گزارش رشد اقتصادی قزاقستان در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ (ژانویه تا ژوئن ۲۰۲۶)

حجم تولید ناخالص داخلی قزاقستان در بازه ژانویه تا ژوئن ۲۰۲۶ به ۷۰.۹۵ تریلیون تنگه رسید و اقتصاد کشور در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، در ارزش واقعی ۴.۱ درصد رشد کرد. ساخت‌وساز، صنعت تولیدی، حمل‌ونقل و انبارداری و تجارت عمده و خرده‌فروشی از مهم‌ترین بخش‌های دارای رشد در این دوره بوده‌اند. در میان بخش‌های اقتصادی، صنعت تولیدی با ۱.۲۵ واحد درصد بیشترین سهم را در رشد تولید ناخالص داخلی داشته و پس از آن تجارت عمده و خرده‌فروشی و ساخت‌وساز قرار گرفته‌اند. ساختار اقتصاد نیز سهم ۳۶.۴ درصدی تولید کالاها و ۵۵.۴ درصدی خدمات را نشان می‌دهد و سهم صنعت از اقتصاد کشور ۲۸.۶ درصد بوده است. روند تدریجی متنوع‌سازی اقتصاد از طریق تقویت صنعت، توسعه زیرساخت‌ها، حمایت از تولیدکنندگان داخلی و بنگاه‌های کوچک و متوسط و افزایش سرمایه‌گذاری در حوزه‌های غیرمواد خام، موجب کاهش نقش بخش نفت در اقتصاد شده است. سهم استخراج نفت در تولید ناخالص داخلی در پایان سال ۲۰۲۵ به ۷.۸ درصد کاهش یافته و در هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶ نیز رشد اقتصادی در سطح ۴.۱ درصد حفظ شده و بخش غیرنفتی رشد ۵.۴ درصدی داشته است.

بیشترین نرخ رشد در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ مربوط به ساخت‌وساز با ۱۵.۲ درصد، صنعت تولیدی با ۹.۸ درصد، حمل‌ونقل و انبارداری با ۷.۱ درصد و عمده‌فروشی و خرده‌فروشی و تعمیر خودرو و موتورسیکلت با ۵.۷ درصد بود. بخش کشاورزی، جنگلداری و شیلات نیز ۴.۴ درصد رشد کرد.

در ساختار تولید ناخالص داخلی، سهم تولید کالاها ۳۶.۴ درصد و سهم خدمات ۵۵.۴ درصد بوده و صنعت ۲۸.۶ درصد از اقتصاد کشور را به خود اختصاص داده است.

از نظر سهم بخش‌های مختلف در رشد تولید ناخالص داخلی، بیشترین سهم مربوط به صنعت تولیدی با ۱.۲۵ واحد درصد بوده است. پس از آن، عمده‌فروشی و خرده‌فروشی با ۰.۹۳ واحد درصد و ساخت‌وساز با ۰.۷۹ واحد درصد قرار دارند.

در سال‌های گذشته نرخ رشد اقتصادی قزاقستان وابستگی زیادی به تحولات بخش مواد خام داشت؛ به‌گونه‌ای که کاهش سرعت استخراج موجب محدود شدن رشد تولید ناخالص داخلی و افزایش استخراج، محرک قدرتمندی برای رشد اقتصادی ایجاد می‌کرد. با اجرای روند تدریجی متنوع‌سازی اقتصاد، از جمله تقویت ظرفیت صنعتی، افزایش نقش نهادهای توسعه‌ای، توسعه زیرساخت‌های ترانزیتی، جاده‌ای و ریلی، حمایت از تولیدکنندگان داخلی و بنگاه‌های کوچک و متوسط و افزایش سرمایه‌گذاری در حوزه‌های غیرمواد خام، نقش بخش نفت در اقتصاد کاهش یافته است.

در همین چارچوب، سهم استخراج نفت در ساختار تولید ناخالص داخلی در پایان سال ۲۰۲۵ به ۷.۸ درصد کاهش یافته است. همچنین بر اساس گزارش‌های پیشین، رشد اقتصادی قزاقستان در هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶ در سطح ۴.۱ درصد حفظ شده و بخش غیرنفتی در این مدت ۵.۴ درصد رشد کرده است.

