معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

۱۴۰۵/۰۱/۲۱- ۰۸:۰۰

اخبار اقتصادی عربستان سعودی - جده

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی عربستان سعودی در هفته سوم فروردین ماه 1405 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

تعطیلی مراکز تجاری و مهم‌ترین مجتمع‌های اداری و مالی در ریاض

خبرگزاری المیادین با انتشار گزارشی اعلام کرد که مراکز تجاری عربستان در پی هشدارهای جمهوری اسلامی ایران تا اطلاع ثانوی تعطیل شدند. این درحالی است که گفته شده است که برخی از مهم‌ترین مجتمع‌های اداری و مالی در ریاض به کارکنان خود دستور داده‌اند به‌طور موقت از خانه کار کنند.آرامکو و سوناتراک قیمت ال‌پی‌جی را تا ۸۰ درصد افزایش دادند.عربستان و الجزایر قیمت گاز مایع (ال‌پی‌جی) تحویلی به مشتریان را ۳۸ تا ۸۰ درصد افزایش دادند. آرامکو قیمت رسمی فروش پروپان برای ماه آوریل را با ۲۰۵ دلار افزایش  به ۷۵۰ دلار به ازای هر تن و قیمت بوتان را با ۲۶۰ دلار افزایش  به ۸۰۰ دلار به ازای هر تن رساند. سوناتراک قیمت رسمی فروش ماه آوریل برای پروپان را با ۳۲۵ دلار افزایش به ۸۵۰ دلار به ازای هر تن و برای بوتان با ۴۰۰ دلار افزایش به ۹۰۰ دلار به ازای هر تن رساند.

تولید روزانه نفت اوپک بیش از ۷ میلیون بشکه کاهش یافت

نتایج نظرسنجی خبرگزاری رویترز نشان می دهد که تولید نفت اوپک در ماه مارس 2026 با 7 میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه کاهش نسبت به فوریه 2026 از حدود 29 میلیون بشکه در روز به ۲۱ میلیون و ۵۷۰ هزار بشکه رسیده و دلیل اصلی آن کاهش تولید کویت، عراق، عربستان و امارات متحده عربی بوده است.بر اساس این نظرسنجی، عراق در میان اعضای اوپک بیشترین کاهش تولید را تجربه کرد؛ تولید نفت این کشور پس از ثبت رقم روزانه چهار میلیون و ۱۵۰ هزار بشکه در ماه فوریه در ماه مارس به میانگین یک میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه سقوط کرد.عربستان و امارات کاهش‌ تولید کمتری داشتند. زیرا هر دو مسیرهای صادراتی دیگری برای دور زدن تنگه هرمز دارند. این نظرسنجی نشان داد که تنها ونزوئلا و نیجریه در طول این ماه تولید خود را افزایش دادند.

رشد سرسام‌آور‌ قیمت‌ها در جهان در حالیکه هنوز باب‌المندب بسته نشده است

از آغاز تجاوز تروریستی آمریکا و رژیم صهیونی به ایران قیمت بسیاری از کالاها و انرژی‌ها به شدت افزایش یافته است به‌طور مثال افزایش قیمت برخی اقلام به‌شرح ذیل می‌باشند: 1- نفت گازگرمایشی: +۷۷٪ و 2- گازطبیعی‌اروپا: +۷۱٪ و 3- نفت‌خام برنت: +۵۸٪ و 4- نفت‌خام WTI: +۵۱٪ و 5- اوره (کود شیمیایی): +۴۸٪  و 6- دیزل: +۴۴٪ و 7- گوگرد: +۴۳٪ و 8- بنزین: +۴۲٪  و 9- انواع کود شیمیایی: +۲۹٪  و 10- زغال‌سنگ: +۲۱٪  و 11- روغن پالم: +۱۴٪  و 12- سنگ آهن: +۷٪  و 13- برنج: +۷٪ و 14- گاز طبیعی آمریکا: 6+ درصد.این درصورتی است که هنوز باب‌المندب بسته نشده و عربستان بیش از ۵ میلیون بشکه از نفت خود را از طریق این تنگه صادر می‌کند.

 گزارشی از نحوه تسهیلات مسکن در عربستان

براساس گزارش روزنامه الإقتصادیة، در ماه فوریه تسهیلات مسکن جدید به افراد در عربستان نسبت به مدت مشابه سال قبل 40 درصد کاهش یافت و به 5.4 میلیارد ریال رسید. این هشتمین ماه متوالی کاهش تسهیلات مسکن بود، هرچند سرعت افت نسبت به چهار ماه گذشته کندتر شده است. تسهیلات ویلایی با 3.4 میلیارد ریال و سهم 64 درصدی، بیشترین بخش از کل تسهیلات را به خود اختصاص داده است. تسهیلات آپارتمانی 30 درصد و تسهیلات زمین نیز 6 درصد از کل تسهیلات را به خود اختصاص دادند.

