امضای ۳۴ تفاهم‌نامه سرمایه‌گذاری در شانگهای؛ تلاش دولت ایالت سند برای جذب سرمایه چین و توسعه ظرفیت‌های صنعتی و صادراتی کراچی

این گزارش در روزنامه اکسپرس تریبیون پاکستان چاپ شده است. دولت ایالت سند در دومین کنفرانس سرمایه‌گذاری سند در شانگهای چین، از امضای ۳۴ تفاهم‌نامه همکاری با شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران و نهادهای دولتی پاکستان و چین خبر داد. این تفاهم‌نامه‌ها شامل ۱۰ توافق در سطح دولت‌ها و ۲۴ توافق میان بنگاه‌های اقتصادی است. کنفرانس یک‌روزه مذکور پس از وقفه‌ای ۱۲ساله برگزار شد و حدود ۴۰۰ نفر از سرمایه‌گذاران، مدیران بنگاه‌های اقتصادی، شرکت‌های چینی و مؤسسات مالی در آن حضور داشتند. دولت سند با پیشنهاد معافیت مالیات بر درآمد به مدت ۱۰ سال در مناطق ویژه اقتصادی و تسهیل واردات بدون حقوق گمرکی کالاهای سرمایه‌ای، در پی جذب سرمایه خارجی، توسعه صنایع، افزایش اشتغال و گسترش صادرات است. انرژی، معدن، خودروسازی، فناوری‌های نوین، کشاورزی، صنایع غذایی، انبارداری و لجستیک از مهم‌ترین حوزه‌های مورد توجه این همکاری‌ها هستند.

۱. امضای تفاهم‌نامه‌ها و سازوکار پیگیری

مراد علی شاه، سروزیر ایالت سند، پس از پایان دومین کنفرانس سرمایه‌گذاری سند اعلام کرد که ۳۴ تفاهم‌نامه با هدف گسترش همکاری‌های اقتصادی و تجاری به امضا رسیده است. از این تعداد، ۱۰ تفاهم‌نامه در سطح دولت‌ها و ۲۴ تفاهم‌نامه میان بنگاه‌های اقتصادی منعقد شده‌اند. به گفته وی، هدف این توافق‌ها ایجاد فرصت‌های شغلی، توسعه فعالیت‌های صنعتی و تقویت روابط اقتصادی پاکستان و چین است.

دولت سند اعلام کرده است که برای هر تفاهم‌نامه، یک مسئول پیگیری در اداره سرمایه‌گذاری این ایالت تعیین خواهد شد و روند اجرای توافق‌ها در بالاترین سطوح دولت استانی مورد بررسی قرار می‌گیرد. مقام‌های سند تأکید کرده‌اند که امضای تفاهم‌نامه پایان کار نیست، بلکه آغاز مرحله پیگیری و تبدیل توافق‌ها به فعالیت‌های اقتصادی واقعی است.

۲. منطقه ویژه اقتصادی دهابیجی در سند؛ محور جذب سرمایه‌گذاری صنعتی

منطقه ویژه اقتصادی دهابیجی، واقع در منطقه تهته در ایالت سند و از پروژه‌های اولویت‌دار کریدور اقتصادی چین و پاکستان، یکی از محورهای اصلی جذب سرمایه‌گذاری چین معرفی شده است. مساحت این منطقه حدود ۱٬۵۳۰ جریب است و ایجاد خوشه‌های صنعتی در زمینه خودروسازی، داروسازی، تجهیزات الکترونیکی، نساجی، فولاد و انبارداری برای آن پیش‌بینی شده است.

بر اساس اعلام سروزیر سند، سرمایه‌گذاران واجد شرایط در مناطق ویژه اقتصادی می‌توانند مطابق قوانین مربوط از معافیت مالیات بر درآمد به مدت ۱۰ سال و واردات بدون حقوق گمرکی کالاهای سرمایه‌ای بهره‌مند شوند. دولت سند همچنین با ایجاد بخش اختصاصی چین در اداره سرمایه‌گذاری و مرکز خدمات یکپارچه، در پی تسهیل فرایندهای اداری و جذب سرمایه‌گذاران خارجی است.

۳. انرژی، زغال‌سنگ و فرآوری مواد معدنی

بهره‌برداری از ذخایر زغال‌سنگ تهر، تبدیل زغال‌سنگ به محصولات شیمیایی، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و فرآوری مواد معدنی از حوزه‌های مهم همکاری معرفی شده‌اند. ظرفیت بالقوه انرژی بادی در سند حدود ۵۰ هزار مگاوات برآورد شده است؛ ظرفیتی که می‌تواند زمینه توسعه پروژه‌های جدید انرژی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های مرتبط را فراهم کند.

