رونمایی بانک مرکزی اندونزی از سه برنامه راهبردی در حوزه اقتصاد و مالی اسلامی در نمایشگاه ISEF 2026

بانک مرکزی اندونزی در جریان سیزدهمین دوره جشنواره اقتصاد و مالی اسلامی اندونزی[1] ، که از ۱۴ تا ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ در مرکز همایش‌های بین‌المللی جاکارتا (JICC) برگزار می‌شود، از سه برنامه جدید با هدف تقویت بازارهای مالی اسلامی، ارتقای نظام مدیریت زکات و توسعه منابع انسانی در حوزه اقتصاد اسلامی رونمایی کرد. دستری دامایانتی، رئیس بانک مرکزی اندونزی، در مراسم افتتاحیه این رویداد تأکید کرد که توسعه اقتصاد و مالی اسلامی مستلزم همکاری بانک مرکزی با وزارتخانه‌ها، نهادهای دولتی، انجمن‌های تخصصی، مؤسسات آموزشی و مدارس دینی اسلامی[2] است تا ظرفیت‌های این بخش در خدمت توسعه اقتصادی و رفاه عمومی قرار گیرد.

نخستین برنامه، آیین‌نامه رفتاری بازار مالی اسلامی [3]است که با همکاری انجمن بازار پول و ارز اندونزی[4] ، انجمن بازار جهانی اسلامی اندونزی[5] ، بانک مرکزی و سازمان خدمات مالی اندونزی[6]  تدوین شده است. هدف این دستورالعمل، تقویت شفافیت، سلامت معاملات، کارایی و اعتماد در بازارهای مالی اسلامی است. دومین برنامه، نسخه دوم شاخص اجرای اصول اساسی زکات[7] است که با همکاری سازمان ملی زکات اندونزی (BAZNAS) و بانک مرکزی تهیه شده و با افزودن بُعد مدیریت ریسک، به دنبال ارتقای حکمرانی و نظارت بر منابع زکات است.

سومین برنامه، راه‌اندازی بورسیه بین‌المللی برای دانشجویان خارجی علاقه‌مند به تحصیل در حوزه شریعت و اقتصاد اسلامی در اندونزی است. این طرح با همکاری بانک مرکزی و وزارت آموزش عالی، علوم و فناوری اندونزی اجرا می‌شود و منابع مالی آن از محل صندوق‌های اجتماعی اسلامی تأمین خواهد شد. هدف از این برنامه، جذب دانشجویان خارجی، تربیت نیروی انسانی متخصص و استفاده مولد از منابع زکات، انفاق، صدقه و وقف (ZISWAF)   است. رئیس بانک مرکزی اندونزی با اشاره به افزایش علاقه دانشجویان خارجی به تحصیل در رشته‌های مرتبط با شریعت اسلامی در این کشور، این برنامه را فرصتی برای معرفی گسترده‌تر ظرفیت‌های علمی و آموزشی اندونزی در حوزه اقتصاد اسلامی دانست.

در دوره سیزدهم جشنواره ISEF، سه ابتکار جدید شامل همکاری با نمایشگاه تجارت اندونزی (TEI 2026)، استفاده از فناوری‌های دیجیتال فراگیر[8] و گسترش مشارکت بین‌نسلی و بین‌المللی در دستور کار قرار گرفته است. از جمله برنامه‌های ویژه برای نسل جوان، برگزاری مسابقه دیجیتال تولید ویدئوی خلاقانه اقتصاد اسلامی‌با عنوان VITRAH و راه‌اندازی فضای مجازی «ISEF World Island»   در پلتفرم Roblox  است که با هدف آشنایی نسل جوان با مفاهیم اقتصاد و مالی اسلامی طراحی شده‌اند.

جشنواره امسال با مشارکت بیش از یک‌هزار فعال صنعت حلال و برگزاری بیش از ۱۰۰ رویداد حضوری و مجازی، میزبان فعالان اقتصادی، نهادهای مالی و سازمان‌های داخلی و بین‌المللی است. برنامه‌های این رویداد شامل نشست‌های ارتباط تجاری میان خریداران و فروشندگان در حوزه تجارت و منسوجات، مجمع کسب‌وکار مدارس دینی اسلامی، همایش‌های ملی و بین‌المللی در زمینه صنعت حلال، زکات، وقف، تأمین مالی حج و گردشگری سازگار با نیازهای مسلمانان است. همچنین پیش از برگزاری این جشنواره، مجموعه رویدادهای منطقه‌ای اقتصاد و مالی اسلامی (FESyar)   طی ماه‌های ژوئن تا سپتامبر ۲۰۲۶ در سه منطقه سوماترای جنوبی، نوسا تنگارای غربی و جاوه شرقی برگزار شده بود.

بر اساس گزارش وضعیت اقتصاد اسلامی جهان در سال ۲۰۲۵–۲۰۲۶ (State of the Global Islamic Economy Report)، اندونزی جایگاه چهارم جهانی را در حوزه اقتصاد اسلامی حفظ نموده است. همچنین زنجیره ارزش صنایع حلال این کشور در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ رشد سالانه ۵٫۵ درصدی را ثبت کرده که بالاتر از نرخ رشد اقتصادی ملی بوده است. از سوی دیگر، بر اساس آمار ارائه‌شده از سوی وزارت هماهنگ‌کننده امور اقتصادی اندونزی در جشنواره، پیش‌بینی می‌شود مخارج مصرف‌کنندگان مسلمان جهان تا سال ۲۰۲۹ به ۳٫۵۶ تریلیون دلار برسد. این روند فرصت قابل توجهی برای توسعه صادرات محصولات حلال اندونزی، به‌ویژه در بخش‌های صنایع غذایی، پوشاک اسلامی، گردشگری و خدمات مالی فراهم می‌کند.

[1] (ISEF 2026)

[2] (Pesantren)   

[3] Islamic Financial Market Code of Conduct – ICoC

[4] (APUVINDO)

[5] (IIGMA)

[6] (OJK)

[7] (Zakat Core Principles Implementation Index 2.0)

[8] (Immersive Digital)