اخبار اقتصادی قزاقستان-آستانه

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی کشور قزاقستان در هفته اول دی ماه 1404مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح ذیل ارائه می‌گردد:

افزایش صادرات غلات قزاقستان

رکورد ۱۳.۴ میلیون تن غلات در سال تجاری جاری صادر شده است که رقمی‌بی‌سابقه است. این رقم شامل خوراک دام نیز می‌شود و از ۱۵ میلیون تن فراتر رفته است. این اطلاعات توسط آیداربک ساپاروف، رئیس وزارت کشاورزی، در یک سری کنفرانس‌های مطبوعاتی نهایی دولت اعلام شد.

تا به امروز، ۳.۹ میلیون تن غلات از برداشت جدید صادر شده است که نشان دهنده ۱۳.۶ درصد افزایش نسبت به مدت مشابه سال گذشته است. کل پتانسیل صادرات این کشور ۱۳ میلیون تن تخمین زده می‌شود. محصولات کشاورزی قزاقستان به ۴۵ کشور صادر می‌شود. همانطور که آیداربک ساپاروف اشاره کرد، صادرات فعال نقش کلیدی در تثبیت بازار داخلی دارد. از آنجایی که قزاقستان دو تا سه برابر بیشتر از تقاضای داخلی غلات تولید می‌کند، صادرات مازاد، فشار بر قیمت‌های داخلی را کاهش می‌دهد.

آیداربک ساپاروف خاطرنشان کرد: «صادرات بالا یک مزیت اقتصادی مستقیم است. کشور درآمد ارزی دریافت می‌کند که از نرخ ارز ملی پشتیبانی می‌کند. کشاورزان، با کسب درآمد از فروش در بازارهای خارجی، این وجوه را در ارتقاء تجهیزات و گسترش تولید سرمایه‌گذاری می‌کنند.» پیش از این گزارش شده بود که امسال، تحویل به تعدادی از بازارهای غیرسنتی نیز آغاز شده است، از جمله بلژیک، پرتغال، لهستان، نروژ، انگلستان، ویتنام، امارات متحده عربی و همچنین کشورهای شمال آفریقا - مراکش، الجزایر و مصرمی‌باشند.

https://kazpravda.kz/n/kazahstan-uvelichil-postavki-zerna-za-rubezh/

بهبود جایگاه قزاقستان در رتبه ‌بندی عملکرد آماری بانک جهانی

قزاقستان در شاخص‌های عملکرد آماری بانک جهانی، از بین ۲۱۷ کشور، در رتبه ۴۴ قرار گرفت و نتیجه خود را در مقایسه با سال قبل (رتبه ۶۵ در سال ۲۰۲۳)۲۱ رتبه بهبود بخشید. عملکرد این کشور ۲۱ رتبه بهبود یافت.

بانک جهانی سالانه رتبه‌بندی شاخص‌های عملکرد آماری (SPI) را منتشر می‌کند که با استفاده از منابع بین‌المللی رسماً شناخته شده گردآوری می‌شود. این رتبه‌بندی شامل داده‌های به‌روز و دقیق در مورد توسعه جهانی، از جمله برآوردهای ملی، منطقه‌ای و جهانی است.

شاخص‌های عملکرد آماری، قابلیت‌های سیستم آماری ملی یک کشور را در معیارهایی مانند استفاده از داده‌ها، خدمات ارائه شده، محصولات آماری، منابع داده و زیرساخت‌های داده منعکس می‌کنند. مقادیر از ۰ تا ۱۰۰ متغیر است که ۱۰۰ نشان دهنده سطح بالایی است. طبق داده‌های سال گذشته، سیستم آماری ملی قزاقستان امتیاز ۸۴.۹ از ۱۰۰ را دریافت کرد. امتیاز کلی به دلیل بهبود در مؤلفه‌های زیر افزایش یافته است: «استفاده از داده‌ها» (+۱۰)، «منابع داده‌ها» (+۱۰.۲)، «زیرساخت داده‌ها» (+۱۰) و «خدمات ارائه داده‌ها» 0 (+۱.۱) می‌باشد. سیستم‌های آماری نروژ، سوئد و کانادا در رتبه‌بندی SPI-۲۰۲۴ پیشتاز هستند.

https://kazpravda.kz/n/kazahstan-uluchshil-pozicii-v-reytinge-statisticheskoy-effektivnosti-vb/

