برنامه ملی توسعه ۲۰۲۶–۲۰۳۰ ساحل عاج با تمرکز بر نوسازی بخش حمل‌ونقل

ساحل عاج در چارچوب برنامه ملی توسعه ۲۰۲۶–۲۰۳۰، بخش حمل‌ونقل را به‌عنوان یکی از محورهای کلیدی برای تبدیل شدن به اقتصاد با درآمد متوسط رو به بالا تا سال ۲۰۳۰ در اولویت قرار داده است. از مجموع ۱۷۵ میلیارد یورو سرمایه‌گذاری پیش‌بینی‌شده، بخش قابل توجهی به توسعه زیرساخت‌های مدرن، مقاوم و رقابتی اختصاص خواهد یافت. در بخش ریلی و حمل‌ونقل شهری، ساخت خط قطار سریع‌السیر میان ابیجان و شهرهای یاموسوکرو، بواکه، کورهوگو و فرکسه‌دوگو پیش‌بینی شده است. با این حال، چالش‌هایی مانند تأمین مالی، تملک زمین و هماهنگی‌های منطقه‌ای می‌تواند اجرای برخی پروژه‌های بزرگ را تحت تأثیر قرار دهد.

همچنین توسعه مترو خط ۱ ابیجان، اجرای سامانه اتوبوس تندرو  میان یوبوگون و بینژرویل و ساخت پنج پایانه بین‌المللی حمل‌ونقل در دستور کار قرار دارد. در حوزه جاده‌ای، دولت هدف‌گذاری کرده است تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۵ هزار کیلومتر جاده آسفالته و ۷۰۰ کیلومتر بزرگراه در کشور ایجاد شود. پروژه‌های مهمی مانند بزرگراه غربی یاموسوکرو–دالوا و بهبود دسترسی مناطق کشاورزی نیز در این طرح گنجانده شده است. در بخش لجستیک و تجارت منطقه‌ای، توسعه بندر خشک فرکسه‌دوگو، ایجاد منطقه لجستیکی بواکه و تقویت بنادر ابیجان و سن‌پدرو از اولویت‌هاست. همچنین پروژه‌هایی در حوزه حمل‌ونقل هوایی و ایجاد مراکز فناوری و آموزشی نیز پیش‌بینی شده است. دولت برای تأمین مالی این برنامه گسترده، بر مشارکت بخش خصوصی و مدل‌های مشارکت عمومی–خصوصی  تکیه دارد، به‌طوری که حدود ۷۰ درصد سرمایه‌گذاری‌ها از این طریق تأمین خواهد شد. با این حال، چالش‌هایی مانند تأمین مالی، تملک زمین و هماهنگی‌های منطقه‌ای می‌تواند اجرای برخی پروژه‌های بزرگ را تحت تأثیر قرار دهد.

طرح توسعه ملی (PND) ساحل عاج برای سال‌های 2026-2030، با در نظر گرفتن پروژه TGV، متروی ابیجان و گسترش شبکه جاده‌ای، قصد دارد جایگاه این کشور را به عنوان یک قطب لجستیکی در غرب آفریقا تقویت کند. در طرح توسعه ملی جدید (NDP) ساحل عاج برای سال‌های 2026-2030، این کشور جایگاه محوری را به بخش حمل و نقل اختصاص داده است، که به عنوان اهرمی اساسی برای تبدیل شدن به یک اقتصاد با درآمد متوسط رو به بالا تا سال 2030 در نظر گرفته می‌شود. از 175 میلیارد یورو (تقریباً 203.3 میلیارد دلار آمریکا) سرمایه‌گذاری برنامه‌ریزی شده در این دوره، بخش قابل توجهی به ستون پنجم اختصاص خواهد یافت که به توسعه زیرساخت‌های استراتژیک مدرن، مقاوم و رقابتی اختصاص دارد.

 حمل و نقل ریلی و شهری در مرکز این استراتژی

از جمله پروژه‌های شاخص این طرح، خط آهن پرسرعت (TGV) است که ابیجان را به یاموسوکرو، بوآکه، کورهوگو و فرکسدوگو متصل می‌کند. انتظار می‌رود این زیرساخت، تبادلات اقتصادی بین مراکز اصلی شهری کشور را تقویت کند و در عین حال، جابجایی افراد و کالاها را بهبود بخشد. در ابیجان، مقامات قصد دارند با ساخت خط ۱ مترو، راه‌اندازی کریدور حمل و نقل سریع اتوبوس یوپوگون - بینگرویل (BRT) و همچنین توسعه ۵ ایستگاه اتوبوس بین‌المللی که برای تسهیل حمل و نقل بین شهری و فرامرزی در نظر گرفته شده است، به تلاش‌های خود برای کاهش ترافیک شهری ادامه دهند. در سطح منطقه‌ای، این برنامه همچنین شامل احیای خط آهن آبیجان - اوآگادوگو - کایا و ساخت خط آهن جدیدی است که سن پدرو، مان و اودینه را به مرز مالی متصل می‌کند، با هدف حمایت از تجارت با کشورهای داخلی.

