رکوردی تازه در ذخایر طلا صربستان
صربستان در سال‌های اخیر با اجرای راهبردی فعال برای افزایش ذخایر طلا و تنوع‌بخشی به دارایی‌های ارزی، حجم ذخایر طلای خود را به بیش از ۵۵ تن، با ارزشی حدود ۶٫۵۳ میلیارد یورو، رسانده و سهم طلا را به ۲۱٫۹ درصد از کل ذخایر ارزی ناخالص صربستان افزایش داده است. بخش مهمی از این ذخایر از طریق خرید طلا از تولیدکنندگان داخلی تأمین می‌شود که علاوه بر تقویت پشتوانه مالی برای صربستان، به حفظ ارزش افزوده بخش معدن در اقتصاد ملی کمک می‌کند. صربستان در مقایسه با بسیاری از کشورهای بالکان از جایگاه برجسته‌ای در زمینه انباشت طلا برخوردار است. در مجموع، این سیاست با هدف کاهش آسیب‌پذیری در برابر بحران‌های اقتصادی و ژئوپلیتیکی، تقویت استقلال مالی و افزایش ثبات اقتصادی دنبال می‌شود؛ بااین‌حال، موفقیت بلندمدت آن به مدیریت متوازن ذخایر ارزی و تداوم سیاست‌های اقتصادی پایدار وابسته است.
بر اساس داده‌های رسمی منتشرشده، ذخایر طلای صربستان به رکورد تاریخی ۵۵٬۱۴۲٫۳ کیلوگرم، معادل بیش از ۵۵ تن، رسیده است. ارزش این میزان طلا حدود ۶٫۵۳ میلیارد یورو برآورد می‌شود و سهم آن از مجموع ذخایر ارزی ناخالص صربستان به ۲۱٫۹ درصد افزایش یافته است. این سهم قابل‌توجه نشان‌دهنده اهمیت روزافزون طلا در سیاست‌های پولی و مالی صربستان و تلاش این کشور برای کاهش وابستگی به دارایی‌های ارزی متعارف و تقویت پشتوانه‌های مالی امن استبانک مرکزی صربستان با اتخاذ راهبردی مبتنی بر تنوع‌بخشی به دارایی‌های ارزی و تقویت توان مالی کشور در برابر نوسانات ژئوپلیتیکی و تحولات بازارهای جهانی، حجم ذخایر طلای خود را به سطوح بی‌سابقه‌ای افزایش داده است
یکی از ویژگی‌های مهم راهبرد صربستان، تأمین بخش عمده‌ای از ذخایر طلای جدید از طریق خرید منظم از تولیدکنندگان داخلی، به‌ویژه شرکت معدنی زیجین کوپر صربستان (Serbia Zijin Copper)، است؛ رویکردی که علاوه بر افزایش ذخایر راهبردی صربستان، به حفظ ارزش افزوده حاصل از استخراج منابع معدنی در داخل مرزهای صربستان نیز کمک می‌کند.
بررسی روند تاریخی ذخایر طلای صربستان در یک دهه گذشته نشان‌دهنده تغییر تدریجی رویکرد بانک مرکزی این کشور از نگهداری سنتی طلا به سیاستی فعال‌تر در زمینه انباشت دارایی‌های فیزیکی است. در فاصله سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹، ذخایر طلای صربستان حدود ۲۰ تا ۲۳ تن بود و بیشتر نقشی حمایتی در ساختار ذخایر ارزی صربستان ایفا می‌کرد. با آغاز سال ۲۰۲۰ و هم‌زمان با گسترش بحران‌های جهانی، شیوع همه‌گیری کرونا و افزایش فشارهای تورمی، روند خرید طلا شتاب بیشتری گرفت. بانک مرکزی صربستان در این دوره با افزایش خرید از تولیدکنندگان داخلی، به‌ویژه معادن منطقه بور و شرکت‌های فعال در بخش معدن، تلاش کرد جایگاه طلا را به‌عنوان ابزاری برای حفظ ارزش ذخایر و کاهش آسیب‌پذیری در برابر نوسانات اقتصادی تقویت کند. این روند در سال ۲۰۲۵ نیز ادامه یافت و صربستان با افزودن چندین تن طلا به ذخایر خود، به یکی از خریداران فعال این فلز گران‌بها در اروپا تبدیل شد. تداوم این سیاست در سال ۲۰۲۶ نیز بیانگر عزم بانک مرکزی صربستان برای افزایش تاب‌آوری اقتصادی و تقویت جایگاه صربستان در منطقه بالکان از نظر برخورداری از ذخایر فلزات گران‌بهاست.
