالص داخلی کاهش یابد. همچنین کسری اولیه از ۳.۵ درصد به ۲.۱ درصد تولید ناخالص داخلی کاهش خواهد یافت. دولت تأکید کرده که قصد دارد با مدیریت محتاطانه مالی، هزینهها را کنترل کند تا بدون افزایش قابلتوجه کسری بودجه، تعهدات مالی خود را تأمین کند. درعینحال اگر برخی درآمدهای پیشبینیشده تحقق پیدا نکند، اقدامات لازم برای کاهش هزینهها انجام خواهد شد.
در مورد بدهی عمومی نیز گزارش نشان میدهد بدهی دولت در سال ۲۰۲۵ به ۵۸.۵ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده که نسبت به سال قبل ۰.۵ واحد درصد کمتر است. برای سال ۲۰۲۶ نیز پیشبینی میشود این نسبت تقریباً ثابت بماند و به ۵۸.۷ درصد تولید ناخالص داخلی برسد. وزارت دارایی همچنین اعلام کرد با اقداماتی که در سال ۲۰۲۵ انجامشده، هزینه پرداخت بهره بدهی حدود ۲۲.۱ تریلیون پزو کاهشیافته است. این سطح بدهی همچنان نزدیک به هدف ۵۵ درصد تولید ناخالص داخلی و بسیار پایینتر از سقف ۷۱ درصدی تعیینشده در قانون مالی کشور است.
https://www.elespectador.com/economia/macroeconomia/deuda-publica-y-deficit-fiscal-asi-ve-el-gobierno-las-cuentas-publicas-del-pais/
هشدار کنفکاماراس درباره جنگ تعرفهای میان کلمبیا و اکوادور
اتاق بازرگانی کلمبیا[2] هشدار داد که تنش تجاری میان کلمبیا و اکوادور اکنون به اقتصاد واقعی در مناطق مرزی، آسیب میزند. به گفته این نهاد، اعمال تعرفههای متقابل و همچنین بسته شدن ۸۰ روزه پل "سان میگل" در منطقه "پوتومایو" باعث افزایش هزینههای حملونقل، تأخیر در تحویل کالا و کاهش حجم تجارت شده است. مناطق مرزی در کلمبیا میزبان ۱۸۱ هزار شرکت (حدود ۱۰ درصد از کل شرکتهای کشور) هستند که بیش از ۳۰۴ هزار شغل رسمی ایجاد کردهاند و حدود ۲۰ درصد صادرات کشور از همین مناطق انجام میشود.
این تنش از زمانی شدت گرفت که اکوادور از ژانویه ابتدا تعرفه ۳۰ درصدی و سپس تعرفه ۵۰ درصدی بر واردات کالاهای کلمبیایی اعمال کرد و کلمبیا نیز اقدامات مشابهی انجام داد. تجارت دوجانبه میان دو کشور سالانه بیش از ۲.۷ میلیارد دلار است و بخش بزرگی از آن از طریق مرز زمینی" ایپیالس–تولکان" انجام میشود؛ مسیری که روزانه بیش از ۵ میلیون دلار کالا از آن عبور میکند. فعالان اقتصادی هشدار دادهاند اگر این تنش ادامه پیدا کند، حدود ۶ هزار شرکت و نزدیک به ۲۰۰ هزار شغل در دو سوی مرز در معرض خطر قرار میگیرد. برای کاهش اثرات این بحران، پیشنهادهایی مانند اعلام وضعیت اضطراری اقتصادی در مناطق مرزی، تعلیق موقت تعرفهها و فعالسازی دوباره کابینه مشترک کلمبیا و اکوادور مطرحشده است.
https://www.elespectador.com/economia/macroeconomia/confecamaras-pide-una-tregua-arancelaria-con-ecuador-empresas-y-transporte-sienten-golpe/?cx_testId=28&cx_testVariant=cx_1&cx_artPos=2#cxrecs_s
ترویج قهوه و کاکائوی کلمبیا برای صلح در نمایشگاه بینالمللی بلژیک
سفارت کلمبیا با همکاری "آژانس نوسازی سرزمین" از حضور سه سازمان تولیدکننده از استانهای "نارینیو" و "پوتومایو" در نمایشگاه "تاوولا" در بلژیک حمایت کرد؛ رویدادی مهم برای معرفی محصولات در سطح بینالمللی. این تولیدکنندگان که در مسیر ساخت صلح فعالیت میکنند، تلاش دارند با صادرات قهوه و کاکائو، دو محصول نمادین کلمبیا، به بازارهای اروپایی، فرصتهای جدیدی برای رشد و تثبیت جایگاه خود پیدا کنند. بلژیک به دلیل افزایش تقاضا برای قهوه و کاکائوی ویژه، به بازاری راهبردی برای کلمبیا تبدیلشده است. در این چارچوب، با حمایت "پروکلمبیا" (سازمان مسئول ترویج صادرات، جذب سرمایهگذاری خارجی، گردشگری و برند ملی)، ارتباطات تجاری و نشستهای تجاری برای ورود به بازارهای جدید تسهیل میشود. این ابتکارها بهعنوان جایگزینی پایدار برای اقتصادهای غیرقانونی مطرحشده و با ترویج تجارت عادلانه، به صلح و بهبود شرایط زندگی جوامع تولیدکننده کمک میکنند.