جهت‌گیری کشورهای آسیایی به سمت استفاده از زغال‌سنگ

خبرگزاری فایننشال تایمز با انتشار گزارشی در باره جنگ در تنگه هرمز نوشت : با توقف جریان LNG از تنگه هرمز، کشورهای آسیایی به سمت استفاده از زغال‌سنگ رفته‌اند. نشریه فارن پالیسی نیز با اشاره به کاهش ذخایر راهبردی انرژی برخی کشورهای آسیایی در این باره نوشت حکومت نظامی میانمار اعلام کرده است که این کشور تنها برای 40 روز ذخیره سوخت دارد و در این راستا قوانینی برای محدودیت استفاده از خودرو اجرا کرده است.

 مجمع جهانی اقتصاد: بحران تنگه هرمز فقط روی نفت تاثیر ندارد. ۹ کالای دیگر هم هستند

 جنگ در خاورمیانه باعث آسیب جدی به زیرساخت‌های انرژی و تعطیلی تنگه‌هرمز شده که قیمت نفت را افزایش داده، اما تاثیر آن فراتر از انرژی است و صادرات غیرنفتی منطقه را هم مختل می‌کند. این کالاها شامل متانول، آلومینیوم، گوگرد، گرافیت و سایر مواد صنعتی حیاتی هستند که زنجیره‌های تامین جهانی و گذار به انرژی سبز را تحت تاثیر قرار می‌دهند. تاثیر این اختلال‌ها در زنجیره‌های تامین جهانی سریعا مشهود است؛ از کودهای کشاورزی برای برداشت‌های آینده تا مواد معدنی مورد نیاز صنایع فناوری پیشرفته:۱. انواع‌کودهای کشاورزی(اوره و آمونیاک)، ۲. گوگرد، ۳. متانول، ۴. گرافیت، ۵. آلومینیوم، ۶. هلیوم، ۷. گلیکول (MEG)، ۸. سنگ‌ آهن و گندله‌های فولادی، ۹. زیرساخت‌های هیدروژن سبز.

بیش از ۱۹۰۰ کشتی در تنگه هرمز زمین‌گیر شده اند

در پی آغاز تجاوزات مشترک آمریکایی صهیونی به ایران، تنگه هرمز و خلیج فارس، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های دریایی جهان، با بحران جدی مواجه شده‌اند. بر اساس گزارش Türkiye Today، حدود ۱,۹۰۰ کشتی تجاری در اطراف این منطقه متوقف و زمین‌گیر شده‌اند.این کشتی‌ها شامل حامل‌های نفت خام، فرآورده‌های نفتی، کالاهای عمومی و کانتینری هستند که با ازدحام شدید در مسیر عبور روبه‌رو شده‌اند.داده‌های تصویری منتشرشده نشان می‌دهد بیشترین تعداد کشتی‌های گرفتار مربوط به تناژ فله‌بر (Bulk Cargo) با ۳۲۴ فروند و محصولات شیمیایی و نفتی با بیش از ۵۸۰ مورد هستند.توقف این حجم عظیم از ناوگان دریایی می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای زنجیره تأمین جهانی، جریان انرژی، و تجارت بین‌المللی داشته باشد.کارشناسان هشدار داده‌اند که تداوم وضعیت فعلی ممکن است باعث افزایش قیمت نفت، تأخیر در حمل کالاها و اختلال در بازارهای انرژی و تجارت جهانی شد.

جنگ در منطقه : بیمه دریایی 10 برابر افزایش یافت

حق‌بیمه‌دریایی برای کشتی‌های‌تجاری از زمان تشدیدجنگ درمنطقه(تنگه هرمز) تا ۱۰۰۰٪ (۱۰ برابر) افزایش یافته‌است. این امر منجربه افزایش هزینه‌های‌حمل‌ونقل و مجبورکردن کشتی‌ها به دورزدن دماغه امیدنیک، افزایش مصرف‌سوخت و کاهش راندمان‌ناوگان، تهدیدزنجیره‌های‌تأمین و افزایش قیمت‌جهانی موادغذایی‌شده است.

تجاوز آمریکایی صهیونی به ایران، هوانوردی جهانی را مختل می‌کند

جنگ آمریکایی و صهیونی علیه ج.ا.ایران باعث اختلال گسترده در بخش هوانوردی جهانی شد، به طوری که تقریباً 30 هزار پرواز لغو یا به تأخیر افتاد و ترافیک هوایی 15 تا 25 درصد کاهش یافت.مدت زمان پروازها نیز به ۳ ساعت افزایش یافته است، همانطور که هزینه‌ها نیز افزایش یافته است، در بحبوحه ضرر ماهانه‌ای که ۳ میلیارد دلار تخمین زده می‌شود و افزایش قیمت سوخت و بلیط.ضمنا برخی منابع خبری اعلام کرده اند که قیمت سوخت جت در بخش صنعت هوانوردی بیش از 106 درصد افزایش یافته و به حدود ۱۷۰۰ دلار در هر تن رسیده است.

تجاوز آمریکایی‌صهیونی به ایران: افزایش هزینه‌های بیمه‌کشتیرانی، اقتصادجهانی را تهدید می‌کند

دکتر علی دادوش، اقتصاددان: تحولات جنگ، راه را برای موج جدید تورم جهانی هموار می‌کند که ناشی از افزایش هزینه‌های حمل و نقل و بیمه و اختلال در زنجیره‌های تأمین، به ویژه در بازارهای انرژی و مواد غذایی است.تجارت دریایی جهانی شاهد افزایش بی‌سابقه هزینه‌ها بوده است، آن هم در بحبوحه تشدید درگیری‌های بین‌المللی و منطقه‌ای که خطوط دریایی حیاتی را به عرصه‌های تنش استراتژیک تبدیل کرده است.

