اخبار اقتصادی کلمبیا و جمهوری پاناما

اخبار و تحولات اقتصادی جمهوری کلمبیا و جمهوری پاناما در هفته چهارم فروردین ماه 1405 مندرج در رسانه‌ها و روزنامه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد:

رشد صنعت و تجارت در فوریه: افزایش تولید و جهش فروش خرده‌فروشی

در فوریه ۲۰۲۶، بخش صنعت تولیدی کلمبیا رشد ۱.۴ درصدی را ثبت کرد، هرچند فروش واقعی آن ۲.۵ درصد کاهش یافت و میزان اشتغال نیز ۰.۴ درصد افت کرد. بر اساس داده‌های اداره ملی آمار (دانه)[1]، از میان ۳۹ فعالیت صنعتی، ۲۰ بخش رشد مثبت داشتند و درمجموع ۴.۴ واحد درصد به رشد سالانه اضافه کردند، درحالی‌که ۱۹ بخش دیگر با عملکرد منفی، ۳ واحد درصد از این رشد کاستند. ازجمله بخش‌های برجسته می‌توان به تولید خودرو با رشد ۲۶ درصد، تجهیزات حمل‌ونقل دیگر با ۲۲ درصد و پالایش نفت با ۱۱.۹ درصد اشاره کرد. در مقابل، فرآوری قهوه با کاهش ۳۸.۵ درصد، صنایع آهن و فولاد با ۲۰.۵ درصد و تولید شکلات و شیرینی با ۲۱.۹ درصد افت مواجه شدند. درمجموع دو ماه نخست سال، تولید صنعتی ۰.۵ درصد رشد داشته، اما فروش ۱.۶ درصد و اشتغال ۰.۲ درصد کاهش‌یافته است.

در مقابل، بخش خرده‌فروشی عملکردی بسیار قوی داشته، به‌طوری‌که فروش واقعی آن در فوریه ۱۰.۹ درصد افزایش‌یافته و اشتغال نیز نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱.۸ درصد رشد کرده است؛ ضمن اینکه بدون در نظر گرفتن فروش سوخت، این رشد به ۱۳.۷ درصد رسیده است. از میان کالاها، ۱۸ گروه افزایش فروش داشته‌اند و تنها فروش سوخت خودرو کاهش‌یافته، درحالی‌که بیشترین سهم این رشد به فروش خودرو و موتورسیکلت برای خانوارها، تجهیزات رایانه‌ای و مخابراتی و سایر وسایل نقلیه مربوط بوده است. درمجموع، در بازه ژانویه تا فوریه ۲۰۲۶، فروش خرده‌فروشی ۹.۳ درصد افزایش‌یافته و اشتغال در ژانویه نیز با رشد نیروهای دائمی و کارآموز افزایش پیداکرده است، هرچند تعداد کارکنان موقت کاهش نشان داده است.

https://www.eltiempo.com/economia/sectores/industria-y-comercio-al-alza-en-febrero-produccion-se-recupero-un-1-4-y-las-ventas-minoristas-crecieron-10-3548387

 تأخیر در راه‌اندازی پایانه واردات گاز در لاگوآخیرا؛ بهره‌برداری به اواخر ۲۰۲۷ موکول شد

پایانه گاز مایع (تأسیسات بازگازسازی گاز مایع) که شرکت TGI، زیرمجموعه گروه انرژی بوگوتا، قصد داشت در منطقه لاگوآخیرا احداث کند، طبق برنامه در ژانویه ۲۰۲۷ آماده نخواهد شد و به دلیل تأخیر در دریافت مجوزها، زمان‌بندی آن تغییر کرده است. این پروژه، به گفته مدیر TGI با تأخیر در دریافت مجوز استفاده از زیرساخت‌های موجود از سوی اکوپترول و شرکت هوکول[2] مواجه شد؛ فرآیندی که حدود شش ماه طول کشید و درنهایت در اواخر ژانویه ۲۰۲۶ به نتیجه رسید. تا آن زمان، بسیاری از مشتریان بالقوه قراردادهای تأمین گاز خود را با شرکت‌های دیگر بسته بودند

