اخبار اقتصادی عربستان سعودی - جده

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی عربستان سعودی در هفته دوم اردیبهشت ماه 1405 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

پس از بحران تنگه هرمز: باز ترسیم نقشه تجارت کشورهای خلیج فارس

تارنمای اینترنتی خلیج آنلاین، اخیراٌ با انتشار گزارشی با عنوان فوق نوشت تحولات پس از 28 فوریه 2026 نشان دهنده کاهش تعداد کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز در مقایسه با دوره‌های قبل بوده است. در این مقاله آمده است:وقوع جنگ و آشفتگی‌های پس از آن در تنگه هرمز، کشورهای خلیج فارس را با چالش مستقیمی در رابطه با امنیت جریان انرژی و تجارت مواجه کرده است، با توجه به اینکه طبق برآوردهای بین‌المللی تقریباً 20 درصد از نفت جهان از این گذرگاه حیاتی عبور می‌کند، به این معنی که هرگونه اختلال، حتی جزئی، بلافاصله بر کشتیرانی و تجارت منطقه‌ای و بین‌المللی تأثیر خواهد گذاشت.در طول ماه‌های مارس و آوریل، تردد کشتی‌ها از این تنگه در مقایسه با نرخ‌های معمول کاهش یافت و چندین نفتکش در آب‌های نزدیک خلیج فارس با انتظار و تأخیر مواجه شدند که این امر با افزایش هزینه‌های بیمه دریایی و هزینه‌های حمل و نقل همزمان بود، چرا که مناطق وسیعی توسط شرکت‌های بیمه دریایی جهانی به عنوان مناطق پرخطر طبقه‌بندی شده بودند.داده‌های کشتیرانی در همین دوره همچنین نشان داد که شرکت‌های کشتیرانی با هدف کاهش خطرات عملیاتی مرتبط با عبور کشتی‌ها از مناطق پرتنش، شروع به تغییر مسیر برخی از سفرهای خود به سمت مسیرهای جایگزین، از جمله دریای سرخ و دریای عرب، با تکیه بر بنادر خارج از تنگه هرمز کرده‌اند.در این زمینه، کشورهای خلیج فارس به سمت فعال کردن جایگزین‌های لجستیکی که شامل بنادر زمینی و دریایی و اتصال آنها می‌شود، علاوه بر تسریع کار بر روی پروژه‌های حمل و نقل و زیرساختی، به عنوان بخشی از اقداماتی با هدف تضمین جریان مداوم کالا و انرژی بدون وابستگی کامل به تنگه هرمز، حرکت کرده‌اند.

صندوق سرمایه گذاری عمومی عربستان حمایت مالی خود را از لیگ LIV Golf متوقف خواهد کرد

به گزارش سایت الشرق به نقل از سایت الاقتصادیه، صندوق سرمایه گذاری عمومی عربستان تصمیم گرفته است که پس از فصل 2026، حمایت مالی خود را از لیگ LIV Golf متوقف کند. مطالب منتشر شده در فضای مجازی حاکی از آن است که عربستان، تاکنون 5 میلیارد دلار در این پروژه سرمایه گذاری کرده؛ اما این پروژه به جای سوددهی، باعث ضرر شده است.

طرح مجدد پیشنهاد اتصال شبکه برق یمن به عربستان 

وزیر برق و انرژی دولت یمن گفت دولت این کشور به دنبال فعال‌سازی مجدد پروژه اتصال برق با عربستان است و آن را یک پروژه استراتژیک توصیف کرد که نیازهای هر دو کشور را برآورده می‌کند و راه‌حلی عملی برای بحران برق در یمن ارائه می‌دهد.الکاف در بیانیه‌ای به رویترز توضیح داد که این پروژه پس از سال‌ها توقف به دلیل شرایط سیاسی، دوباره به طرف سعودی ارائه شد و خاطرنشان کرد که در سال ۲۰۱۷ تفاهم‌نامه‌ای برای بررسی ارتباط بین دو طرف امضا شده بود.وی افزود که این پروژه در مرحله اول سه استان حضرموت، شبوه و المهره را هدف قرار می‌دهد که می‌تواند بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ مگاوات انرژی تأمین کند که به ثبات جریان برق در آن مناطق کمک می‌کند.موفقیت این پروژه امکان توزیع مجدد سوخت و انرژی به سمت عدن را فراهم می‌کند و این امر ثبات برق را در هفت استان جنوبی و شرقی کشور افزایش خواهد داد.