کاهش تورم در یازده منطقه قزاقستان

در ماه نوامبر، تورم سالانه در این کشور به ۱۲.۴٪ (در ماه اکتبر - ۱۲.۶٪) رسید . با استناد به بانک ملی، کاهش تورم سالانه در ۱۱ منطقه، افزایش در ۵ منطقه و حفظ همان سطح در ۴ منطقه ثبت شده است. طبق اعلام نهاد تنظیم‌کننده اصلی پول کشور، قیمت مواد غذایی در ماه نوامبر نسبت به سال گذشته ۱۳.۴٪ افزایش یافته است (در مقایسه با ۱۳.۵٪ در ماه اکتبر). بیشترین افزایش قیمت برای این گروه از کالاها در منطقه اولیتائو (۱۷.۱٪) و کمترین آن در آلماتی (۱۱.۲٪) رخ داده است.در ماه نوامبر، رشد قیمت غیرغذایی ۱۱.۲٪ نسبت به سال گذشته بود (۱۱.۰٪ در ماه اکتبر). بیشترین رشد در مناطق آکتوبه و ژتیسو (هر کدام ۱۳.۲٪) و کمترین آن در منطقه غرب قزاقستان (۸.۶٪) ثبت شد.

نرخ رشد قیمت خدمات پولی در ماه نوامبر نسبت به سال گذشته به ۱۲.۳٪ کاهش یافت (در ماه اکتبر ۱۲.۹٪). با این حال، رشد قیمت در مناطق کیزیلوردا و مانگیستائو (هر کدام ۹.۴٪) به طور قابل توجهی کمتر از میانگین ملی بود. در ماه نوامبر، تورم ماهانه در کشور ۰.۸٪ افزایش یافت.

https://kazpravda.kz/n/inflyatsiya-zamedlilas-v-odinnadtsati-regionah-kazahstana/

میزان جذب سالانه سرمایه ‌گذاری در قزاقستان

یک مطالعه جدید منتشر شده توسط موسسه تحقیقات و توسعه جهانی میکی، نقش مداوم قزاقستان را به عنوان یک مقصد سرمایه‌گذاری پیشرو در اوراسیای مرکزی، با کند شدن جریان سرمایه جهانی و افزایش عدم قطعیت ژئوپلیتیکی، برجسته می‌کند.

در حالی که جریان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI) جهانی در سال 2024 با کاهش دو رقمی مواجه شد، قزاقستان جریان ورودی قوی خود را حفظ کرد و جایگاه خود را به عنوان یک بازار پایدار و قابل پیش‌بینی برای سرمایه بلندمدت و پشتیبانی از تعداد فزاینده‌ای از پروژه‌های سرمایه‌گذاری بزرگ تأیید کرد.

داده‌های بانک ملی قزاقستان در طول سال‌ها نشان می‌دهد که این کشور به طور متوسط سالانه بیش از 20 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی جذب می‌کند. جریان‌های ورودی FDI در سال 2021 به 23.8 میلیارد دلار و در سال 2023 به 23.9 میلیارد دلار رسید که 10.1 میلیارد دلار آن تنها در نیمه اول سال 2025 وارد شد. در مجموع، قزاقستان تقریباً 60 درصد از کل سرمایه‌گذاری خارجی هدایت شده به آسیای مرکزی را تشکیل می‌دهد. این نتایج در پس‌زمینه کاهش گسترده‌تر اعتماد جهانی سرمایه‌گذاران در بازارهای نوظهور، برجسته است.

تحلیلگران به طور فزاینده‌ای مقاومت قزاقستان را به اصلاحات نهادی آغاز شده تحت ریاست جمهوری قاسم جومارت توکایف، که اغلب به عنوان "چرخه سرمایه‌گذاری توکایف" شناخته می‌شود، مرتبط می‌دانند. این اصلاحات به مشارکت فعال دولت، ساده‌سازی تصمیم‌گیری و هدایت سرمایه خارجی به بخش‌های غیرمنابع اقتصادی اشاره دارد.