این تأخیر باعث زنجیره‌ای از عقب‌افتادگی‌ها در قراردادها و اجرای پروژه شد و درنتیجه، زمان بهره‌برداری به اواخر ۲۰۲۷ و حتی اوایل ۲۰۲۸ منتقل‌شده است. باوجوداین، شرکت اعلام کرده کشتی بازگازسازی گاز مایع همان گزینه اولیه خواهد بود و تنها زمان آغاز فعالیت آن تغییر کرده است. این پایانه با ظرفیت روزانه ۳۰۰ میلیون فوت مکعب و هزینه‌ای حدود ۱۵۰ میلیون دلار ساخته می‌شود و انتظار می‌رود از اواسط سال جاری فرآیند فروش و عقد قراردادهای گاز آغاز شود، هرچند بهره‌برداری عملیاتی آن به زمان‌های بعدی موکول شده است. این تأخیر در شرایطی رخ می‌دهد که احتمال وقوع پدیده "ال‌نینیو" در پایان ۲۰۲۶ مطرح است و می‌تواند تقاضا برای گاز را افزایش دهد؛ بااین‌حال، TGI تأکید کرده زیرساخت فعلی کشور برای تأمین گاز از منابع مختلف همچنان در دسترس است و هدف این شرکت، رساندن قیمت گاز وارداتی به کمتر از ۱۲ دلار به ازای هر یک‌میلیون بی‌تی‌یو[3] است.

https://www.eltiempo.com/economia/sectores/terminal-de-tgi-para-importar-gas-natural-no-estara-lista-en-enero-de-2027-las-razones-de-su-retraso-de-casi-un-ano-3548084

 کاهش درآمد بخش اقامت کلمبیا در فوریه؛ افت اشتغال و افزایش دستمزدها

بر اساس داده‌های اداره آمار کلمبیا (دانه)، درآمد واقعی بخش اقامت در فوریه ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵.۲ درصد کاهش‌یافته است. همچنین اشتغال در این بخش ۳.۷ درصد افت کرده، درحالی‌که دستمزدهای واقعی ۱۰.۳ درصد افزایش داشته‌اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد باوجود کاهش فعالیت، هزینه نیروی کار رشد داشته است. درمجموع، طی دو ماه نخست سال ۲۰۲۶، درآمد این بخش ۴.۶ درصد و اشتغال ۳.۴ درصد کاهش‌یافته، اما دستمزدها ۱۰.۲ درصد افزایش پیداکرده‌اند. در بازه دوازده‌ماهه منتهی به فوریه نیز روند مشابهی دیده می‌شود؛ به‌طوری‌که درآمد و اشتغال کاهش‌یافته، اما دستمزدها رشد کرده‌اند. درنهایت، نرخ اشغال اقامتگاه‌ها در فوریه به ۴۹.۳ درصد رسیده که نسبت به سال قبل کاهش نشان می‌دهد و عمدتاً تحت تأثیر سفرهای تفریحی بوده است.

https://www.larepublica.co/economia/ingresos-reales-del-sector-de-alojamiento-registraron-reduccion-de-5-2-en-febrero-4372787

 افزایش بدهی دولت کلمبیا در فوریه؛ رسیدن بدهی به ۶۲ درصد تولید ناخالص داخلی

بر اساس گزارش "کمیته مستقل قاعده مالی"[4] بدهی ناخالص دولت در فوریه ۲۰۲۶ به ۶۲ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده که نسبت به ژانویه ۱.۶ واحد درصد افزایش را نشان می‌دهد. همچنین بدهی خالص به ۵۹.۴ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده که نسبت به پایان سال ۲۰۲۵ رشد داشته است. در همین حال، درآمدهای مالیاتی تا پایان فوریه به ۵۵.۲ تریلیون پزو رسیده که ۱۱.۴ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل است. در مقابل، هزینه‌های دولت معادل ۲.۹ درصد تولید ناخالص داخلی بوده که بخش عمده آن صرف هزینه‌های جاری و پرداخت بهره شده است.

کسری اولیه (بدون در نظر گرفتن بهره بدهی) تا فوریه به ۰.۸ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده که نسبت به ماه قبل بدتر شده و کسری کل نیز به ۱.۷ درصد تولید ناخالص داخلی افزایش‌یافته است. در ترکیب بدهی، بدهی داخلی رشد داشته و سهم اوراق بلندمدت دولتی افزایش‌یافته، درحالی‌که تأمین مالی کوتاه‌مدت کاهش‌یافته است. بدهی خارجی نیز افزایش‌یافته، اما این رشد عمدتاً ناشی از تغییرات نرخ ارز بوده است. در بخش اجرای بودجه تا ماه مارس حدود ۲۰ درصد از منابع تخصیص‌یافته مصرف‌شده که نسبت به سال گذشته رشد داشته و نشان‌دهنده سرعت بیشتر در اجرای هزینه‌ها، به‌ویژه در حوزه سرمایه‌گذاری و بازپرداخت بدهی است.

