مروری بر مناطق آزاد عمان در سال 2022 و شرایط کلی آنها

مناطق آزاد تجاری با اعتقاد به این امر که سرمایه، موتور رشد و توسعه اقتصادی یک کشور باشد، شکل گرفته اند. این مناطق ناحیه ای از قلمرو یک کشور هستند که خارج از محدوده فیزیکی، قانونی و اداری و تاسیسات گمرکی قرار دارند.

مناطق آزاد تجاری با اعتقاد به این امر که سرمایه، موتور رشد و توسعه اقتصادی یک کشور باشد، شکل گرفته است. این مناطق ناحیه ای از قلمرو یک کشور است که خارج از محدوده فیزیکی، قانونی و اداری و تاسیسات گمرکی قرار دارد. ورود و خروج سرمایه، سود، جابه جایی نیروی کار در مواردی که منع قانونی نداشته باشد، با سهولت صورت می‌پذیرد، و به نحوی در حوزه فعالیت این مناطق می‌باشد. مناطق آزاد به طور کلی شامل مناطق آزاد تجاری، منطقه پردازش صادرات، منطقه ویژه اقتصادی، منطقه آزاد توریستی، منطقه آزاد شرکت ها می‌باشد. هدف از ایجاد این مناطق ایجاد اشتغال، توسعه صادرات، جذب و تشویق سرمایه گذاری خارجی، ایجاد درآمد ارزی، انتقال تکنولوژی، توسعه منطقه ای و برپایی نمایشگاه‌ها می‌باشد، در همین راستا سلطنت نشین عمان دارای سه منطقه آزاد تجاری (FTZ)[1] و دو منطقه ویژه اقتصادی (SEZ)[2] می‌باشد. مناطق آزاد این کشور شامل صحار، صلاله و المزیونه و مناطق ویژه آن الدقم و مزرعه دانش عمان(KOM)[3] می‌باشد. این مناطق به طور کلی از مالکیت 100 درصد خارجی، سهم اندک به منظور استخدام کارکنان عمانی و تعرفه گمرکی صفر به عنوان محرک فعالیت برخوردار می‌باشند. اما به طور کلی هر یک از این مناطق از مزایا و معایبی برخوردار می‌باشند.

1- مزایا و معایب مناطق آزاد و ویژه اقتصادی عمان:

مزایا

- مالکیت 100 درصد خارجی شرکت ها در هر دو منطقه آزاد و ویژه اقتصادی

- عدم نیاز به حداقل سرمایه اولیه در مناطق آزاد عمان

- معافیت مالیاتی شرکت های بزرگ و دارای شخصیت حقوقی

- عدم اعمال عوارض گمرکی بر کالاهای وارده و صادره از مناطق آزاد

- شرکت های سرمایه گذار در مناطق آزاد مجاز هستند بدون نیاز به عامل و کارگزار داخلی در خاک عمان تجارت نمایند و در این قبیل موارد فقط 5 درصد عوارض اخذ می‌گردد.

- برگشت بدون محدودیت سرمایه به کشور مبدا

معایب

- اجاره دفتر به صورت فیزیکی در منطقه آزاد الزامی می‌باشد.

- حداقل 10 درصد کارکنان شرکت های موجود در منطقه آزاد باید عمانی باشند.

- حضور در مزرعه دانش مسقط مستلزم پرداخت سهم 52هزار دلار سرمایه اولیه می‌باشد.

- مجوز و پروانه‌های صادره با توجه به تغییر قوانین حاکم توسط مقامات، دچار تغییر می‌گردد.

- برخی از مناطق عمان همچون صحار کماکان در دست ساخت و تجهیز می‌باشند.

 

2- نکات و اطلاعات پایه در خصوص مناطق آزاد عمان به تفکیک هر منطقه :

منطقه آزاد صحار[4]:

- این بندر در سال 2010 طی حکم سلطنتی 2010/123 با مساحتی کلی 45 کیلومتر مربع ایجاد گردید.

- این منطقه از مزیت موافقتنامه آزاد تجاری عمان با آمریکا و سنگاپور بهره می‌برد.

- دسته بندی فعالیت ها در این بندر شامل: تولید و فرآوری استیل، لجستیکی و تجارت، نفت و گاز، پتروشیمی، صنایع معدنی انبوه و متراکم، کاشی و سرامیک و در نهایت فرآوری مواد غذایی.

- مجوزهای تجاری عبارتند از: صنعتی، مونتاژ و تولیدات سبک، لجستیک، تجارت عمومی و خدمات.

- مالکیت 100درصد خارجی و 10 سال فعالیت معاف از مالیات، منتهی شرکت ها باید خود را به 15درصد عمانی سازی ملزم نمایند و این معافیت با درصد استخدام نیروی کار عمانی رابطه مستقیم دارد.