یمن از زمان آغاز جنگ در سال ۲۰۱۵ با کمبود شدید برق مواجه بوده است، زیرساخت‌های آن آسیب دیده، ظرفیت تولید آن کاهش یافته، در تأمین سوخت با مشکل مواجه شده و هزینه‌های عملیاتی آن بالا بوده است.دولت سالانه حدود ۱.۲ میلیارد دلار (معادل ۴.۵ میلیارد ریال سعودی) برای تأمین سوخت و اجاره نیروگاه‌های تولید برق هزینه می‌کند، در حالی که درآمد ماهانه از ۵۰ میلیون دلار فراتر نمی‌رود. وزیر یمنی در عدن اعلام کرد که نیاز از ۶۰۰ مگاوات فراتر رفته، در حالی که تولید از ۲۵۰ مگاوات فراتر نمی‌رود و این امر منجر به افزایش ساعات قطع برق شده است که به گفته ساکنان با فرا رسیدن تابستان به ۱۸ ساعت در روز می‌رسد. وی تأکید کرد که اختلافات سیاسی درون دولت بر بخش برق تأثیر گذاشته است، در حالی که این کشور به حمایت عربستان از جمله تأمین سوخت و عقد قرارداد با نیروگاه‌های تولید برق با ظرفیت ۳۵۰ مگاوات متکی است.

رابطه راهبردی و متمایز عربستان با ترکیه

وزیر صنایع و منابع معدنی عربستان، روابط کشورش با ترکیه را ستود و آن را به ویژه در زمینه‌های صنعت و معدن متمایز و راهبردی توصیف کرد.وزیر انرژی عربستان در مصاحبه‌ای با خبرگزاری آناتولی ترکیه، در حاشیه سفر خود به استانبول برای شرکت در مجمع مواد معدنی حیاتی، تأکید کرد که منطقه، همانطور که در دوران همه‌گیری کرونا موفق شد، با فرصت‌های بزرگی بر بحران فعلی غلبه خواهد کرد.الخریف افزود: همکاری بین کشورها برای تضمین دسترسی به این مواد معدنی، چه از طریق منابع طبیعی، چه از طریق تولید و چه از طریق صنایع واسطه‌ای که دسترسی به این مواد معدنی را برای نیازهای مختلف تضمین می‌کنند، از اهمیت بالایی برخوردار است. وی همچنین اشاره کرد آنچه در بحران جنگ تنگه هرمز اتفاق افتاد، فرصت‌های بسیار بزرگی را برای کل منطقه فراهم خواهد کرد، مشابه آنچه سال‌ها پیش در همه‌گیری کرونا اتفاق افتاد. او توضیح داد که پادشاهی اکنون یک پایگاه صنعتی بزرگ دارد و انتظار دارد این رشد ادامه یابد زیرا تعداد کارخانه‌های در دست ساخت بسیار زیاد است. او افزود: «ما می‌توانیم تولید این کارخانه‌ها را زمانی که آماده تولید و سپس صادرات هستند، تصور کنیم.کنفرانس معدن و آینده مواد معدنی که توسط عربستان راه‌اندازی شده است، به «مهم‌ترین بستر جهانی برای گرد هم آوردن ذینفعان از دولت‌ها، شرکت‌های بزرگ معدنی، شرکت‌های مالی، مؤسسات مالی، بخش دانشگاهی و بخش فناوری برای همکاری» تبدیل شده است.