در بخش سرمایه‌گذاری‌های موجود چین نیز به نیروگاه ۱٬۳۲۰ مگاواتی بلوک اول تهر، متعلق به شرکت شانگهای الکتریک، اشاره شده است که از سال میلادی ۲۰۲۳ در حال بهره‌برداری تجاری است. پروژه نیروگاه زغال‌سنگ‌سوز بندر قاسم نیز از دیگر نمونه‌های همکاری چین و پاکستان در بخش انرژی به شمار می‌رود.

۴. فناوری‌های نوین و آموزش نیروی انسانی

دولت سند خواستار جذب سرمایه‌گذاری در حوزه‌های هوش مصنوعی، رایانش ابری و مراکز داده شده است. منطقه ویژه فناوری شهر آموزش به مساحت ۴۳۵ جریب نیز برای جذب سرمایه در زمینه نرم‌افزار، فناوری مالی، زیست‌فناوری، انرژی پاک و تجهیزات الکترونیکی در نظر گرفته شده است.

همچنین، بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در کنفرانس، برنامه فناوری اطلاعات مردم سند سالانه حدود ۱٬۵۰۰ جوان را برای پاسخ‌گویی به نیازهای بخش دیجیتال آموزش می‌دهد. توسعه مهارت‌های تخصصی و انتقال فناوری می‌تواند به افزایش توان تولیدی شرکت‌های محلی و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید کمک کند.

۵. کشاورزی، صنایع غذایی و توسعه صادرات

فرآوری برنج، تولید خمیر انبه، فرآوری خرما و خشک‌کردن فلفل قرمز از جمله فرصت‌های سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی و صنایع غذایی سند معرفی شده‌اند. توسعه فناوری‌های نوین فرآوری، زنجیره سرد و زیرساخت‌های لجستیکی صادرات نیز از نیازهای این بخش است.

این حوزه‌ها برای افزایش ارزش افزوده محصولات کشاورزی پاکستان اهمیت دارند؛ زیرا به‌جای صادرات صرف محصولات خام، امکان عرضه کالاهای فرآوری‌شده و رقابتی‌تر به بازارهای خارجی را فراهم می‌کنند.

۶. موقعیت بندری کراچی و ظرفیت تجارت منطقه‌ای

مراد علی شاه بر اهمیت تجاری کراچی و وجود دو بندر بزرگ دریایی در ایالت سند، یعنی بندر کراچی و بندر قاسم، تأکید کرده است. بر اساس آمار ارائه‌شده در گزارش، بندر کراچی در سال میلادی مالی ۲۰۲۵–۲۰۲۴ حدود ۵۳٫۹۵ میلیون تن کالا و ۲٫۶۵۱ میلیون واحد معادل کانتینر بیست‌فوتی جابه‌جا کرده است. ظرفیت سالانه جابه‌جایی کالا در بندر قاسم نیز حدود ۸۹ میلیون تن اعلام شده است.

این زیرساخت‌ها امکان دسترسی سرمایه‌گذاران به بازار داخلی پاکستان و بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی را فراهم می‌کنند. توسعه صنایع تولیدی، انبارداری، فرآوری محصولات و خدمات لجستیکی در کنار بنادر می‌تواند به تقویت نقش کراچی در تجارت خارجی و زنجیره‌های تأمین منطقه‌ای کمک کند.

امضای ۳۴ تفاهم‌نامه و حضور حدود ۴۰۰ نماینده اقتصادی، بیانگر تلاش دولت سند برای گسترش همکاری با چین و جذب سرمایه در بخش‌های تولیدی و زیرساختی است. با این حال، تفاهم‌نامه به‌خودی‌خود به معنای تحقق سرمایه‌گذاری قطعی نیست؛ میزان سرمایه هر توافق، زمان‌بندی اجرا، تأمین مالی و شروع عملیات پروژه‌ها باید در مراحل بعدی مشخص شود.همچنین، معافیت‌های مالیاتی و تسهیلات گمرکی اعلام‌شده تابع قوانین و شرایط مربوط هستند و میزان تأثیر آن‌ها به نحوه اجرا، تأمین انرژی، ثبات مقررات، امنیت سرمایه‌گذاری و کارآمدی زیرساخت‌ها بستگی خواهد داشت.

https://tribune.com.pk/story/2635138/sindh-seals-34-mous-at-shanghai-moot