آغاز افزایش تورم ماهانه و جهش قیمت ها در مجارستان در ماههای پائیز
پس از مدت ها تلاش دولت مجارستان در تثبیت و یا کاهش نرخ تورم و افزایش ارزش فورینت که سبب افزایش خوشبینیها نسبت به بهبود وضعیت اقتصادی کشور و ثبات قیمت ها بخصوص برای مصرف کنندگان مجاری شده بود اما به نظر می رسد که ترکش های جنگ ظالمانه آمریکا علیه ایران و مسدود ماندن تنگه هرمز که همانا افزایش بیش از انتظار سوخت در جهان و به تبع در مجارستان شده است ، سبب شده که در ماههای ابتدای پائیز شاهد افزایش قیمت ها در مجارستان باشیم موضوعی که تحلیلگران اقتصادی نسبت به تداوم و افزایش بیشتر آن در ماههای آتی بخصوص در فصل زمستان هشدار داده اند . اما موضوعی که اثرات افزایش سوخت را در مجارستان دو چندان میکند خشکسالی قابل توجه در این کشور و کاهش شدید سطح رودخانه دانوب است که باعث از مدار خارج شدن چندین نیروگاه آبی و همچنین دو راکتور نیروگاه هسته ای پاکش مجارستان شده است . از این منظر بوداپست با تنگناهای بیشتری در زمینه تامین انرژی بویژه انرژی الکتریسته مواجه شده بطوریکه دولتمردان این کشور مذاکراتی را برای واردات برق از اسلواک شروع کرده و هم اکنون بخشی از برق مورد نیاز از اسلواکی وارد میشود. موضوعی که با توجه به وابستگی صنایع مختلف به نیروی برق این وابستگی به خارج اجتناب ناپذیر بوده است و همین مسئله باعث جهش تورمی و افزایش هزینهها بویژه در زمینه حمل و نقل و حامل های دیگر انرژی شده است و خود بر قیمت سایر کالاها فشار وارد میکند .
با توجه به آمارهای منتشره اگر چه تورم مجارستان بین ماه مه و سپتامبر پایینتر از حد محدوده هدف بانک ملی مجارستان یعنی ۲ تا ۴ درصد در هر ماه باقی مانده بود اما دادههای اخیر نشان می دهد که این روند اکنون به پایان رسیده است، بطوریکه تورم در ماه مهر در مقایسه با شهریور افزایش یافته و مصرف کنندگان مجاری با افزایش قیمت ۰.۴ درصدی روبرو بوده اند بطوریکه افزایش قیمت ماهانه اکنون بالاترین میزان از آوریل 2026است.
براساس آخرین دادههای مرکز ملی آمار مجارستان قیمت ها در ابتدای ماههای پائیز به شرح زیر میباشد :در حالیکه قیمت مواد غذایی به طور متوسط ۱.۱ درصد کمتر از همین زمان در سال گذشته است، افزایش قیمت خدمات ۵.۲ درصد بوده است .این سازمان افزایش قیمت سایر محصولات - از جمله سوخت، دارو و کالاهای خانگی - را ۴.۱ درصد اعلام کرد. همچنین قیمت نوشیدنیهای الکلی و دخانیات ۳.۲ درصد افزایش یافت و کالاهای بادوام ۱.۴ درصد گرانتر شدند.
باید خاطر نشان ساخت در مورد مواد غذایی در این بازه زمانی فرآوردههای گوشتی ۵.۲،محصولات لبنی ۷.۹ ، چربیها ۲.۱، شیرینیها و محصولات پختهشده نیز ۲.۱،سبزیجات و میوهها ۴.۵،ادویهها ۲.۷ درصد ارزانتر از یک سال پیش هستند،اما این روند در ماه آتی رشد فزاینده ای را به سبب افزایش حامل های انرزی و افزایش نرخ حمل و نقل را شاهد خواهند بود .
اگرچه در ماه اوت، قیمت مواد غذایی به سطحی رسید که قبلاً در پایگاه داده دقیق اداره آمار مرکزی (KSH) که به سال ۲۰۰۰ برمیگردد، هرگز دیده نشده بود. در آن زمان، انتظار میرفت که قیمتها در ماههای بعد از سپتامبر شروع به افزایش کنند، دولت اعلام کرد که مقررات فعلی حاشیه سود را حذف خواهد کرد و جهت جلوگیری از عوارض خشکسالی بر قیمتها اینگونه تحلیل نمود که کالاهای ارزانتر را میتواننند به جای محصولات مجارستانی از سایر نقاط قاره اروپا وارد شوند.