قابل ذکر است که عربستان، معدن را بعنوان یک ستون کلیدی اقتصادی در طرح چشم‌انداز ۲۰۳۰ خود درنظر می‌گیرد وهدف آن افزایش سهم آن در تولید ناخالص داخلی از ۱۷ میلیارد دلار به ۷۵ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۵ است. وزیر حمل و نقل و لجستیک عربستان، اوایل این ماه اعلام کرد که مطالعات امکان‌سنجی پروژه اتصال راه‌آهن با ترکیه که از اردن و سوریه می‌گذرد، انتظار می‌رود قبل از پایان سال ۲۰۲۶ تکمیل شود.این پروژه باعث افزایش ادغام منطقه‌ای، حمایت از تجارت و توسعه یک سیستم حمل و نقل زمینی پایدار بین کشورهای منطقه خواهد شد و خاطرنشان کرد که شبکه راه‌آهن ملی در پادشاهی در حال حاضر از طریق گذرگاه الحدیثه تا مرز اردن امتداد دارد که موقعیت آن را به عنوان یک نقطه کانونی استراتژیک برای گسترش آینده به سمت اتصال منطقه‌ای و بین‌المللی تقویت می‌کند.

ترامپ: رئیس امارات متحده عربی رهبر بزرگی است و خروج از اوپک فوق‌العاده است

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، از تصمیم امارات متحده عربی برای خروج از اوپک و اوپک پلاس استقبال کرد و شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات را رهبری بزرگ و باهوش توصیف کرد.ترامپ در یک بیانیه مطبوعاتی گفت: این اقدام امارات در نهایت به کاهش قیمت جهانی نفت خام کمک خواهد کرد که به نفع مصرف‌کنندگان است.رئیس جمهور آمریکا گفت: امارات متحده عربی در بخش انرژی، به دور از محدودیت‌های جمعی اعمال شده توسط این سازمان بر تولید اعضایش، مسیر خود را دنبال می‌کند. این تغییر، حرکتی به سوی یک استراتژی هیدروکربنی مستقل تلقی می‌شود که به ابوظبی اجازه می‌دهد سهمیه تولید را با توجه به توانایی‌ها و ذخایر عظیم خود تعیین کند.ترامپ شیخ محمد بن زاید آل نهیان را رهبری بزرگ و باهوش توصیف کرد و خاطرنشان کرد که «ابوظبی در مدیریت منابع هیدروکربنی خود، استراتژی مستقلی را دنبال می‌کند.پیشتر، امارات متحده عربی به عنوان بخشی از تلاش برای دستیابی به استقلال نفتی، خروج خود از اوپک و اوپک پلاس را اعلام کرد که نگرانی‌هایی را در مورد اختلالات احتمالی در بازارهای نفت ایجاد کرد.امارات متحده عربی توضیح داد که «این تصمیم در چارچوب چشم‌انداز اقتصادی بلندمدت و تلاش آن برای تسریع سرمایه‌گذاری در قابلیت‌های تولید محلی خود گرفته شده است و از این طریق موقعیت خود را به عنوان یک تولیدکننده قابل اعتماد که آینده بازارهای جهانی انرژی را پیش‌بینی می‌کند، تقویت می‌کند.

همانطور که موسسه رتبه‌بندی فیچ اعلام کرد، تصمیم امارات متحده عربی برای خروج از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) تأثیر فوری بر شاخص‌های اقتصادی این کشور نخواهد داشت، اما ممکن است درآمدهای نفتی آن را در میان‌مدت و بلندمدت افزایش دهد.عضویت امارات در اوپک به سال ۱۹۶۷ از طریق امارت ابوظبی برمی‌گردد و پس ازتأسیس این کشور در سال ۱۹۷۱ نیز ادامه یافت، جایی که نقش برجسته‌ای در حمایت از ثبات بازارهای نفت و ارتقای همکاری بین تولیدکنندگان ایفا کرد.

