رشد صادرات خدمات پاکستان در سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶
صادرات خدمات پاکستان در سال مالی منتهی به ژوئن ۲۰۲۶ با رشد قابل توجه ۱۸.۸۱ درصدی به ۱۰.۰۴ میلیارد دلار رسید و برای نخستینبار از مرز ۱۰ میلیارد دلار عبور کرد. رشد صادرات خدمات عمدتاً تحت تأثیر عملکرد قدرتمند بخش فناوری اطلاعات، مخابرات و خدمات کامپیوتری قرار داشت و در کنار آن، رشد خدمات تجاری و مسافرتی نیز به افزایش درآمدهای صادراتی کمک کرد. این روند در حالی رقم خورد که صادرات کالا در همین دوره با چالشها و نوسانات بیشتری مواجه بود و به همین دلیل، خدمات به یکی از مهمترین موتورهای رشد بخش خارجی اقتصاد پاکستان تبدیل شده است. نیروی انسانی جوان، هزینه رقابتی و توسعه زیرساختهای دیجیتال، ظرفیت بالایی برای گسترش صادرات فناوری اطلاعات و خدمات برونسپاری ایجاد کرده است. با این حال، ضعف زیرساخت اینترنت، کمبود نیروی متخصص، دسترسی محدود به بازارهای جهانی و چالشهای پرداخت بینالمللی از مهمترین موانع توسعه این بخش هستند.
صادرات خدمات پاکستان در سال مالی منتهی به ژوئن ۲۰۲۶ با رشد قابل توجه ۱۸.۸۱ درصدی به ۱۰.۰۴ میلیارد دلار رسید و برای نخستینبار از مرز ۱۰ میلیارد دلار عبور کرد. رشد صادرات خدمات عمدتاً تحت تأثیر عملکرد قدرتمند بخش فناوری اطلاعات، مخابرات و خدمات کامپیوتری قرار داشت و در کنار آن، رشد خدمات تجاری و مسافرتی نیز به افزایش درآمدهای صادراتی کمک کرد. این روند در حالی رقم خورد که صادرات کالا در همین دوره با چالشها و نوسانات بیشتری مواجه بود و به همین دلیل، خدمات به یکی از مهمترین موتورهای رشد بخش خارجی اقتصاد پاکستان تبدیل شده است. نیروی انسانی جوان، هزینه رقابتی و توسعه زیرساختهای دیجیتال، ظرفیت بالایی برای گسترش صادرات فناوری اطلاعات و خدمات برونسپاری ایجاد کرده است. با این حال، ضعف زیرساخت اینترنت، کمبود نیروی متخصص، دسترسی محدود به بازارهای جهانی و چالشهای پرداخت بینالمللی از مهمترین موانع توسعه این بخش هستند.
بر اساس دادههای اداره آمار پاکستان (PBS)، صادرات خدمات در سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ از ۸.۴۵ میلیارد دلار به ۱۰.۰۴ میلیارد دلار افزایش یافت که نشان دهنده با رشد قابل توجه ۱۸.۸۱ درصدی است. بر مبنای پول ملی نیز ارزش صادرات خدمات با ۱۹.۳۳ درصد افزایش از ۲.۳۵۹ تریلیون روپیه در سال مالی قبل به ۲.۸۱۵ تریلیون روپیه رسید. روند رشد صادرات خدمات در طول سال نیز نسبتاً مستمر بود.
رشد صادرات در ماههای مختلف نیز عمدتاً دو رقمیبود؛ بهطوری که در ژانویه ۳۱.۱۲ درصد، در نوامبر ۲۲.۲۶ درصد، در آوریل ۲۱.۷۱ درصد و در ماههای دیگر نیز عمدتاً بین ۱۴ تا 22 درصد رشد ثبت شد. در نهایت، شتاب صادرات در دو ماه پایانی سال افزایش یافت و در ژوئن به اوج رسید. در ژوئن ۲۰۲۶، صادرات خدمات پاکستان با رشد ۳۷.۲۰ درصدی نسبت به ژوئن سال قبل، از ۶۹۶.۶۰ میلیون دلار به ۹۵۵.۹۱ میلیون دلار رسید. این افزایش قابل توجه در پایان سال مالی باعث شد مجموع صادرات خدمات از سطح ۱۰ میلیارد دلار عبور کند. در مقابل، واردات خدمات در ژوئن تنها ۳.۴۸ درصد افزایش یافت و به ۹۳۲.۸۱ میلیون دلار رسید؛ در حالی که این رقم در ژوئن سال قبل ۹۰۱.۴۰ میلیون دلار بود.