آغاز گرانیها
اما در انتهای ماه اکتبر، اداره آمار مرکزی افزایش ۵.۲ درصدی قیمتها را به صورت سالانه و افزایش ۰.۲ درصدی را در یک ماه اندازهگیری کرد. در همین زمان در سال گذشته، بانکها و بخش مخابرات هنوز با محدودیتهای قیمتی اعمال شده توسط دولت، فعالیت میکردند، اما اکنون این محدودیتها به تدریج برداشته شدهاند، بنابراین میتوانیم ببینیم که هزینههای اینترنت و تلفن ۶.۲ درصد بالاتر از سطح سال قبل است و ردیفی به نام «خدمات ثبت نشده» که شامل هزینههای بانکی نیز میشود، ۵.۴ درصد افزایش یافته است.در میان خدمات، حمل و نقل بار با ۱۷ درصد گرانترین بخش شده است، اما افزایش کرایه تاکسی ۱۱.۶ درصد و خدمات پستی ۹.۶ درصد نیز بسیار زیاد است.
از جمله دلایل گرانی نیز به تقویت قیمت پول ملی مجار نسبت می دهند . یکی از تحولات بزرگ امسال این است که فورینت در بهار به شدت تقویت شد و اگرچه این روند تا اواسط تابستان متوقف شد، اما واحد پول مجارستان بسیار قویتر از همین زمان در سال گذشته است. بانک مرکزی مجارستان همچنین در آخرین گزارش تورم خود تأکید کرد که معاملهگران سریعتر از همیشه به تقویت ناگهانی واکنش نشان دادند. این امر بیشتر در قیمت مواد غذایی و کالاهای صنعتی قابل مشاهده است. طبق ارقامیکه به تازگی منتشر شده است، در میان کالاهای بادوام، قیمت وسایل نقلیه 0.8 درصد، مبلمان و لوازم خانگی 1.5 درصد و دستگاههای الکترونیکی 0.2 درصد افزایش یافته است.یکی دیگر از اقلام مهم در گروه «سایر کالاها» داروها هستند که میانگین افزایش قیمت آنها 0.9 درصد بوده است.
افزایش سوخت در پائیز
درحالیکه در سال گذشته، قیمت یک لیتر بنزین ۵۸۰ فورینت و گازوئیل ۵۸۵ فورینت بود. اما گرانی قیمت سوخت از تابستان و بدنبال درگیریهای خاورمیانه آغاز شد اکنون قیمت سوخت در مقایسه پارسال ، اداره آمار مرکزی (KSH) اکنون افزایش ۱۱.۳ درصدی قیمت را اندازهگیری کرده است - این تا حد زیادی همان چیزی است که نرخ تورم کلی را به طور جدی افزایش داده است.
در مورد قیمت انرژی، بحران انرژی تابستان ( افزایش قیمت سوخت و از مدار خارج شدن نیزوگاه پاکش )تأثیر تورمی قابل توجهی نداشت، زیرا با افزایش مصرف، آب و برق خانگی نیز افزایش مییابد، و اکنون مشکل دقیقاً این بود که مصرف باید کاهش مییافت. طبق آخرین آمار، برق ۱.۲ درصد گرانتر و گاز خط لوله ۱۱.۲ درصد شده است - در واقع، هر دو قیمت ثابتی دارند، فقط مقدار خریداری شده تغییر کرده است.
نتیجه :
بانک مرکزی و اکثر کارشناسان انتظار دارند که تورم به تدریج از سطوح پایین بیسابقه تابستان شتاب بگیرد و تا پایان سال به ۲.۵ درصد نزدیک شود و احتمالاً تا اواسط سال ۲۰۲۷ از ۳ درصد فراتر رود. در میانمدت، تورم میتواند کمیبالاتر از الان باشد، زیرا قیمتهای بالای انرژی در بازار جهانی به قیمت محصولات بیشتری سرایت میکند و از ماه نوامبر افزایش خواهد یافت.
در بلندمدتتر، یکی از مهمترین اهداف دولت مجارستان ، دستیابی به هدف تورمیپایینتر از سال ۲۰۲۸ خواهد بود. بانک مرکزی مجارستان در حال حاضر تورم هدف ۳ درصد با انحراف معیار ۱ درصد را تعیین کرده است که از سال ۲۰۲۸ کاهش خواهد یافت، به طوری که میانه محدوده هدف ۲.۵ درصد خواهد بود . اگر آنها در مورد پذیرش یورو جدی باشند، هدف تورمی ۲ درصدی بانک مرکزی اروپا به طور خودکار با پذیرش ارز مشترک در مجارستان اعمال خواهد شد.
منبع : اداره آمار مجارستان