عملکرد بندر کراچی و بهره‌برداری از فرصت‌های تجاری در سایه تحولات منطقه‌ای

براساس گزارش‌های رسانه‌ای، بندر کراچی که طی بیش از 130 سال گذشته همواره محور اصلی تجارت دریایی پاکستان بوده است، با بروز تنش‌ها در منطقه خلیج فارس و ایجاد اختلال در برخی مسیرهای بین‌المللی کشتیرانی، فرصت‌های تجاری جدیدی برای بندر کراچی شکل گرفت. بروز تنش‌ها و ناامنی‌های اخیر در خلیج فارس و تنگه هرمز، موجب افزایش نرخ بیمه ریسک جنگ برای شناورها و در نتیجه تغییر مسیر خطوط کشتیرانی بین‌المللی از بنادر سنتی منطقه (مانند جبل‌علی و صلاله) به سمت بنادر امن‌تر شده است. بندر کراچی به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه خارج از محدوده مستقیم درگیری‌ها، به عنوان پناهگاه امن و مرکز ذخیره‌سازی و ترانزیت موقت کالا عمل کرده است.

بندر کراچی توانست با جذب بخشی از بارهای عبوری و افزایش خدمات ترانشیپمنت، شرایط منطقه‌ای را به یک مزیت اقتصادی و تجاری تبدیل کند. پهلوگیری کشتی‌های بزرگ کانتینربَر بین‌المللی مانند MSC Meraviglia و Grande Shanghai در بندر کراچی، نشان‌دهنده ارتقای ظرفیت‌های عملیاتی و اعتماد خطوط بین‌المللی به این بندر است. 

در سال مالی اخیر (از ابتدای جولای 2025 تا انتهای ژوئن 2026 میلادی)، بندر کراچی توانست در دو زمنیه میزان حجم تخلیه و بارگیری و تعداد تردد شناورها، به بالاترین سطح عملکرد در تاریخ خود دست یابد:

• میزان جابه‌جایی کالا در این بندر از ۵۳ میلیون تن در دوره قبل، به ۵۵.۸ میلیون تن رسید.
• در این مدت زمان، تردد ۲,۱۱۵ فروند کشتی تجاری در بندر کراچی ثبت شده است.

براساس گزارش‌ها، در حال حاضر حدود ۶۰ درصد از کل صادرات و واردات کالایی پاکستان متکی بر زیرساخت‌ها و شبکه تجاری بندر کراچی است. مجموعه اخبار منتشره حاکی از آن است که بندر کراچی موفق شده است با تکیه بر اصلاحات ساختاری و بهره‌برداری مناسب از تغییر مسیرهای تجاری ناشی از تحولات خلیج فارس، رکوردی بی‌سابقه در جابه‌جایی کالا برجای گذاشته و جایگاه خود را به‌عنوان محور ترانزیت منطقه‌ای و شریان اصلی اقتصاد پاکستان تثبیت کند.

به نظر کارشناسان، اقدامات صورت‌گرفته ذیل «کارگروه ویژه نخست‌وزیری برای اصلاحات دریایی» (PM Task Force on Maritime Reforms) نقش مهمی در روان‌سازی فرایندها و افزایش بازدهی بندر ایفا کرده است. بر اساس اقدامات اصلاحی، سیاست‌گذاران اسلام‌آباد در تلاش‌اند تا جهش فصلی ناشی از بحران خلیج فارس را با جذب سرمایه‌گذاری‌های جدید در توسعه زیرساخت‌ها، لایروبی کانال‌های رفت‌وآمد (navigation) و متصل ساختن بندر به شبکه‌های ریلی و جاده‌ای فرامرزی، برای نقش‌آفرینی کلیدی پاکستان در اقتصاد دریایی (Blue Economy) منطقه تبدیل کنند.