سود شرکت کشتیرانی عربستان با 303 درصد افزایش به 573 میلیون دلار رسید

سود شرکت ملی کشتیرانی عربستان(بحری) در سه ماهه اول سال 2026 نسبت به مدت مشابه سال قبل 303 درصد افزایش یافت و به 2.15 میلیارد ریال (573.2 میلیون دلار) رسید، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته 533 میلیون ریال (142.1 میلیون دلار) بود. این شرکت در بیانیه‌ای در مورد تداول، این افزایش را به افزایش سود ناخالص حدود ۱.۶۵ میلیارد ریال (۴۴۰ میلیون دلار) نسبت داد که ناشی از بهبود عملکرد عملیاتی و افزایش قیمت‌های جهانی حمل و نقل در چندین بخش است. بخش حمل و نقل نفت بیشترین سهم رشد را به خود اختصاص داد و سود ناخالص آن حدود ۱.۵ میلیارد ریال (۴۰۰ میلیون دلار) افزایش یافت، در حالی که سود ناخالص بخش مواد شیمیایی حدود ۱۴۶ میلیون ریال (۳۸.۹ میلیون دلار) افزایش یافت.در مقابل، رشد سود خالص به دلیل کاهش سود شرکت‌های سرمایه‌پذیر به میزان حدود ۱۹ میلیون ریال (۵.۱ میلیون دلار) و افزایش هزینه‌های تأمین مالی به میزان حدود ۱۷ میلیون ریال (۴.۵ میلیون دلار) محدود شد.درآمد این شرکت با ۱۲۹ درصد افزایش به ۴.۹۶ میلیارد ریال (۱.۳۲ میلیارد دلار) رسید که ناشی از رشد قوی در چندین بخش، به ویژه بخش نفت بود که درآمد آن حدود ۲.۶ میلیارد ریال (۶۹۳.۲ میلیون دلار) افزایش یافت.

کاهش ۵۰ درصدی صادرات نفت عربستان به چین

همزمان با محاصره بنادر ایران توسط آمریکا و توقف عبور و مرور از تنگه هرمز، شبکه بلومبرگ گزارش داد: فروش نفت عربستان به چین، به عنوان بزرگترین واردکننده نفت، ماه آینده به نصف کاهش خواهد یافت، زیرا جنگ در خاورمیانه باعث تغییرات قابل توجه در جریان صادرات و افزایش قیمت‌ها می‌شود». بلومبرگ پیش از این در ماه آوریل گزارش داده بود که شرکت دولتی نفت و گاز عربستان «آرامکو»، به دلیل جنگ تحمیلی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، قیمت نفت خود را برای مشتریان آسیایی در ماه می‌به بالاترین حد رسانده است.

به دلیل تداوم درگیری‌ها و اختلال در مسیرهای ترانزیتی، صادرات نفت خام شرکت آرامکو به بزرگترین مشتریان آسیایی خود، یعنی چین و هند، در ماه آینده به زیر سطح معمول خواهد رسید. طبق داده‌های منتشر شده، میزان صادرات نفت عربستان به چین در ماه آوریل به حدود ۴۰ میلیون بشکه رسیده است که کاهش قابل توجهی را نسبت به صادرات ۴۸ میلیون بشکه‌ای در ماه فوریه نشان می‌دهد.