مسیرهای دریایی به میدان نبرد تبدیل می‌شوند و هزینه عبور از آنها دو برابر می‌شود

داده‌های اخیر نشان می‌دهد که نرخ بیمه خطر جنگ به طرز چشمگیری افزایش یافته است، به طوری که هزینه‌ها اکنون ده برابر بیشتر از قبل از درگیری‌های اخیر است و شرکت‌های کشتیرانی را مجبور به انتخاب دشواری بین تحمل هزینه‌های بالا یا مواجهه با رکود در تجارت می‌کند.این واقعیت، اقتصاد جهانی را با چالش‌های مستقیم مالی و معیشتی، از بازارها گرفته تا قفسه‌های مصرف‌کنندگان، مواجه می‌کند. روندهای جدید در بیمه کشتی، تأثیر فزاینده ریسک‌های ژئوپلیتیکی بر بازارهای انرژی و مواد غذایی را آشکار می‌کند، زیرا تصمیمات شرکت‌های بیمه مستقیماً با قیمت غلات و کالاها مرتبط است.گزارش ها و تحلیل‌های‌تخصصی نشان می‌دهد که هرگونه اختلال در پوشش بیمه ممکن‌است کشورها را به سمت ایجاد صندوق‌های ضمانت دولتی سوق دهد، راهکاری پرهزینه و پیچیده که می‌تواند بر بودجه‌های عمومی تأثیر بگذارد.امروزه، تغییرات کیفی در منازعات معاصر به طور فزاینده‌ای آشکار می‌شود؛ دیگر درگیری‌های زمینی و هوایی تنها تهدیدها نیستند، بلکه خود خطوط دریایی به عرصه اصلی منازعات بین‌المللی تبدیل شده‌اند و امنیت آنها را به یک مسئله استراتژیک حیاتی تبدیل کرده‌اند که فراتر از ابعاد فنی و لجستیکی، به عنصری کلیدی در ثبات اقتصادی جهانی تبدیل شده است.

هزینه‌های امنیت دریایی

گزارش‌ها و داده‌ها نشان می‌دهند که تجارت دریایی بین‌المللی در قلب پیچیدگی‌های پیش روی اقتصادهای جهانی قرار خواهد گرفت و این را می‌توان از طریق موارد زیر مشاهده کرد:

  • حق بیمه ریسک‌جنگ برای‌کشتی‌های‌تجاری از زمان وقوع درگیری‌های اخیر ۱۰۰۰ درصد افزایش یافته‌است.
  • این کشتی که یکسال پیش برای هر سفر 10،000 دلار پرداخت می‌کرد، اکنون بیش از 100،000 دلار پرداخت می‌کند (بازار بیمه لویدز لندن).
  • افزایش حق بیمه، پدیده تورم وارداتی را تقویت می‌کند و بر قیمت جهانی کالاها تأثیر می‌گذارد.
  • امتناع از ارائه بیمه یا درخواست مبالغ بالا، شرکت‌های کشتیرانی را مجبور می‌کند مسیرهای طولانی‌تری مانند دور زدن دماغه امید نیک را انتخاب کنند که این امر مصرف سوخت را تا ۴۰ درصد افزایش و ظرفیت ناوگان را تا ۱۵ درصد کاهش می‌دهد (UNCTAD).
  • هزینه‌های بالای بیمه، امنیت غذایی را تهدید می‌کند، به‌ویژه در کشورهای واردکننده غلات، جایی که کالاهای کم‌ارزشی مانند گندم و ذرت نمی‌توانند هزینه‌های بالای حمایت را تحمل کنند (FAO).
  • کارشناسان نگرانند که شرکت‌های بیمه ممکن است به‌طورکامل از این عرصه خارج شوند، که این امر می‌تواند دولت‌ها را به ایجاد صندوق‌های ضمانت دولتی برای پوشش کشتی‌های ملی سوق دهد - یک راه‌حل پرهزینه و پیچیده.

درگیری‌های معاصر

افزایش درگیری‌های نظامی در نقاط مختلف جهان طی چندسال گذشته، مسیرهای دریایی را به طور قابل توجهی برجسته کرده است، زیرا آنها از برجسته‌ترین ارکان اقتصاد جهانی هستند و بیشترین تأثیر را از جنگ‌ها و درگیری‌ها می‌پذیرند. برای درک اهمیت این کریدورها و درگیری‌هایی که بر آنها تأثیر گذاشته است، مرکز اروپایی مطالعات ضد تروریسم و اطلاعات در مطالعه‌ای به موارد زیر اشاره می‌کند:

  • مسیرهای دریایی به عرصه‌های درگیری ژئوپلیتیکی و فشار استراتژیک تبدیل شده‌اند.
  • جنگ روسیه و اوکراین اهمیت دریای سیاه را برای صادرات غلات و انرژی برجسته کرد.
  • درگیری در غزه آسیب‌پذیری دریانوردی در دریای سرخ را آشکار کرده است.
  • تجاوز آمریکایی و صهیونی به ج.ا.ایران، توجه‌ها را دوباره به حساسیت استراتژیک تنگه هرمز معطوف کرده است.
  • افزایش سطح تنش در مسیرهای دریایی مستقیماً بر تجارت جهانی تأثیر گذاشته است.
  • درگیری‌ها دیگر محدود به زمین و هوا نیستند، بلکه کنترل خطوط دریایی را نیز شامل می‌شوند.
  • اختلال در آبراه‌های کلیدی منجر به اختلال در زنجیره‌های تأمین جهانی شده است، به طوری که تقریباً ۹۰ درصد تجارت بین‌المللی به حمل و نقل دریایی وابسته است.
  • نمونه‌هایی از اختلالات: بسته شدن تنگه هرمز، محاصره بنادر اوکراین، اختلال در کشتی Ever Given در کانال سوئز، خشکسالی در کانال پاناما و حملات مداوم به کشتی‌ها در دریای سرخ.

ریسک‌های با احتمال بالا و تأثیر بالا

دکتر علی دادوش، کارشناس اقتصادی، معتقد است که بسته شدن تنگه هرمز را نمی‌توان به عنوان یک رویداد گذرا در نظر گرفت، بلکه می‌توان آن را یک تغییر اساسی دانست که نقشه خطرات ژئوپلیتیکی و اقتصادی را تغییر می‌دهد، به ویژه برای کشورهایی که انرژی صادر می‌کنند و کالا و خدمات وارد می‌کنند.دعدوش در مصاحبه خود با الخلیج آنلاین خاطرنشان می‌کند که جهش بی‌سابقه حق بیمه برای کشتی‌های تجاری به وضوح این تغییر را آشکار می‌کند، زیرا در برخی موارد حدود ده برابر افزایش یافته است، در حالی که پوشش «خطرات جنگ» از سطوح حاشیه‌ای به نرخ‌هایی بین ۳ تا ۷ درصد در هر سفر افزایش یافته است که به معنای هزینه اضافی میلیون‌ها دلاری برای یک تانکر نفت است.به گفته وی، این افزایش صرفاً نشان‌دهنده افزایش‌موقت قیمت‌ها نیست، بلکه نشان‌دهنده تغییرکیفی در ماهیت خطرات در مسیرهای دریایی حیاتی است که حدود یک پنجم از ذخایر نفتی جهان از آنها عبور می‌کند، از خطراتی که می‌توان آنها را مهار کرد به خطراتی که بسیارمحتمل و تأثیرگذار هستند، با توجه به تشدید حملات و استفاده روزافزون از پهپادها و موشک‌های دقیق، علاوه بر کاهش توانایی شرکت‌های بیمه و انصراف برخی از آنها از پوشش این مناطق.

    دعدوش در مورد بخش کشتیرانی توضیح می‌دهد که شرکت‌ها مجبور شدند قیمت خدمات خود را به شدت تغییر دهند، هزینه‌های حمل و نقل دریایی به طور قابل توجهی افزایش یافت، هزینه‌های اضافی تحت عنوان «خطرات جنگ» اعمال شد و همچنین برای جلوگیری از مناطق تنش‌زا به مسیرهای طولانی‌تر متوسل شدند که مستقیماً بر زمان سفر و هزینه‌های عملیاتی تأثیر می‌گذارد.او در سطح کلان هشدار می‌دهد که این تحولات، راه را برای موج جدید تورمی جهانی هموار می‌کنند که ناشی از افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه و اختلال در زنجیره‌های تأمین، به ویژه در بازارهای انرژی و موادغذایی است.

     تخمین زده می‌شود که ادامه این شرایط می‌تواند بین نیم تا یک درصد کامل به نرخ‌های تورم جهانی اضافه کند و خطر کاهش رشد و ورود به سناریوی «رکود تورمی» را به همراه داشته باشد.او اضافه می‌کند که این‌اثرات به طور مساوی توزیع نخواهند شد، زیرا کشورهای واردکننده انرژی در نتیجه افزایش قیمت‌ها و هزینه‌های حمل‌ونقل با فشار مضاعفی روبرو می‌شوند، درحالی که کشورهای صادرکننده ممکن است از افزایش قیمت‌ها بهره‌مند شوند، اما درعوض هزینه‌های‌بالاتر و افزایش‌خطرات برای جریان‌صادرات را متحمل می‌شوند.دادوش نتیجه می‌گیرد که آنچه امروز اتفاق می‌افتد فراتر از یک بحران گذرا است و منعکس‌کننده‌ی یک تغییر قیمت جامع در ریسک‌های تجارت بین‌المللی است، جایی که هزینه‌های حمل و نقل دیگر به عوامل سنتی مانند مسافت و سوخت مرتبط نیستند، بلکه مستقیماً گروگان سطح تنش‌های ژئوپلیتیکی شده‌اند که نشان‌دهنده‌ی یک دوره طولانی از افزایش هزینه‌های تجارت و افزایش شکنندگی اقتصاد جهانی است.