- ایجاد یک شرکت با شخصیت حقوقی طی رویه یک مرحله ای[5] و در سه هفته امکانپذیر می‌باشد.

منطقه آزاد صلاله[6]:

- این منطقه از سال2005-2006 تاسیس شد و هنوز در دست توسعه می‌باشد با اتمام این پروژه مساحت آن 19 کیلو متر مربع خواهد بود.

- منطقه در مجاورت بندر صلاله و در کنار مسیرهای استوایی واقع شده است و همچنین به فرودگاه و بندر بین المللی صلاله دسترسی دارد.

- مجوزهای صادره شامل: تجارت عمومی از قبیل واردات، صادرات، توزیع و انبار تمامی‌کالاها؛ تجارت تولیدات مشخص و خاص؛ خدمات؛ درخواست های صنعتی مربوط به واردات مواد خام، صادرات کالای نهایی و تولید شده.

- این منطقه به طور ویژه مختص: فرآوری مواد معدنی و شیمیایی؛ تولید و مونتاژ ، موارد لجستیکی و توزیع می‌باشد.

- شرکت های فعال در این منطقه می‌توانند از موافقتنامه آزاد تجاری عمان-آمریکا و سنگاپور بهره برده که در زمینه صادرات محصولات کشاورزی و بیشتر کالاهای مصرفی و صنعتی همچون منسوجات و پوشاک از عوارض گمرکی معاف می‌باشند.

- علاوه بر 100 درصد مالکیت خارجی دیگر مزایای این منطقه عبارت است از: مالیات صفر درصد شرکت های دارای شخصیت حقوقی، صفر درصد مالیات بر عواید شخصی، عدم پرداخت عوارض و مالیات بر صادرات/واردات کالا، عدم نیاز به پرداخت سهم اولیه سرمایه، نرخ و سهم عمانی سازی و به کارگیری نیروی کار عمانی کمتر از 10 درصد.

منطقه آزاد المزیونه[7]:

- منطقه مذکور در سال 1999، به مساحت 5/14 کیلومتر مریع ایجاد شده است. ثبت شرکت با 100درصد مالکیت خارجی و معاف از مالیات با 30 سال می‌باشد. چنانچه تعداد قابل توجهی از افراد عمانی به کار گرفته شود این معافیت ممکن است به صورت نامحدود ارائه گردد.

- برخلاف سایر مناطق عمان که 30 درصد کارکنان باید عمانی باشند در این منطقه تعداد کارکنان عمانی می‌تواند فقط 20 درصد باشد.

- شهروندان یمنی که برای شرکت ثبتی در المزیونه کار می‌کنند نیاز به مجوز کار ندارند، این منطقه در 4 کیلومتری مرز یمن از جنوب غربی عمان واقع شده است.

- فعالیت های مناسب جهت سرمایه گذاری شامل تولیدات سبک، تجارت و خدمات می‌باشد.

منطقه ویژه اقتصادی الدقم[8]:

- این منطقه یکی از بزرگترین مناطق اقتصادی در خاورمیانه با مساحت 2000کیلومتر مربع می‌باشد.

- الدقم خود به مناطق فرعی که هر کدام به نوعی از سرمایه گذاری می‌پردازد، تقسیم می‌گردد که عبارتند از: 1. صنعت 2. بندر دریایی و اسکله خشک 3. توریسم 4. ماهیگیری و غیره.

- منطقه مذکور در مجاورت بندر دریایی و فرودگاه می‌باشد از این رو شرکت های صادرات محور در این منطقه سرمایه گذاری می‌کنند.

- شرکت های سرمایه گذار در این منطقه باید از قانون عمانی سازی 25 درصدی تبعیت نمایند در این صورت تا 30 سال از معافیت مالیاتی برخوردار می‌باشند.

منطقه اقتصادی مزرعه دانش مسقط[9]:

- این منطقه پارک علمی و فناوری می‌باشد که در سال 2003 افتتاح گردید و به مساحت 759.566 کیلومتر مربع در نزدیکی فرودگاه بین المللی مسقط واقع گردیده است.

- منطقه فوق شرایط لازم برای تمامی‌شرکت ها و سازمان‌های علمی، IT، دانش بنیان را فراهم می آورد.

- برخلاف سایر مناطق آزاد و ویژه اقتصادی عمان، فعالیت در این منطقه مستلزم پرداخت حداقل سرمایه به مبلغ 52 هزار دلار (معادل 20 هزار ریال عمانی) می‌باشد.