کارخانه لنوو در عربستان به تولید تجاری نزدیک می‌شود

عربستان در حال ورود به یک مرحله صنعتی جدید است و لنوو پس از تکمیل مراحل تولید آزمایشی در ماه‌های گذشته، به راه‌اندازی اولین تولید تجاری کامل کارخانه خود در ریاض در سال ۲۰۲۶ نزدیک می‌شود، گامی‌که نشان دهنده سرعت فزاینده بومی‌سازی صنایع فناوری در عربستان است. طبق گزارش روزنامه الاقتصادیه،  رئیس این شرکت در خاورمیانه، آفریقا، ترکیه و پاکستان، توضیح داد که سرمایه‌گذاری‌ها در مرحله اول از 2 میلیارد ریال (533 میلیون دلار) فراتر رفته است و یک برنامه عملیاتی تدریجی با هدف دستیابی به ظرفیت تولید دو میلیون واحد سالانه در حدود دو سال در نظر گرفته شده است. العنقری خاطرنشان کرد که فاز دوم این پروژه که به توانایی بازارها در جذب تولید مرتبط است، با هدف افزایش ظرفیت به حدود ۸ میلیون دستگاه در سال انجام می‌شود که می‌تواند این کارخانه را به یکی از بزرگترین تأسیسات لنوو در سطح جهان و شاید بزرگترین کارخانه خارج از چین، به استثنای یک کارخانه بزرگ، تبدیل کند. از سوی دیگر، این مقام رسمی تأکید کرد که سرمایه‌گذاری این شرکت در ریاض نشان‌دهنده یک تغییر کیفی در مدل کسب‌وکار آن است، زیرا عربستان به مرکزی برای مدیریت عملیاتی تبدیل شده است که در بیش از ۶۰ کشور گسترش یافته است و این امر موقعیت آن را به عنوان یک مرکز منطقه‌ای برای تولید و توزیع تقویت می‌کند. این کارخانه که مساحتی بالغ بر ۲۰۰ هزارمترمربع را در بر می‌گیرد، با گرد هم آوردن چهار خط تولید در یک مکان، شامل گوشی‌های هوشمند (موتورولا)، لپ‌تاپ‌ها و کامپیوترهای رومیزی و همچنین سرورهای داده با کارایی بالا، در یک مدل عملیاتی یکپارچه و غیرمتعارف در شبکه جهانی کارخانه‌های این شرکت، متمایز می‌شود. این پروژه انعطاف‌پذیری بالایی در تولید ارائه می‌دهد که امکان انجام سریع سفارشات از دولت‌ها و شرکت‌های بزرگ را فراهم می‌کند، که به کاهش زمان عرضه که قبلاً در تولید خارجی ماه‌ها طول می‌کشید، کمک می‌کند و کارایی زنجیره‌های تأمین در عربستان و منطقه را افزایش می‌دهد. این تأثیر به بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی نیز گسترش می‌یابد، جایی که انتظار می‌رود این کارخانه به یک پلتفرم صادراتی تبدیل شود که قادر به تأمین بازارهای اروپا و خاورمیانه با استانداردهای سرعت و کارایی باشد و در نتیجه رقابت‌پذیری محصولات تولید شده در عربستان را افزایش دهد. به موازات آن، این پروژه بر ایجاد ظرفیت انسانی از طریق آموزش پرسنل سعودی در داخل و خارج از عربستان، از جمله برنامه‌های آموزشی در چین، تمرکز دارد و انتظار می‌رود در مراحل بعدی هزاران شغل ایجاد کند. انتظار می‌رود سال ۲۰۲۶ با عرضه اولین سری تجاری محصولات این کارخانه، شاهد یک رویداد صنعتی بزرگ باشد، گامی‌که مظهر تبدیل عربستان به یک مرکز پیشرفته در صنایع فناوری و زیرساخت‌های دیجیتال است.