صنعت هوانوردی خلیج فارس علیرغم جنگ بهبود یافت؛ قیمت سوخت جت 106 درصد افزایش یافت

به نوشته تارنمای خلیج آنلاین قیمت سوخت جت حدود ۱۰۶ درصد افزایش یافت و به حدود ۱۷۰۰ دلار در هر تن رسید. بر اساس این منبع خبری بخش هوانوردی خلیج فارس همچنان در حال تطبیق با پیامدهای تجاوز آمریکایی صهیونی به ج.ا.ایران است، در حالی که شرکت‌های هواپیمایی اماراتی با وجود بسته بودن مداوم حریم هوایی و افزایش هزینه‌های عملیاتی، افزایش قابل توجهی در تعداد پروازها ثبت کرده‌اند.

به گزارش بلومبرگ، در طول سی و پنجمین روز جنگ، شرکت‌های هواپیمایی اماراتی پیشتاز بهبود اوضاع بودند و امارات حدود ۳۹۵ پرواز روزانه انجام داد و پس از آن اتحاد ایرویز با ۲۲۵ پرواز و فلای‌دبی با ۱۵۵ پرواز قرار گرفتند، در حالی که ایر عربیا همچنان برنامه‌های کاهش‌یافته‌ای بین ۱۵۰ تا ۱۷۰ پرواز در مقایسه با ۳۰۵ پرواز قبل از جنگ دارد.در مقابل، قطر ایرویز به بهبود تدریجی خود ادامه می‌دهد و روزانه ۲۳۸ پرواز ثبت کرده است و قصد دارد تا اواسط ماه مه شبکه خود را به بیش از ۱۲۰ مقصد گسترش دهد.خطوط هوایی به راه‌حل‌های عملیاتی موقت، از جمله تغییر مسیر پروازها از طریق فرودگاه‌های جایگزین، کاهش شبکه‌ها و استفاده از مسیرهای هوایی اختصاصی، تکیه می‌کنند و همزمان مقاصد جدیدی را برای کاهش فشار بر مسافران راه‌اندازی می‌کنند.با وجود این بهبود، چالش‌ها همچنان پابرجا هستند، به خصوص با توجه به اینکه قیمت سوخت جت حدود ۱۰۶ درصد افزایش یافته و به حدود ۱۷۰۰ دلار در هر تن رسیده است، در حالی که طبق داده‌های بلومبرگ، این قیمت در دوران همه‌گیری «کرونا» حدود ۱۲۵ دلار بود.

فرودگاه‌های عربستان، به‌ویژه دمام و قیسومة، به قطب جایگزینی برای پروازهای کشورهایی مانند کویت که حریم هوایی خود را بسته‌اند، تبدیل شده‌اند، زیرا خطوط‌هوایی همچنان پروازهای‌خود را ازطریق این‌فرودگاه‌ها انجام می‌دهند.خطوط‌هوایی‌عربستان از مسافران خواست تا وضعیت‌پروازهای‌خود را ازطریق پلتفرم‌های‌این شرکت رصد کنند، درحالی که فلای‌ناس از آغاز پروازهای‌داخلی‌جدید خبرداد و تعلیق تعدادی از مقاصد بین‌المللی را تا ۱۵ آوریل تمدید کرد.کویت ایرویز همچنان پروازهای خود را از طریق دمام انجام می‌دهد و به مقاصد آسیایی پرواز می‌کند، در حالی که جزیره ایرویز با افزودن چندین مقصد جدید، شبکه خود را به سمت هند و پاکستان گسترش داده است.

شرکت هواپیمایی گلف ایر بحرین نیز از اضافه شدن مقاصد جدید در ماه آوریل، از جمله استانبول و آتن، خبر داد، در حالی که همچنان به پروازهای خود از طریق دمام برای دور زدن محدودیت‌های هوایی ادامه می‌دهد.در مقابل، پروازها به عمان و اردن با وجود برخی اختلالات موقت، همچنان ادامه دارد و حریم هوایی همچنان باز است، در حالی که شرکت هواپیمایی خاورمیانه لبنان به دلیل شرایط منطقه‌ای، تغییرات گسترده‌ای در برنامه‌های خود ایجاد کرده است.

سازمان ملل: ترافیک کشتیرانی در تنگه هرمز ۹۵ درصد کاهش یافته است

در گزارش سازمان ملل، آمده که این انقباض بی‌سابقه، منعکس‌کننده تأثیر تنش‌های نظامی و عملیات نظامی در منطقه است. تحلیل جدید کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که ترافیک از طریق تنگه هرمز، یکی از مهمترین گلوگاه‌های انرژی جهان، در ماه مارس حدود ۹۵ درصد کاهش یافته و از حدود ۱۳۰ کشتی در روز به کمتر از ۶ کشتی رسیده است.این گزارش که روز پنجشنبه منتشر شد، توضیح داد که این انقباض بی‌سابقه، منعکس‌کننده تأثیر تنش‌های نظامی و عملیات نظامی در منطقه است که بسیاری از شرکت‌های کشتیرانی را مجبور کرده است از این کریدور اجتناب کنند یا مسیرهای خود را تغییر دهند، در حالی که خطرات فزاینده‌ای برای ناوبری وجود دارد.