در مقایسه با سایر کشورهای بالکان و اروپای جنوب شرقی، صربستان از نظر حجم ذخایر طلا و سهم آن در مجموع ذخایر ارزی، جایگاه برجسته‌ای دارد. این کشور با در اختیار داشتن بیش از ۵۵ تن طلا و اختصاص حدود ۲۱٫۹ درصد از ذخایر ارزی ناخالص خود به این فلز گران‌بها، یکی از فعال‌ترین کشورهای منطقه در زمینه انباشت طلا محسوب می‌شود. با این حال، در مقایسه با مجارستان که ذخایر طلای خود را به حدود ۹۴٫۵ تن رسانده است، صربستان همچنان از نظر حجم مطلق ذخایر در جایگاه پایین‌تری قرار دارد؛ هرچند سیاست خرید مستمر و استفاده از ظرفیت معادن داخلی، رویکردی مستقل و قابل‌توجه به شمار می‌رود. در مقابل، کرواسی ذخایر طلای سنتی قابل‌توجهی در ترازنامه ملی خود نگهداری نمی‌کند و ساختار مدیریت ذخایر و سیاست‌های پولی آن با عضویت در منطقه یورو و چارچوب‌های مرتبط با بانک مرکزی اروپا پیوند خورده است. همچنین، کشورهایی مانند بوسنی و هرزگوین، مقدونیه شمالی و آلبانی در مقایسه با صربستان از ذخایر طلای محدودتری برخوردارند و بخش عمده‌ای از پشتوانه ارزی آن‌ها بر ارزهای معتبر، از جمله یورو و دلار، اوراق بهادار خارجی و سپرده‌های بانکی استوار است. از این منظر، سیاست صربستان در افزایش ذخایر فیزیکی طلا را می‌توان تلاشی برای تقویت استقلال مالی و کاهش آسیب‌پذیری در برابر شوک‌های خارجی دانست؛ هرچند ارزیابی دقیق جایگاه منطقه‌ای کشورها مستلزم توجه هم‌زمان به حجم ذخایر، نسبت طلا به کل ذخایر ارزی و ساختار کلی دارایی‌های بانک‌های مرکزی است.
افزایش ارزش ذخایر طلای صربستان در سال‌های اخیر حاصل ترکیبی از رشد حجم فیزیکی طلا و تغییرات قیمت آن در بازارهای جهانی بوده است. خرید مستمر شمش‌های طلا، از جمله خرید ۱۲ شمش به وزن مجموع ۱۵۰٫۵ کیلوگرم در یک ماه و افزایش ۲٫۶ تنی ذخایر از ابتدای سال، به رشد موجودی فیزیکی این دارایی کمک کرده است. در کنار این عامل، ارزش‌گذاری ذخایر طلا به نوسانات قیمت جهانی این فلز و تغییرات نرخ برابری ارزهای اصلی، به‌ویژه دلار و یورو، وابسته است. ازاین‌رو، حتی در شرایطی که قیمت جهانی طلا بر حسب دلار کاهش می‌یابد، تغییرات نرخ ارز می‌تواند بخشی از اثر این افت را در ارزش یورویی ذخایر جبران کند یا برعکس، افزایش قیمت جهانی طلا ممکن است در صورت تغییر نامطلوب نرخ برابری ارزها، تأثیر متفاوتی بر ارزش نهایی ذخایر داشته باشد. این موضوع نشان می‌دهد که تغییرات ارزش ذخایر طلای صربستان را نمی‌توان صرفاً به میزان خریدهای جدید نسبت داد، بلکه باید نقش تحولات بازار جهانی و نوسانات ارزی را نیز در تحلیل آن در نظر گرفت.
در مجموع، سیاست انباشت طلا در صربستان فراتر از اقدامی معمول در مدیریت ترازنامه بانک مرکزی است و بخشی از راهبرد گسترده‌تر این کشور برای تقویت ثبات مالی، تنوع‌بخشی به ذخایر ارزی و افزایش توان مقابله با بحران‌های اقتصادی و ژئوپلیتیکی محسوب می‌شود. اتکا به خرید داخلی طلا، علاوه بر تقویت پشتوانه‌های مالی کشور، امکان بهره‌گیری بیشتر از ظرفیت‌های معدنی و حفظ بخشی از ارزش افزوده حاصل از استخراج منابع طبیعی را فراهم می‌کند. با این حال، میزان موفقیت این راهبرد در بلندمدت به عواملی مانند تداوم خریدهای جدید، روند قیمت جهانی طلا، هزینه فرصت نگهداری دارایی‌های بدون بازده دوره‌ای و تحولات ساختار ذخایر ارزی بستگی خواهد داشت. استمرار سیاست کنونی می‌تواند جایگاه صربستان را در میان کشورهای منطقه از نظر برخورداری از ذخایر طلا تقویت کند و به افزایش اعتماد به توان مالی کشور بینجامد؛ بااین‌وجود، طلا به‌تنهایی تضمین‌کننده ثبات اقتصادی نیست و اثربخشی آن در گرو مدیریت متوازن ذخایر، حفظ ثبات پولی و اجرای سیاست‌های اقتصادی پایدار خواهد بود.
blic.rs/biznis/vesti/nbs-objavila-nove-podatke-o-deviznim-rezervama-srbije-evo-koliko-imamo-novca-i-zlata/nze2797