https://www.cancilleria.gov.co/newsroom/news/colombia-impulsa-cafe-cacao-paz-feria-internacional-belgica
افزایش انتظارات تورمی و نفت، پیشبینی رشد نرخ بهره در کلمبیا را تقویت کرد
بر اساس نظرسنجی "بنیاد آموزش عالی و توسعه" (فدسارویو)[3]، تحلیلگران انتظار دارند نرخ بهره بانک مرکزی کلمبیا از سطح فعلی ۱۰.۲۵ درصد به ۱۱ درصد در ماه مارس و حدود ۱۱.۷۵ درصد تا اواسط سال افزایش یابد. این تغییر انتظارات در حالی است که بانک مرکزی در ماه فوریه افزایش نرخ را متوقف کرده بود. عامل اصلی این پیشبینیها، افزایش تورم و چشمانداز صعودی آن است؛ بهطوریکه انتظار میرود تورم تا پایان سال ۲۰۲۶ به بیش از ۶ درصد برسد، بالاتر از محدوده هدف ۲ تا ۴ درصد. افزایش شدید حداقل دستمزد، رشد قیمت نفت به دلیل تنشهای ژئوپلیتیک و عوامل داخلی مانند هزینههای تولید و نوسانات بخش غذا ازجمله دلایل این روند هستند.
در کنار این موارد، وضعیت مالی دولت نیز فشار بیشتری ایجاد کرده است. کاهش رشد اقتصادی، کسری بودجه بالا و درآمدهای مالیاتی کمتر از انتظار، فضای سیاستگذاری را محدود کردهاند. همزمان افزایش قیمت نفت اگرچه درآمد دولت را بالا میبرد، اما هزینه یارانه سوخت را نیز افزایش میدهد. در چنین شرایطی، بازارهای مالی انتظار دارند نرخهای بهره اوراق بدهی نیز بالا بماند و ریسک اقتصادی افزایش یابد، موضوعی که کار بانک مرکزی برای کاهش نرخ بهره را دشوارتر کرده و حتی احتمال افزایش مجدد آن را تقویت کرده است.
https://www.elespectador.com/economia/macroeconomia/expectativas-suben-inflacion-y-petroleo-empujan-a-los-analistas-hacia-tasas-mas-altas/
کشف جدید گاز در کارائیب کلمبیا توسط اکوپترول و پتروبراس
شرکتهای "پتروبراس" و "اکوپترول" از کشف جدید گاز طبیعی در چاه اکتشافی "کوپوازو-۱"[4] در آبهای عمیق کارائیب کلمبیا خبر دادند. این چاه در فاصله حدود ۳۶ کیلومتری از ساحل و در عمق نزدیک به ۹۶۴ متر قرار دارد و به چاههای "سیریوس-" و "سیریوس-۲" نزدیک است. عملیات حفاری از نوامبر ۲۰۲۵ آغازشده و همچنان ادامه دارد و نتایج اولیه نشاندهنده وجود گاز در لایههای مختلف است، حتی فراتر از اهداف اولیه اکتشاف. این کشف، نشانهای از تکرار الگوی موفق در این منطقه و تقویت پتانسیل گازی آن محسوب میشود.
باوجوداینکه هنوز برآورد دقیقی از میزان ذخایر ارائه نشده، این منطقه پیشتر با کشف بزرگ سیریوس-۲ در سال ۲۰۲۴، که یکی از بزرگترین منابع گازی تاریخ کلمبیا به شمار میرود، توجه زیادی جلب کرده بود. این پروژه تحت قرارداد با آژانس ملی هیدروکربنها اجرا میشود و اکوپترول و پتروبراس به ترتیب ۵۵.۶ و ۴۴.۴ درصد سهم دارند. به گفته شرکتها، عملیات با رعایت استانداردهای ایمنی و زیستمحیطی انجامشده و در صورت موفقیت مراحل بعدی، این کشف میتواند نقش مهمی در آینده انرژی کلمبیا ایفا کند
https://www.elespectador.com/economia/petrobras-y-ecopetrol-confirman-nuevo-hallazgo-de-gas-en-copoazu1/
کاهش ۳۸ درصدی سرمایهگذاری آمریکا در کلمبیا و هشدار درباره اعتماد اقتصادی
سرمایهگذاری مستقیم آمریکا در کلمبیا در سال ۲۰۲۵ با کاهش ۳۸ درصدی به حدود ۳.۳۷۵ میلیارد دلار رسید، درحالیکه این رقم در سال قبل ۵.۴۱۰ میلیارد دلار بود. این افت قابلتوجه واکنشهای گستردهای در میان فعالان اقتصادی به دنبال داشته و نگرانیهایی درباره ثبات و جذابیت فضای اقتصادی کشور ایجاد کرده است. بر اساس گزارش بانک مرکزی، این کاهش بهعنوان یکی از نشانههای تضعیف جریان سرمایه خارجی تلقی میشود.