کارشناسان خاطرنشان کردند که تنگه هرمز یکی از حساس‌ترین گذرگاه‌های دریایی از نظر استراتژیک است، زیرا حدود یک چهارم صادرات نفت خام جهان، علاوه بر مقادیر زیادی گاز مایع و کود، از آن عبور می‌کند و هرگونه اختلال در آن، شوک مستقیمی‌به بازارهای انرژی و مواد غذایی وارد می‌کند.در این گزارش آمده است: «این فلج شدن، فشار بر تجارت جهانی را افزایش می‌دهد و انتظار می‌رود رشد تجارت کالاهای فیزیکی به سطوح پایین کاهش یابد، در حالی که هزینه‌های حمل و نقل و انرژی به شدت در حال افزایش است که در قیمت کالاهای مصرفی اساسی منعکس می‌شود.»این تحلیل همچنین تأیید کرد که کاهش ترافیک از طریق این تنگه، تأثیر منفی بر بازارهای مالی می‌گذارد، نوسانات قیمت نفت و سهام را افزایش می‌دهد و فشار بیشتری بر ارزها و بدهی در کشورهای در حال توسعه که بیشتر به واردات انرژی و مواد غذایی وابسته هستند، وارد می‌کند.

کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد (UNC) بر لزوم آرام کردن تنش‌های نظامی و کاهش تنش در منطقه، بازگرداندن آزادی دریانوردی از طریق تنگه هرمز و جلوگیری از تأثیرات گسترده‌تر بر رشد جهانی و استانداردهای زندگی، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، تأکید کرد.

با بسته شدن تنگه هرمز، عراق صادرات نفت خود را از طریق سوریه آغاز کرد

وزارت نفت عراق روز پنجشنبه اعلام کرد که پس از اختلال در تامین انرژی از طریق تنگه هرمز به دلیل تجاوز آمریکایی صهیونی به ج.ا.ایران، صادرات نفت خام از طریق سوریه را آغاز کرده است.این وزارتخانه در بیانیه‌ای اعلام کرد که «عملیات صادرات با استفاده از تانکرهای زمینی آغاز شده است، با هدف حمایت از اقتصاد ملی و تقویت منابع مالی خزانه دولت»، و خاطرنشان کرد که «این گام، با توجه به چالش‌های فعلی پیش روی مسیرهای حمل و نقل دریایی، نشان‌دهنده یک راه‌حل جایگزین است».او افزود که «نفت از طریق زمینی به خاک سوریه منتقل و در آنجا تحویل مقادیری از آن به مبادی صادراتی، با هماهنگی طرف سوری، تضمین خواهد شد تا تداوم عملیات لجستیکی و جریان روان حمل و نقل تضمین شود».این وزارتخانه تأیید کرد که «عملیات صادراتی در دوره آینده، در چارچوب طرحی برای افزایش صادرات نفت و تنوع‌بخشی به مسیرهای آن، به تدریج گسترش خواهد یافت و در نتیجه تأثیر آشفتگی‌های منطقه‌ای بر بخش انرژی کاهش خواهد یافت».

از سوی دیگر، شرکت نفت سوریه از ورود اولین محموله نفت کوره عراق به پالایشگاه بانیاس خبر داد تا برای صادرات مجدد آن به بازارهای جهانی از طریق بنادر مدیترانه آماده شود.این شرکت توضیح داد که «تیم‌های فنی عملیات تخلیه را مطابق با آمادگی عملیاتی آغاز کرده‌اند» و خاطرنشان کرد که «این اقدام بخشی از یک طرح یکپارچه برای بارگیری مجدد محموله‌ها به تانکرهای دریایی و انتقال آنها به مقاصد نهایی‌شان است».رویترز سه‌شنبه گذشته گزارش داد که مسیر زمینی از طریق سوریه، که عراق دهه‌ها برای صادرات نفت از آن استفاده نکرده بود، با توجه به تشدید تنش‌های منطقه‌ای فعلی، بار دیگر به گزینه‌ای مناسب تبدیل شده است.

بندر جده پذیرای موج بی‌سابقه‌ای از کشتیرانی به خلیج فارس است

بندر اسلامی جده در عربستان، در بحبوحه تغییرات سریع در مسیرهای تدارکات منطقه‌ای، همچنان به ثبت بی‌سابقه ترافیک کامیون‌هایی که کالاها را از طریق زمینی به کشورهای خلیج فارس حمل می‌کنند، ادامه می‌دهد.به گزارش روز چهارشنبه کانال العربیه، این بندر پس از افزایش ظرفیت عملیاتی خود، در حال حاضر روزانه حدود ۱۷ هزار کامیون را جابجا می‌کند، در حالی که تعداد کل کامیون‌های جابجا شده در طول یک ماه به حدود ۱۱۴ هزار کامیون رسیده است.