عربستان ۹۸۵ هزار تن گندم برای تقویت ذخایر استراتژیک خود خریداری کرد

اداره کل امنیت غذایی عربستان از تکمیل مراحل واگذاری سومین محموله خرید گندم از طریق مناقصه بین‌المللی به میزان ۹۸۵ هزار تن، با هدف تقویت ذخایر استراتژیک این کشور خبر داد. این مرجع توضیح داد که این مقدار از آنچه در مناقصه، ۷۱۰ هزار تن هدف‌گذاری شده بود، فراتر می‌رود، زیرا قراردادهایی برای تأمین گندم از چندین مبدا از جمله اتحادیه اروپا، آمریکای شمالی و جنوبی، استرالیا و منطقه دریای سیاه منعقد شده است. احمد الفارس، رئیس این سازمان، گفت که این اقدام در چارچوب تقویت ذخایر استراتژیک و حفظ آن در سطوح ایمن انجام می‌شود تا اطمینان حاصل شود که نیازهای شرکت‌های آسیابانی به طور مداوم برآورده می‌شود. قرار است شرکت ملی تأمین غلات (SABL) این مقادیر را در بازه زمانی ژوئن تا آگوست 2026، از طریق 16 کشتی که در بنادر دریای سرخ توزیع شده‌اند، دریافت کند که شامل 370،000 تن برای بندر اسلامی جده، 505،000 تن برای بندر تجاری ینبع و 110،000 تن برای بندر جازان خواهد بود. این مناقصه شاهد رقابت ۱۳ شرکت بین‌المللی متخصص در تجارت غلات بود، در حالی که قرارداد به ۴ شرکت که کمترین قیمت را ارائه دادند و در عین حال مشخصات فنی از جمله گندم دوروم با ۱۲.۵ درصد پروتئین را نیز برآورده کردند، اعطا شد. گزارش‌ها همچنین حاکی از آن است که در بحبوحه تنش‌های ژئوپلیتیکی اخیر، کشتیرانی از طریق بنادر دریای سرخ متمرکز خواهد شد تا از عبور از تنگه هرمز جلوگیری شود، که نشان‌دهنده تمایل عربستان به تأمین امنیت واردات مواد غذایی و کاهش خطرات لجستیکی است. این معامله پس از مناقصه قبلی در مارس ۲۰۲۶ انجام می‌شود که طی آن عربستان حدود ۷۹۴۰۰۰ تن گندم خریداری کرد، که بخشی از سیاست تنوع‌بخشی به منابع وارداتی و تضمین ثبات عرضه، به ویژه با توجه به چالش‌های پیش روی زنجیره‌های تأمین جهانی بود.

افزایش صادرات خرمای عربستان در سال ۲۰۲۵ به ۵۱۷ میلیون دلار 

مرکز ملی نخل و خرمای عربستان تأیید کرد که ارزش صادرات خرمای این کشور به ۱.۹۳۸ میلیارد ریال (۵۱۷ میلیون دلار) افزایش یافته است که افزایشی ۱۴.۳ درصدی را در سال ۲۰۲۵ در مقایسه با سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد. این مرکز توضیح داد که این رشد، جایگاه این بخش را به عنوان یکی از ارکان حیاتی برای تنوع‌بخشی به اقتصاد، مطابق با اهداف چشم‌انداز ۲۰۳۰ عربستان، تقویت می‌کند. به گزارش خبرگزاری عربستان، وی خاطرنشان کرد که صادرات خرما به آفریقای جنوبی در سال ۲۰۲۵ رشد قابل توجه ۴۸ درصدی را ثبت کرده است. گسترش خرمای عربستان به بازارهای نویدبخش در قاره آفریقا، نشان‌دهنده باز شدن فرصت‌های سرمایه‌گذاری جدید برای شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران است. این مرکز بر نقش محوری طرح توانمندسازی صادرات خرما در حمایت از دسترسی محصولات سعودی به بازارهای جهانی و افزایش حضور آنها در فروشگاه‌های بزرگ خرده‌فروشی تأکید کرد که به دستیابی به بازده اقتصادی رو به رشد و گسترش پایه صادرات کمک می‌کند. صادرات خرمای عربستان به بازار جهانی در سال ۲۰۲۴ به تقریباً ۱.۵ میلیارد تن رسید که نشان‌دهنده افزایش تقاضا است. منطقه قصیم ۱۱.۲ میلیون اصله نخل، مدینه ۸.۳ میلیون اصله نخل، ریاض ۷.۷ میلیون اصله نخل و استان شرقی ۴.۱ میلیون اصله نخل دارد. این نشان دهنده تعهد صادرکنندگان به ارائه محصولات با کیفیت بالا است که حضور جهانی خرمای عربستان را افزایش می‌دهد و این کشور را در میان کشورهای پیشرو در این بخش قرار می‌دهد.