 هدفگذاری  ۱۵۰۰۰ کیلومتر جاده آسفالته

شبکه جاده‌ای که ستون فقرات تجارت داخلی را تشکیل می‌دهد، گسترش قابل توجهی خواهد یافت. دولت قصد دارد تا سال ۲۰۳۰، ۱۵۰۰۰ کیلومتر جاده آسفالته ایجاد کند، در مقایسه با تقریباً ۸۵۰۰ کیلومتر در سال ۲۰۲۴. شبکه بزرگراه نیز باید به موازات آن گسترش یابد. در همین راستا، از جمله پروژه‌های کلیدی اعلام شده می‌توان به راه‌اندازی بزرگراه غربی بین یاموسوکرو و دالوآ و همچنین ساخت چندین سازه مهندسی استراتژیک که برای بهبود دسترسی به مناطق کشاورزی و کاهش هزینه‌های حمل و نقل طراحی شده‌اند، اشاره کرد. این طرح همچنین شامل برنامه‌های تعمیر و نگهداری پیشرفته و ادغام راه‌حل‌های فنی سازگار با اثرات تغییرات اقلیمی است تا تاب‌آوری شبکه جاده‌ای افزایش یابد.

 مرکز لجستیک و رقابت‌پذیری بندر

برای حمایت از صنعتی شدن کشور، طرح توسعه ملی (PND) 2026-2030 شامل تکمیل بندر خشک فرکسدوگو و توسعه یک منطقه لجستیکی یکپارچه در بوآکه است. این زیرساخت‌ها با ایجاد پارکینگ‌های کامیون در ابیجان بزرگ برای ساده‌سازی عملیات حمل و نقل و لجستیک تکمیل خواهند شد. بنادر ابیجان و سن پدرو نیز از سرمایه‌گذاری‌های جدید با هدف تقویت رقابت‌پذیری و ظرفیت جابجایی آنها بهره‌مند خواهند شد. حمل و نقل هوایی نیز در اولویت قرار دارد و چندین پروژه ساخت و نوسازی فرودگاه در سراسر کشور در دست اجرا است. فراتر از زیرساخت‌ها، این طرح همچنین ایجاد پارک‌های فناوری مختص کسب‌وکارها و همچنین ساخت مدرسه پستی چندملیتی در ابیجان را با هدف حمایت از اقتصاد خدماتی پیش‌بینی می‌کند.

 تأمین مالی گسترده از بخش خصوصی

برای تحقق این اهداف، دولت ساحل عاج قصد دارد بخش خصوصی را به طور گسترده بسیج کند، که انتظار می‌رود تقریباً 70 درصد از سرمایه‌گذاری‌های برنامه‌ریزی شده تحت برنامه توسعه ملی (PND) را تأمین کند. مقامات به ویژه قصد دارند استفاده از مشارکت‌های دولتی-خصوصی (PPP) را برای ساخت و بهره‌برداری از زیرساخت‌های حمل و نقل، لجستیک و صنعتی تقویت کنند. با این حال، اجرای این برنامه گسترده به عوامل مختلفی از جمله توانایی کشور در بسیج تأمین مالی مورد انتظار در یک زمینه بین‌المللی با افزایش هزینه‌های اعتباری بستگی دارد. تحقق برخی از پروژه‌های بزرگ زیرساختی، مانند خط آهن پرسرعت یا خطوط راه‌آهن جدید، می‌تواند با چالش‌هایی در رابطه با پایداری اقتصادی، تملک زمین و هماهنگی با کشورهای همسایه برای پروژه‌های زیرساختی منطقه‌ای نیز روبرو شود. علاوه بر این، چالش‌هایی در نگهداری سازه‌ها وجود دارد که برای تضمین پایداری سرمایه‌گذاری‌های انجام شده ضروری است.

 منبع

https://www.agenceecofin.com/actualites-infrastructures/0306-138960-pnd-2026-2030-les-grands-projets-de-transport-sur-lesquels-mise-la-cote-d-ivoire