در سال‌های اخیر، بندر جده به نقطه شروع اصلی حمل بار به کشورهای خلیج فارس تبدیل شده است و برای جبران اختلالات ناوبری، اتکا به حمل و نقل زمینی افزایش یافته است.در همین زمینه، سازمان بنادر عربستان از افزایش ظرفیت دروازه‌های بندر از ۱۰ به ۱۸ خط خبر داد، اقدامی‌که با هدف تسریع جابجایی واردات، صادرات و کانتینرهای ترانزیتی انجام می‌شود.این بندر یکی از بزرگترین بنادر منطقه است که دارای ۶۲ اسکله چند منظوره، یک منطقه لجستیکی برای ذخیره‌سازی و صادرات مجدد، یک سیستم حمل و نقل مستقیم کامیونی، علاوه بر ایستگاه‌های تخصصی و امکانات مدرن از جمله دو ایستگاه جابجایی کانتینر و اسکله‌هایی برای خدمات دریایی، با ظرفیت جابجایی تا ۱۳۰ میلیون تن می‌باشد.

از سوی دیگر، العربیه با اشاره به اینکه کشتی‌های گیر افتاده در آب‌های خلیج فارس به تانکرهای باری، نفتی و مسافربری تقسیم می‌شوند، خاطرنشان کرد که بیش از ۸۰۰ کشتی به‌دلیل بسته‌شدن تنگه هرمز متوقف شده‌اند.به موازات آن، عربستان از طریق ابتکارات جدید، اقدامات ادغام لجستیکی با کشورهای‌خلیج فارس را تقویت‌کرد، ازجمله افزایش سن مجاز عملیاتی کامیون‌ها به ۲۲ سال، از جمله کامیون‌هایی که از کشورهای‌شورای‌همکاری می‌آیند.عربستان به کامیون‌های تعیین‌شده برای حمل کالا و مواد یخچالی از تمام کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، حتی در حالت خالی، اجازه ورود داد تا محموله‌هایی را به مقصد کشورهای خلیج فارس حمل کنند.

عربستان به عنوان بخشی از گسترش راهکارهای لجستیکی، طرح «مناطق ذخیره‌سازی و توزیع مجدد خلیج فارس» را در بندر ملک عبدالعزیز در دمام راه‌اندازی کرد تا جابجایی کانتینرها را تنظیم کرده و مناطق عملیاتی را برای هر کشور اختصاص دهد و از این طریق کارایی ذخیره‌سازی و انعطاف‌پذیری زنجیره‌های تأمین را افزایش دهد، علاوه بر این، واردات و صادرات خلیج فارس را تا 60 روز از هزینه‌های ذخیره‌سازی معاف می‌کند.

عربستان در حال توسعه بندر جبیل و گسترش دروازه‌های جده است

عربستان، از طریق سازمان بنادر این کشور، بهره‌برداری از ترمینال کانتینری در بندر تجاری جبیل را تحت یک توافقنامه امتیازی با "شرکت بنادر جهانی عربستان" به ارزش بیش از 2 میلیارد ریال (533 میلیون دلار) آغاز کرده است، اقدامی‌که با هدف افزایش قابلیت‌های لجستیکی و افزایش بهره‌وری عملیاتی انجام می‌شود.این پروژه شامل توسعه زیرساخت‌ها و نوسازی تجهیزات، افزایش طول اسکله‌ها از ۱۰۰۰ به ۱۴۰۰ متر، تعمیق اسکله‌ها از ۱۴ به ۱۸ متر و افزایش تعداد جرثقیل‌های «STS» از ۶ به ۱۰ و جرثقیل‌های «RTG» از ۱۳ به ۲۹ جرثقیل خودکار و سازگار با محیط زیست است.

روزنامه سعودی الشرق الاوسط به نقل از صالح الجاسر، وزیر حمل و نقل و لجستیک عربستان، نوشت که آغاز عملیات، نشان دهنده تعمیق همکاری با بخش خصوصی است و به دستیابی به اهداف استراتژی ملی حمل و نقل و لجستیک و ارتقای جایگاه پادشاهی به عنوان مرکزی که سه قاره را به هم متصل می‌کند، کمک می‌کند.انتظار می‌رود این ترمینال ظرفیت خود را از ۱.۵ میلیون به ۲.۴ میلیون کانتینر استاندارد سالانه در زمینی به مساحت ۴۶۰ هزار متر مربع افزایش دهد و این امر امکان پذیرش کشتی‌های نسل جدید و حمایت از رشد زنجیره‌های تأمین و تجارت دریایی را فراهم می‌کند.رئیس سازمان بنادر عربستان نیز به نوبه خود تأیید کرد که این پروژه گامی‌کیفی برای افزایش رقابت‌پذیری بنادر سعودی در سطح منطقه‌ای و جهانی و حمایت از تجارت از طریق توسعه خدمات مطابق با استانداردهای بین‌المللی است.

بندر تجاری جبیل به دلیل موقعیت مکانی نزدیک به شهرهای صنعتی، یکی از بنادر حیاتی در استان‌شرقی است و آن را به یک مرکز کلیدی برای حمایت از صادرات‌وواردات و پیوند صنایع‌ملی با بازارهای جهانی تبدیل کرده است.در همین راستا، سازمان بنادر عربستان از افزایش ظرفیت دروازه‌های بندر اسلامی جده از ۱۰ به ۱۸ خط خبر داد، با هدف افزایش جریان روان ترافیک کامیون‌ها و پشتیبانی از جابجایی واردات، صادرات و کانتینرهای ترانزیتی.او توضیح داد که این گام در راستای تلاش‌ها برای افزایش بهره‌وری عملیاتی و بهبود خدمات لجستیکی است که از تداوم زنجیره‌های تأمین پشتیبانی کرده و رقابت‌پذیری بنادر سعودی را افزایش می‌دهد.