https://www.larepublica.co/economia/la-deuda-bruta-en-febrero-llego-a-62-del-pib-y-la-neta-se-ubico-en-59-4-del-pib-4372522

 کاهش تعداد جوانان فاقد تحصیل و کار در کلمبیا؛ اما چالش‌های ساختاری همچنان پابرجاست

بر اساس گزارش اداره آمار کلمبیا تا فوریه ۲۰۲۶ بیش از ۲.۶۷ میلیون جوان بین ۱۵ تا ۲۸ سال در وضعیت "نینی" قرار دارند؛ یعنی نه تحصیل می‌کنند و نه شاغل هستند. بااین‌حال، این رقم نسبت به سال گذشته حدود ۷۰ هزار نفر کاهش‌یافته و پایین‌ترین سطح در شش سال اخیر برای این دوره محسوب می‌شود. همچنین در مقایسه با سال ۲۰۲۱ که این شاخص به اوج ۳.۵ میلیون نفر رسیده بود، کاهش قابل‌توجهی مشاهده می‌شود. دولت این روند را نتیجه سیاست‌های حمایتی مانند مشوق‌های مالیاتی و برنامه‌های تقویت آموزش‌های فنی و حرفه‌ای می‌داند. باوجوداین بهبود، همچنان حدود ۲۴.۲ درصد از جمعیت جوان در این وضعیت قرار دارند که نشان‌دهنده تداوم مشکلات ساختاری در بازار کار است.

ازجمله مهم‌ترین موانع می‌توان به نبود تطابق بین آموزش و نیازهای بازار، الزام به داشتن سابقه کار و محدودیت فرصت‌های آموزشی پس از دبیرستان اشاره کرد. کارشناسان تأکیددارند که این مسئله بیشتر ریشه ساختاری دارد تا موقتی و به عواملی مانند ضعف نظام آموزشی و شرایط بازار کار مرتبط است. در این میان، شکاف جنسیتی قابل‌توجهی نیز وجود دارد، به‌طوری‌که حدود ۶۶ درصد از نینی‌ها را زنان تشکیل می‌دهند. این وضعیت به عواملی مانند مسئولیت‌های مراقبتی، کار خانگی بدون دستمزد، هنجارهای سنتی و موانع فرهنگی نسبت داده می‌شود که دسترسی زنان به آموزش و اشتغال را محدود می‌کند. درمجموع، تداوم این وضعیت می‌تواند به اتلاف سرمایه انسانی، کاهش رشد اقتصادی و تشدید فقر در بلندمدت منجر شود.

https://www.larepublica.co/economia/poblacion-de-ninis-bajo-en-casi-70-000-en-el-ultimo-ano-y-ahora-suman-2-67-millones-4372184

 پیش‌بینی رکود شدید در خاورمیانه؛ کاهش رشد اقتصادی به دلیل جنگ و اختلال در تنگه هرمز

صندوق بین‌المللی پول، پیش‌بینی رشد اقتصادی کشورهای خاورمیانه را به دلیل پیامدهای جنگ با ایران کاهش داده و هشدار داده است که در صورت تداوم درگیری، فشار بیشتری بر اقتصادهای منطقه وارد خواهد شد. اختلال در تنگه استراتژیک هرمز و کاهش شدید تردد دریایی، به‌ویژه برای کشورهایی که به این مسیر وابسته‌اند، باعث افت شدید فعالیت اقتصادی شده است. بر این اساس، اقتصاد قطر ۸.۶ درصد، عراق ۶.۸ درصد و ایران ۶.۱ درصد کوچک می‌شود، درحالی‌که عربستان سعودی و امارات تنها رشد محدودی حدود ۳.۱ درصد خواهند داشت.