۱. حجم و نرخ رشد تولید ناخالص داخلی

بر اساس داده‌های ارائه‌شده از سوی دفتر ملی آمار، حجم تولید ناخالص داخلی قزاقستان در ژانویه تا ژوئن ۲۰۲۶ به ۷۰.۹۵ تریلیون تنگه رسیده است.

اقتصاد قزاقستان در این دوره، در ارزش واقعی نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴.۱ درصد رشد داشته است.

۲. رشد بخش‌های اصلی اقتصاد

در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، بالاترین نرخ‌های رشد در بخش‌های زیر ثبت شده است:

بر این اساس، ساخت‌وساز بالاترین نرخ رشد را در میان بخش‌های مورد اشاره به ثبت رسانده و پس از آن صنعت تولیدی و حمل‌ونقل و انبارداری قرار داشته‌اند.

۳. ساختار تولید ناخالص داخلی

در ساختار تولید ناخالص داخلی قزاقستان، سهم تولید کالاها ۳۶.۴ درصد و سهم خدمات ۵۵.۴ درصد بوده است.

همچنین سهم صنعت از اقتصاد کشور ۲۸.۶ درصد اعلام شده است.

۴. سهم بخش‌ها در رشد تولید ناخالص داخلی

از نظر میزان مشارکت بخش‌های مختلف در رشد تولید ناخالص داخلی، صنعت تولیدی با سهم ۱.۲۵ واحد درصد بیشترین نقش را در افزایش تولید ناخالص داخلی داشته است.

پس از صنعت تولیدی، سهم بخش‌های زیر در رشد تولید ناخالص داخلی قرار داشته است:

• عمده‌فروشی و خرده‌فروشی: ۰.۹۳ واحد درصد؛
• ساخت‌وساز: ۰.۷۹ واحد درصد.

۵. کاهش وابستگی رشد اقتصادی به بخش مواد خام

در سال‌های گذشته نرخ رشد اقتصادی قزاقستان به میزان زیادی تحت تأثیر پویایی بخش مواد خام قرار داشت.

کاهش سرعت استخراج، رشد تولید ناخالص داخلی را محدود می‌کرد و در مقابل، افزایش سرعت استخراج، محرک قابل‌توجهی برای رشد اقتصادی ایجاد می‌کرد.

با این حال، در سال‌های اخیر و در نتیجه اجرای روند تدریجی متنوع‌سازی اقتصاد، نقش بخش نفت در اقتصاد کشور به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته است.

عوامل مورد اشاره در روند متنوع‌سازی اقتصاد عبارت‌اند از:

تقویت ظرفیت صنعتی؛

افزایش نقش نهادهای توسعه‌ای؛

توسعه زیرساخت‌های ترانزیتی؛

توسعه زیرساخت‌های جاده‌ای؛

توسعه زیرساخت‌های ریلی؛

حمایت از تولیدکنندگان داخلی؛

حمایت از بنگاه‌های کوچک و متوسط؛

افزایش سرمایه‌گذاری در حوزه‌های غیرمواد خام.

در نتیجه این روند، سهم استخراج نفت در ساختار تولید ناخالص داخلی در پایان سال ۲۰۲۵ به ۷.۸ درصد کاهش یافته است.

۶. رشد بخش غیرنفتی و بنگاه‌های کوچک و متوسط

بر اساس گزارش‌های پیشین، در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، رشد اقتصادی قزاقستان ۴.۱ درصد بوده و بخش غیرنفتی به‌عنوان محرک اصلی رشد معرفی شده است.

همچنین تعداد بنگاه‌های کوچک و متوسط در قزاقستان ۵۵۰ هزار واحد افزایش یافته است.

در ادامه، در ماه اوت اعلام شد که رشد اقتصادی قزاقستان طی هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶ همچنان در سطح ۴.۱ درصد باقی مانده است.

در همین دوره، بخش غیرنفتی اقتصاد ۵.۴ درصد رشد کرده است.

منبع:

https://www.inform.kz/ru/rost-vvp-kazahstana-uskorili-obrabativayushaya-promishlennost-torgovlya-istroite-24bfcad5