 

مسائل مطروحه در خصوص مناطق آزاد المزیونه صلاله صحار الدقم مزرعه دانش مسقط حوزه مناسب فعالیت صنایع کوچک و سبک تولید و لجستیک لجستیکی و پتروشیمی لجستیک و صنایع سبک خدمات؛ IT، دانش بنیان مالکیت 100 درصد خارجی               بله بله بله بله بله دسترسی به انبار بله بله بله بله خیر امکان استخدام نیروی خارجی بله بله بله بله بله امکان تضمین تامین مالی شرکت های برون مرزی بله بله بله بله بله امکان خروج آن سرمایه بله بله بله بله بله امکان تجارت با سایر مناطق عمان بله بله بله بله بله منطقه زمانی (جلوتر از GMT) 4ساعت 4ساعت 4ساعت 4ساعت 4ساعت نزدیکی به فرودگاه بله بله بله بله بله امکان ثبت آنلاین شرکت خیر بله بله خیر خیر مدت زمان ثبت شرکت 6هفته 4هفته 4هفته 6هفته 7هفته مدت زمان ضمانت دار کردن مجوز تجاری 4هفته 3هفته 3هفته 4هفته 5هفته التزام به تاییدیه سرمایه گذار خارجی بله بله بله بله بله حداقل سرمایه ابتدایی لازم صفر دلار صفر دلار صفر دلار صفر دلار 52هزار دلار (معادل 20هزار ریال عمانی) فضای لازم برای شرکت های جدید بله بله بله بله بله کیفیت خدمات رفاهی عالی عالی عالی عالی عالی میانگین سالانه اجاره فضای صنعتی برای هزار کیلومتر مربع 2650دلار 2300دلار 2750دلار 3100دلار ----- میانگین سالانه اجاره خانه مسکونی در هزار کیلومتر مربع 2600دلار 2200دلار 2500دلار 3000دلار ----- جذابیت به منظور ایجاد یک تجارت بله( صنایع و تولید سبک) بله(مونتاژ و تولید) بله (تولید سبک) بله(تولیدات سبک) تا حدودی (دانش بنیان) کیفیت وای فای خوب خوب خوب خوب خوب میانگین ماهانه قیمت برق (در هر کیلو وات) 026/0دلار 025/0دلار 03/0دلار 026/0دلار ---- فاصله تقریبی از بندر دریایی (کیلو متر) 260 5 10 9 46 فاصله تا فرودگاه (کیلومتر) 260 18 25 20 25 نرخ مالیات بر شرکت حقوقی صفر صفر صفر صفر صفر عوارض گمرکی کالا در داخل منطقه اقتصادی خیر خیر خیر خیر خیر مالیات بر ارزش افزوده تبادلات در منطقه خیر خیر خیر خیر خیر مالیات بر ارزش افزوده وضع شده بر کالا و خدمات فروخته شده در سرزمین اصلی از 2018 5درصد 5درصد 5درصد 5درصد 5درصد مشوق های مالیاتی برای تولیدات استارت آپ ها بله بله بله بله بله پر کردن اظهارنامه مالیاتی هر سه ماه یکبار خیر خیر خیر خیر خیر ارائه سالانه بازده مالیاتی بله بله بله بله بله بازرسی سالانه دولتی بله بله بله بله بله حسابرسی سالانه بله بله بله بله بله توافقنامه اجتناب از اخذ مالیات مضاعف بله بله بله بله بله بانک های پیشنهادی جهت همکاری بانک ملی National Bank HSBC بانک صحار بانک مسقط بانک عمان- عرب مدت زمان ایجاد حساب بانکی 6هفته 6هفته 6هفته 6هفته 6هفته دسترسی به ویزا کارت بله بله بله بله بله کیفیت پلتفرم های بانکداری الکترونیک خوب بسیار خوب خوب خوب خوب دسترسی به پلتفرم های بانکداری الکترونیک انگلیسی بله بله بله بله بله امکان انجام پرداخت های برون مرزی شرکت ها با دلار یا ریال عمان بله بله بله بله بله امکان تضمین وام در مناطق برای شرکت ها بله بله بله بله بله امکان تضمین از سرزمین اصلی بانک های عمانی بله بله بله بله بله مدت زمان تضمین مجوز کاری 4هفته 4هفته 4هفته 4هفته 4هفته امکان تامین محل دائمی اقامت بله بله بله بله بله میانگین حقوق ماهیانه برای کارکنان محلی 4000دلار 4000دلار 4000دلار 4000دلار 4000دلار

 [1] .Free Trade Zone

[2] .Special Economic Zone

[3] .Knowledge Oasis Muscat

[4] . www.opaz.gov.om/zones/sohar-free-zone&

www.soharportandfreezone.com/en

[5] .One-Stop-shop

[6] .www.opaz.gov.om/zones/salalah-free-zone

[7] .www.opaz.gov.om/zones/al-mazunah-free-zone

[8] .www.opaz.gov.om/zones/special-economic-zone-at-duqum

[9] .www.madayn.om/en/pages/KOM.aspx