این نهاد تأکید کرده که بسته شدن تنگه هرمز، اختلال در تولید نفت و گاز و تأثیرات گسترده بر حمل‌ونقل هوایی، پیامدهای فوری اقتصادی داشته است. همچنین اگر زیرساخت‌های انرژی آسیب بیشتری ببینند، رشد اقتصادی جهان ممکن است به کمتر از ۲ درصد برسد، هرچند در سناریوی خوش‌بینانه این رقم حدود ۳.۱ درصد برآورد شده است. صندوق بین‌المللی پول همچنین اشاره‌کرده که تأثیرات جنگ تنها به بخش انرژی محدود نمی‌شود و فعالیت‌های صنعتی، خدماتی، گردشگری و لجستیک نیز تحت تأثیر قرارگرفته‌اند؛ موضوعی که نشان‌دهنده ابعاد گسترده و نامتقارن این بحران در سطح منطقه و جهان است.

https://www.elespectador.com/economia/el-fmi-recorta-drasticamente-las-previsiones-de-crecimiento-para-los-paises-petroleros-del-golfo-ante-el-impacto-de-la-guerra-con-iran/

کاهش ارزش دلار در کلمبیا؛ آغاز معاملات ۱۷ آوریل زیر ۳۶۰۰ پزو

دلار در کلمبیا معاملات ۱۷ آوریل را با کاهش آغاز کرد و باقیمت ۳۵۸۵ پزو، پایین‌تر از نرخ روز قبل (۳۶۲۰ پزو) قرار گرفت، درحالی‌که نرخ رسمی‌بازار نیز ۳۶۱۵ پزو تعیین شد. ارزش این ارز نسبت به ابتدای سال حدود ۱۸۷ پزو و در مقایسه با یک سال گذشته حدود ۷۰۰ پزو کاهش‌یافته است. نوسانات دلار همچنان تحت تأثیر عوامل ژئوپلیتیک و تصمیمات اقتصادی آمریکا قرار دارد؛ به‌طوری‌که تنش‌ها در خاورمیانه یا افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو معمولاً باعث تقویت دلار می‌شود، اما درمجموع روند آن در ماه‌های اخیر نزولی بوده است.

تحلیلگران معتقدند قیمت بالای نفت که برای کشوری صادرکننده مانند کلمبیا درآمد ارزی بیشتری به همراه دارد، یکی از عوامل اصلی کاهش دلار است. درعین‌حال، تنش‌های جهانی باعث افزایش تقاضا برای دلار به‌عنوان دارایی امن می‌شود و تا حدی مانع افت بیشتر آن می‌گردد. در داخل کشور نیز عدم قطعیت درباره سیاست‌های اقتصادی دولت، ازجمله اصلاحات مالیاتی و اختلاف با بانک مرکزی بر سر نرخ بهره، بر بازار اثرگذار است. پیش‌بینی می‌شود در روزهای آینده تحولات خاورمیانه و تأثیر آن بر قیمت نفت، عامل تعیین‌کننده باشد و حتی ممکن است نرخ دلار تا حدود ۳۷۵۰ پزو تحت‌فشار قرار گیرد.

https://www.elespectador.com/economia/finanzas-personales/precio-del-dolar-hoy-17-de-abril-en-colombia-2/

 تداوم رشد اقتصادی پاناما در فوریه؛ حفظ سطح بالای ۴ درصد

بر اساس داده‌های رسمی، شاخص ماهانه فعالیت اقتصادی[5] در پاناما برای ششمین ماه متوالی رشدی بالای ۴ درصدی را ثبت کرده و در فوریه ۲۰۲۶ به ۴.۰۸ درصد رسیده است، هرچند این رقم نسبت به ۵.۰۴ درصد در مدت مشابه سال گذشته، کاهش را نشان می‌دهد. از سپتامبر ۲۰۲۵، اقتصاد این کشور در همین سطح رشد باقی‌مانده و پیش‌بینی می‌شود رشد اقتصادی در کل سال از ۵ درصد فراتر رود، باوجوداینکه تا فوریه سال جاری، رشد تجمعی نسبت به سال قبل کندتر بوده است. رشد اقتصادی عمدتاً به دلیل عملکرد مثبت بخش‌هایی مانند ساخت‌وساز، تجارت، گردشگری، خدمات کانال پاناما و برخی فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی بوده است.