مهمترین عامل افزایش صادرات خدمات پاکستان، عملکرد بخش مخابرات، خدمات کامپیوتری و فناوری اطلاعات (ICT) بود. طبق دادههای بانک دولتی پاکستان (SBP)، صادرات این گروه در سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ با ۲۰.۴۲ درصد افزایش از ۳.۸۲ میلیارد دلار به ۴.۶۰ میلیارد دلار رسید. بنابراین، خدمات ICT به تنهایی نزدیک به نیمی از کل صادرات خدمات پاکستان را تشکیل داده و جایگاه خود را به عنوان مهمترین منبع درآمد ارزی در بخش خدمات تثبیت کرده است. افزایش تعداد اتصالات اینترنت داخلی، توسعه فعالیت شرکتهای فناوری، رشد خدمات دیجیتال و گسترش فعالیت نیروی کار آنلاین و فریلنسرها از جمله عواملی هستند که ظرفیت صادراتی این بخش را افزایش دادهاند.
پس از خدمات ICT، سایر خدمات تجاری دومین عامل مهم افزایش صادرات خدمات پاکستان بودند. صادرات این گروه در سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ با رشد ۲۷.۲۲ درصدی از ۱.۶۹ میلیارد دلار به ۲.۱۵ میلیارد دلار افزایش یافت. رشد خدمات حرفهای، برونسپاری فعالیتهای تجاری، خدمات مالی و حسابداری، مشاوره، خدمات پشتیبانی و سایر خدمات قابل ارائه به بازارهای خارجی، از عوامل مؤثر در این افزایش بودهاند. یکی دیگر از بخشهای قابل توجه، خدمات مسافرتی بود. صادرات این خدمات در سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ با رشد چشمگیر ۵۲.۷۴ درصدی از ۷۳۰ میلیون دلار به ۱.۱۱۵ میلیارد دلار افزایش یافت.در مقابل، بخش حملونقل برخلاف سایر بخشهای اصلی عملکرد مناسبی نداشت. صادرات خدمات حملونقل در سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ با ۶.۶۱ درصد کاهش از ۹۹۹ میلیون دلار به ۹۳۳ میلیون دلار رسید.
در سوی دیگر، واردات خدمات پاکستان نیز افزایش یافت، اما سرعت رشد آن به مراتب کمتر از صادرات بود. کل واردات خدمات در سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ با ۵.۶۷ درصد افزایش از ۱۱.۲۹ میلیارد دلار به ۱۱.۹۳ میلیارد دلار رسید. حملونقل همچنان بزرگترین بخش واردات خدمات پاکستان بود. واردات خدمات حملونقل در کل سال مالی با ۴.۰۵ درصد افزایش از ۴.۶۹ میلیارد دلار به ۴.۸۸ میلیارد دلار رسید. پس از آن، خدمات مسافرتی قرار داشت که واردات آن با رشد قابل توجه ۲۰.۷۴ درصدی از ۲.۴۱ میلیارد دلار به ۲.۹۱ میلیارد دلار افزایش یافت. در نتیجه رشد سریعتر صادرات نسبت به واردات، کسری تجارت خدمات پاکستان در سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ با ۳۳.۳۸ درصد کاهش از ۲.۸۴۳ میلیارد دلار به ۱.۸۹۴ میلیارد دلار رسید. این کاهش نزدیک به یک میلیارد دلاری کسری خدمات، یکی از مهمترین تحولات بخش خارجی اقتصاد پاکستان در سال مالی گذشته محسوب میشود.