پاکستان و آمریکا پس از برگزاری دو دور مذاکره فشرده در واشنگتن از پیشرفت قابل‌توجهی در مسیر انعقاد توافقنامه تجارت متقابل خبر دادند. وزارت امور خارجه پاکستان روز شنبه 20 تیر ماه (11 جولای) اعلام کرد که هیئت‌های مذاکره‌کننده دو کشور موفق شده‌اند اختلافات موجود را کاهش داده و برای امضای زودهنگام این پیمان مهم، به اشتراک نظر دست یابند. این تحول، نویدبخش گشایش تازه‌ای در مناسبات اقتصادی دو کشوری است که همواره بر عمق راهبردی روابط خود تأکید داشته‌اند.

طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، فضای حاکم بر آن را «صمیمانه و دوستانه» توصیف کرد. اندرابی با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» تصریح کرد که دو طرف با هدف نهایی‌سازی هرچه سریع‌تر توافق، به رفع سوءتفاهم‌ها و هم‌گرایی در موضوعات کلیدی پرداخته‌اند. جواد پائول، قائم مقام وزیر بازرگانی پاکستان که رهبری هیئت این کشور را بر عهده داشت، ارزیابی خود از گفت‌وگوها را «مثبت» خواند و از پیشرفت‌های حاصل‌شده ابراز رضایت کرد.

محور اصلی گفت‌وگوها، تقویت تجارت دوجانبه، تسهیل همکاری‌های بازرگانی و گسترش حجم مبادلات موجود بین دو کشور بود. آمریکا بزرگ‌ترین بازار صادراتی پاکستان محسوب می‌شود و دو طرف اخیراً زمینه‌های همکاری خود را به حوزه‌های سرمایه‌گذاری، معادن حیاتی و انرژی نیز گسترش داده‌اند.

آمارهای دفتر نماینده تجاری ایالات متحده حکایت از آن دارد که حجم کل تجارت کالا بین دو کشور در سال  مالی 2026 -  2025 تجارت کالایی به 8.7 میلیارد دلار بالغ شد که سهم صادرات آمریکا به پاکستان 3.3 میلیارد و واردات از این کشور 5.4 میلیارد دلار بوده است.

با این حال، مسیر دستیابی به این توافق با فراز و نشیب‌های تعرفه‌ای گره خورده است. در اوایل سال جاری، دولت ترامپ پیشنهاد اعمال تعرفه 29 درصدی بر کالاهای پاکستانی را مطرح کرد که پس از رایزنی‌های مقامات اسلام‌آباد با دفتر نماینده تجاری آمریکا، این نرخ به 19 درصد کاهش یافت. اما این روند در فوریه سال 2026 با صدور رأی دیوان عالی آمریکا مختل شد؛ دادگاه اعلام کرد که رئیس‌جمهور بر اساس قانون "قدرت‌های اقتصادی اضطراری بین‌المللی (IEEPA) " اجازه وضع تعرفه‌های گسترده را ندارد و این ابزار را فاقد صلاحیت قانونی دانست.

 دولت ترامپ در واکنش به این رأی، به بند 122 قانون تجارت 1974 متوسل شد و تعرفه موقت 10 درصدی را برای مدت 150 روز بر کالاهای جهانی اعمال کرد که این مهلت در 24 جولای به پایان می‌رسد. پاکستان همچنین در زمره کشورهایی قرار دارد که از سوی دفتر نماینده تجاری آمریکا در چارچوب تحقیقات «بخش 301» درباره اتهامات مرتبط با کار اجباری قرار گرفته است. مقامات اسلام‌آباد تاکنون پاسخ‌های مفصلی به مقامات آمریکایی ارائه کرده‌اند و آخرین مستندات خود را نیز در آستانه دور جدید مذاکرات واشنگتن تحویل دادند.

بخش خصوصی پاکستان با استقبال از روند رو به جلو مذاکرات، آن را گامی امیدوارکننده برای بهبود دسترسی صادرکنندگان به بازار آمریکا ارزیابی کرده است. فهیم‌الرحمن سیگول، رئیس اتاق بازرگانی و صنایع لاهور با اشاره به ظرفیت‌های بالای صادراتی پاکستان در حوزه‌های نساجی، پوشاک، ابزارآلات جراحی، کالاهای ورزشی و خدمات فناوری اطلاعات، تأکید کرده که توافق تجاری متقابل می‌تواند ضمن ارتقای رقابت‌پذیری، زمینه‌ساز اشتغال‌زایی و همکاری‌های بلندمدت اقتصادی شود. وی گفته است پاکستان باید از تعاملات دیپلماتیک سازنده و جایگاه راهبردی خود در منطقه بهره بگیرد و خواهان آن شد که مذاکرات بر افزایش سرمایه‌گذاری آمریکا و حذف موانع غیرتعرفه‌ای پیش روی صادرات این کشور متمرکز شود.

در کنار مسائل تعرفه‌ای، دامنه همکاری‌های مورد توافق میان دو کشور فراتر از کالاهای سنتی گسترش یافته است. مقامات پاکستانی پیشتر از اعلام توافقی تاریخی با آمریکا در تابستان گذشته خبر داده بودند که بر اساس آن، دو طرف علاوه بر کاهش تعرفه‌ها، بر همکاری در زمینه‌های انرژی، معادن، ارزهای دیجیتال و فناوری اطلاعات نیز تفاهم کرده‌اند. در آن بیانیه که پیش از ضرب‌الاجل اول آگوست سال قبل منتشر شد، سفارت پاکستان در واشنگتن بر عزم دو کشور برای توسعه میادین عظیم نفتی و جذب سرمایه‌گذاری در بخش‌های نوظهور تأکید کرده بود. هرچند تغییرات قضایی اخیر در آمریکا، بخشی از آن تفاهمات را تحت‌الشعاع قرار داد، اما روح همکاری و اراده سیاسی برای دستیابی به چارچوبی پایدار، همچنان بر گفت‌وگوهای جاری سایه افکنده است.

Pakistan, US cite 'significant progress' in Washington trade talks: FO, https://tribune.com.pk/story/2617669/pakistan-us-cite-significant-progress-in-washington-trade-talks-fo

Pakistan, US make 'significant progress' in talks on proposed reciprocal trade agreement, https://www.dawn.com/news/2014597

FO says 'significant progress' made in reciprocal trade talks with US, https://www.geo.tv/latest/672572-fo-says-significant-progress-made-in-reciprocal-trade-talks-with-us