عربستان عبور کامیون‌ها از ترکیه به کشورهای خلیج فارس را تسهیل می‌کند

عمر پولات، وزیر تجارت ترکیه، اعلام کرد که دولت عربستان تصمیم گرفته است به رانندگان کامیون‌های ترکیه‌ای ویزای ترانزیت ۱۵ روزه اعطا کند، اقدامی‌که با هدف تسهیل تجارت و تسریع حمل و نقل کالا به کشورهای خلیج فارس انجام می‌شود.پولات در مراسمی‌که توسط انجمن صادرکنندگان مواد و محصولات شیمیایی در استانبول در روز سه‌شنبه برگزار شد، تأکید کرد که این امکانات به کاهش زمان رسیدن محموله‌ها به کشورهای خلیج فارس به تنها ۳ تا ۴ روز کمک خواهد کرد و این امر باعث افزایش کارایی زنجیره‌های تأمین بین ترکیه و منطقه خواهد شد.او توضیح داد که این تصمیم پس از تماس‌های فشرده بین طرف‌های ترکیه‌ای و سعودی برای افزایش همکاری‌های تجاری و تسهیل حمل و نقل زمینی گرفته شده است.عربستان مجموعه‌ای از تصمیمات را برای حمایت از عملیات لجستیکی خلیج فارس اعلام کرد که مهمترین آنها معافیت واردات و صادرات از هزینه‌های انبارداری تا ۶۰ روز است.همچنین به کامیون‌های خالی خلیج فارس اجازه ورود برای حمل کالا را داد و طول عمر عملیاتی کامیون‌ها را به ۲۲ سال افزایش داد تا بهره‌وری حمل و نقل را افزایش دهد.این اقدامات شامل راه‌اندازی طرح مناطق ذخیره‌سازی و توزیع مجدد بندر دمام برای تنظیم ترافیک کانتینری و تسهیل تجارت بین کشورهای خلیج فارس بود.

نرخ بیکاری عربستان به ۳.۵ درصد رسید

اداره کل آمار عربستان اعلام کرد نرخ بیکاری کلی در عربستان در سه ماهه چهارم سال ۲۰۲۵ به ۳.۵ درصد رسیده است که نسبت به سه ماهه سوم ۰.۱ درصد افزایش یافته و سالانه در همان سطح ثبت شده در سه ماهه چهارم ۲۰۲۴ ثابت مانده است.این مرجع در داده‌هایی که در وب‌سایت خود منتشر کرده است، اعلام کرد که نرخ مشارکت نیروی کار به ۶۷.۴ درصد رسیده است که افزایشی ۰.۵ درصدی را به صورت فصلی و ۱.۰ درصدی را سالانه نشان می‌دهد، در حالی که داده‌ها نشان‌دهنده بهبود شاخص‌های بازار کار به موازات رشد مداوم فعالیت اقتصادی است.نرخ بیکاری در میان سعودی‌ها ۷.۲ درصد بود که نسبت به سه‌ماهه سوم ۰.۳ درصد کاهش یافته، اما سالانه ۰.۲ درصد افزایش یافته و به هدف چشم‌انداز ۲۰۳۰ یعنی ۷ درصد نزدیک‌تر شده است.

نسبت جمعیت شاغل سعودی به جمعیت به ۴۵.۹ درصد افزایش یافته است که افزایشی ۰.۶ درصدی را در هر سه ماه نشان می‌دهد، در حالی که این نسبت سالانه ۱.۶ درصد کاهش یافته است.نرخ مشارکت سعودی‌ها در نیروی کار نیز به ۴۹.۵ درصد افزایش یافت که در مقایسه با سه ماهه سوم، ۰.۵ درصد افزایش نشان می‌دهد، هرچند که این رقم سالانه به همان میزان کاهش یافته است.بهبود بیکاری با رشد اقتصاد محلی، به ویژه بخش غیرنفتی، همراه با برنامه‌های بومی‌سازی و توانمندسازی زنان، که به ایجاد فرصت‌های شغلی بیشتر در بخش خصوصی کمک کرد، پشتیبانی شد.بیکاری در میان زنان سعودی به ۱۰.۳ درصد کاهش یافت که پایین‌ترین سطح از زمان شروع جمع‌آوری داده‌ها است، در حالی که نرخ مشارکت زنان به ۳۴.۵ درصد افزایش یافت که از اهداف چشم‌انداز ۲۰۳۰ فراتر رفت. در مقابل، نرخ بیکاری برای غیرسعودی‌ها به ۱.۷ درصد افزایش یافت که علی‌رغم بهبود شاخص‌های اشتغال برای شهروندان، به افزایش جزئی نرخ کلی کمک کرد.این همزمان با رشد تولید ناخالص داخلی در سه ماهه چهارم سال 2025 به میزان 5 درصد سالانه بود که ناشی از افزایش 10.8 درصدی در بخش نفت و رشد مداوم 4.3 درصدی در بخش غیرنفتی بود.

 

متن دیدگاه
نظرات کاربران
تاکنون نظری ثبت نشده است

امتیاز شما