همچنین بخش‌هایی مانند بانکداری و بیمه رشد داشته‌اند، هرچند سرعت رشد در برخی موارد کمتر از حد انتظار بوده است. افزایش ورود گردشگران نیز به رونق هتل‌ها، رستوران‌ها و مصرف داخلی کمک کرده و درمجموع، بیشتر فعالیت‌های اقتصادی روندی مثبت را نشان داده‌اند. بااین‌حال، برخی بخش‌ها عملکرد ضعیفی داشته‌اند؛ ازجمله تولید موز صادراتی، فعالیت‌های شیلات و نیز حوزه برق و آب که با کاهش مواجه شده‌اند. درمجموع، اقتصاد پاناما همچنان روندی مثبت دارد، اما هنوز به سطح رشد مورد انتظار نرسیده و برخی نوسانات در بخش‌های مختلف مشاهده می‌شود. (پاناما-آمریکا)

https://www.panamaamerica.com.pa/economia/actividad-economica-mantuvo-crecimiento-superior-4-en-febrero-1260698

 افزایش تنش بر سر بندرها پاناما؛ فشار چین بر شرکت‌های کشتیرانی

چین از شرکت‌های بزرگ کشتیرانی "مرسک"[6] و "ام‌اس‌سی"[7] خواسته است که فوراً فعالیت خود را در بندرها کانال پاناما متوقف کنند؛ درخواستی که پس از واگذاری موقت مدیریت بندرها "بالبوآ" و "کریستوبال" به این شرکت‌ها مطرح‌شده است. این تصمیم پس‌ازآن اتخاذ شد که دیوان عالی پاناما امتیاز یک شرکت وابسته به هنگ‌کنگ را لغو کرد. بااین‌حال، این دو شرکت تأکید کرده‌اند حضورشان برای حفظ جریان تجارت جهانی تا تعیین امتیاز دهنده جدید ضروری است. این موضوع در چارچوب تنش‌های ژئوپلیتیکی گسترده‌تر میان چین و آمریکا بر سر نفوذ در کانال پاناما قرار دارد. منابع گزارش داده‌اند که در صورت خروج این شرکت‌ها، احتمال واگذاری مدیریت بندرها به شرکت‌های آمریکایی وجود دارد؛ موضوعی که نگرانی پکن را برانگیخته است. هم‌زمان، شرکت قبلی با طرح شکایت‌هایی به ارزش بیش از ۲ میلیارد دلار، این اقدام را تصاحب غیرقانونی دانسته و چین نیز با اعمال محدودیت‌هایی علیه کشتی‌های پانامایی، نشان داده که این اختلاف همچنان در حال تشدید است. (پاناما-آمریکا)

https://www.panamaamerica.com.pa/economia/china-presiona-maersk-y-msc-para-que-abandonen-operaciones-en-puertos-panamenos-1260730

تورم در پاناما تحت کنترل؛ باوجود افزایش قیمت سوخت

باوجود افزایش قیمت سوخت، تورم در پاناما همچنان در سطح کنترل‌شده باقی‌مانده است. شاخص قیمت مصرف‌کننده در ماه مارس تنها ۰.۹ درصد افزایش‌یافته، هرچند برخی بخش‌ها مانند برق، گاز و حمل‌ونقل رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده‌اند. در همین بازه، قیمت دیزل ۲۱.۷ درصد و بنزین ۱۴.۵ درصد افزایش داشته و این موضوع به‌تدریج بر قیمت خدمات و برخی کالاها نیز اثر گذاشته است. در کنار آن، هزینه‌هایی مانند حمل‌ونقل دانش‌آموزان، خدمات خانگی و برخی مواد غذایی نیز افزایش‌یافته‌اند.

بااین‌حال، کاهش قیمت برخی کالاها مانند سبزیجات، بلیت هواپیما و لپ‌تاپ‌ها تا حدی این فشار را جبران کرده است. دولت نیز با اجرای به‌موقع برخی سیاست‌ها تلاش کرده از سرایت افزایش قیمت سوخت به سایر بخش‌های اقتصادی جلوگیری کند. در همین حال، قیمت سوخت برای دوره جدید دستخوش تغییر شده و درحالی‌که بنزین با اکتان بالا کاهش‌یافته، سایر سوخت‌ها افزایش داشته‌اند. این نوسانات تحت تأثیر عوامل جهانی ازجمله تحولات ژئوپلیتیکی و تغییرات قیمت نفت رخ‌داده که اخیراً به دلیل احتمال تمدید آتش‌بس میان آمریکا و ایران و کاهش نسبی قیمت نفت، با تعدیل‌هایی همراه بوده است.

https://www.panamaamerica.com.pa/economia/inflacion-esta-controlada-pesar-de-alza-de-combustibles-1260733

[1] DANE

[2] Hocol

[3] واحد حرارتی بریتانیا، معیار اندازه‌گیری انرژی

[4] CARF

[5] IMAE

[6] Maersk

[7] MSC