اتاق بازرگانی کلمبیا-آمریکا (آمچام)[5] این وضعیت را یک "هشدار جدی" دانسته و تأکید کرده که کاهش سرمایهگذاری تنها به معنای افت ورود سرمایه نیست، بلکه نشاندهنده کاهش اعتماد بینالمللی به محیط اقتصادی کلمبیاست. به گفته این نهاد، هرچند کلمبیا همچنان ظرفیتهای بالایی برای جذب سرمایه دارد، اما عدم ثبات در سیاستهای اقتصادی و مالی این مزیتها را تضعیف کرده است. همچنین گزارشها حاکی از آن است که سرمایهگذاری خارجی درمجموع نیز کاهشیافته و برای ۲۲ ماه متوالی، میزان حوالههای ارزی از سرمایهگذاری مستقیم خارجی بیشتر بوده است.
https://www.semana.com/economia/macroeconomia/articulo/inversion-de-ee-uu-en-colombia-cayo-38-la-alerta-que-hace-amcham-tras-las-cifras/202621/
هشدار درباره بحران انرژی در کلمبیا؛ خطر قطعی و افزایش قیمتها
دیوان محاسبات کلمبیا نسبت به بروز یک بحران انرژی در این کشور هشدار داده و اعلام کرده که به دلیل ضعف در ذخیرهسازی، تأمین و برنامهریزی، خطر سهمیهبندی برق و افزایش قیمتها وجود دارد. بر اساس این گزارش، تأخیر در پروژههای کلیدی، مشکلات مقرراتی و ضعفهای نهادی، امنیت انرژی کشور را تهدید میکند. همچنین شرایط بینالمللی و تنشهای ژئوپلیتیک باعث نوسان بازار انرژی شده و نیاز به کاهش وابستگی به واردات را افزایش داده است.
در بخش گاز، وضعیت بحرانیتر توصیفشده است؛ بهطوریکه کاهش ذخایر، کشور را به واردات گاز مایع سوق داده و افق خودکفایی به کمتر از ۶ سال رسیده است. در حوزه نفت نیز ذخایر محدودشده و وابستگی به واردات بنزین افزایشیافته است. در کنار این، کمبود زیرساخت و سرمایهگذاری ناکافی، بهویژه در مناطق محروم، مشکلات تأمین انرژی را تشدید کرده است. این نهاد از دولت خواسته با اقدامات فوری، ازجمله توسعه زیرساختها و تقویت تولید داخلی، از وقوع یک بحران گسترده جلوگیری کند.
https://www.semana.com/economia/macroeconomia/articulo/colombia-se-acerca-a-una-crisis-energetica-la-contraloria-enciende-alarmas-por-retrasos-dependencia-externa-y-mala-planeacion/202626/
کاهش ۳ درصدی تولید نفت در ژانویه با ثبت روزانه ۷۴۶ هزار بشکه
بر اساس گزارش جدید "کمپترول" (اتاق کلمبیایی خدمات نفت، گاز و انرژی)، تولید نفت کلمبیا در ژانویه ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳ درصد کاهش یافت و بهطور متوسط به ۷۴۶ هزار و ۴۰۰ بشکه در روز رسید، درحالیکه این رقم در ژانویه ۲۰۲۵ حدود ۷۶۹ هزار و ۸۰۰ بشکه بود. در مقایسه با ماه قبل نیز کاهش ۰.۱ درصدی معادل ۷ هزار بشکه به ثبت رسید. در میان شرکتها، اکوپترول همچنان با سهم ۶۵.۱ درصدی و تولید ۴۸۶ هزار بشکه در روز، بزرگترین تولیدکننده کشور باقی ماند.
در بخش گاز نیز تولید به پایینترین سطح تاریخی خود رسید و با کاهش ۹.۴ درصدی نسبت به سال گذشته، به ۱۱۹۰ میلیون فوت مکعب در روز رسید. در مقابل، واردات گاز در فوریه افزایش یافت و بهطور متوسط روزانه ۱۹۳.۱ میلیون فوت مکعب ثبت شد که نسبت به فوریه سال قبل ۲۷.۷ درصد بیشتر و نسبت به ژانویه ۱۱.۴ درصد افزایش داشت. همچنین تعداد دکلهای فعال در فوریه به ۱۱۲ دستگاه رسید که شامل ۳۲ دکل حفاری و ۸۰ دکل تعمیر و بازسازی بود و استانهای "متا"، "کاساناره" و "پوتومایو" بیشترین تعداد دکلهای حفاری را به خود اختصاص دادند.
https://www.larepublica.co/economia/produccion-petrolera-de-enero-cayo-3-interanual-con-746-400-barriles-de-crudo-diarios-4352320
[1] DANE
[2] Confecámaras
[3] Fedesarrollo
[4] Copoazú-1
[5] AmCham