جذابیت سرمایه‌گذاری قزاقستان با ثبات اقتصاد کلان پشتیبانی می‌شود. با وجود تضعیف بازارهای جهانی کالا و تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی، اقتصاد این کشور در سال 2025 رشد تقریباً 6 درصدی را حفظ کرد. این رشد نه تنها توسط بخش انرژی، بلکه توسط توسعه بخش خدمات، اجرای پروژه‌های زیرساختی در مقیاس بزرگ، پیشرفت لجستیک و سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر نیز هدایت شده است. رتبه‌بندی‌های بین‌المللی این پیشرفت را منعکس می‌کنند: در شاخص رقابت‌پذیری جهانی IMD 2025، این کشور از بین 69 اقتصاد به رتبه 34 ارتقا یافت و از ژاپن، هند و اسپانیا پیشی گرفت. کارشناسان IMD به ویژه به محیط مالیاتی مطلوب و شیوه‌های مدیریتی با کیفیت بالا اشاره کردند.

مدیریت دولتی دیجیتال یکی دیگر از مزایای آن است. قزاقستان در شاخص دولت الکترونیک سازمان ملل متحد رتبه ۲۴ جهانی را دارد و از نظر کیفیت خدمات دولتی آنلاین، ایجاد شرایطی برای کاهش هزینه‌های اداری، تسریع فرآیندهای تصویب و افزایش شفافیت برای سرمایه‌گذاران، جزو ده کشور برتر است. تمرکز اصلی استراتژی سرمایه‌گذاری این کشور، تقویت نهادهای مسئول حفاظت از سرمایه‌گذاران، داوری، مالیات و خدمات مالی است. مفهوم سیاست سرمایه‌گذاری برای سال‌های ۲۰۲۴-۲۰۲۹ بر انگیزه‌های مرتبط با نتایج قابل اندازه‌گیری در بخش‌هایی مانند لجستیک، انرژی‌های تجدیدپذیر، تولید، فرآوری محصولات کشاورزی و زیرساخت‌های دیجیتال تأکید دارد. از سال ۲۰۲۳، ستاد سرمایه‌گذاری تحت نظر دولت جمهوری از بیش از ۲۱۰ پروژه به ارزش تقریبی ۱۱۳ میلیارد دلار حمایت کرده و بیش از ۱۷۲ اصلاحیه قانونی را برای رفع موانع اداری و تقویت حفاظت از سرمایه‌گذاران آغاز کرده است.

https://kazpravda.kz/n/skolko-kazahstan-privlekaet-investitsiy-ezhegodno-issledovanie-mickys-

قرار گرفتن قزاقستان در میان 7 مقصد برتر سال نو برای گردشگران چینی

بر اساس "گزارش روندهای گردشگری برای تعطیلات سال نو 2026" که توسط Tongcheng Travel ، یکی از بزرگترین آژانس‌های مسافرتی آنلاین چین، منتشر شده است، با استناد به شرکت ملی گردشگری قزاقستان، قزاقستان در طول تعطیلات سال نو به جمع هفت مقصد برتر خارجی برای گردشگران چینی پیوسته است.

طبق داده‌ها، از اوایل دسامبر تا تعطیلات سال نو، تعداد رزرو بلیط هواپیما از شهرهای بزرگ چین به قزاقستان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته بیش از 50 درصد افزایش یافته است. رزرو هتل بیش از 80 درصد افزایش یافته است. علاقه به مقاصد آسیای میانه و اروپای شمالی در گردشگری خروجی چین رو به افزایش است. قزاقستان در حال تقویت موقعیت خود به عنوان یک مقصد مناسب برای تعطیلات زمستانی و گردشگری فعال است. آلماتی و آستانه محبوب‌ترین شهرها در بین گردشگران چینی هستند.

تحلیلگران Tongcheng Travel همچنین از افزایش تقاضا برای سفرهای اسکی به قزاقستان از پایان نوامبر خبر دادند. این شرکت ملی خاطرنشان کرد که در 11 ماه اول امسال، جریان بازدیدکنندگان از چین به قزاقستان از 876000 نفر فراتر رفته است. برای مقایسه، در 12 ماه اول سال گذشته، این رقم 655000 نفر بود. این شرکت ملی افزود که این امر سطح بالای علاقه به قزاقستان و اثربخشی تلاش‌های سیستماتیک برای تبلیغ قزاقستان در بازار گردشگری چین، ساده‌سازی مراحل ویزا و گسترش ارتباطات هوایی مستقیم بین دو کشور را تأیید می‌کند.

https://kazpravda.kz/n/kazahstan-voshel-v-top-7-novogodnih-napravleniy-dlya-kitayskih-turistov/

قرار گرفتن قزاقستان را در بین 25 مقصد برتر گردشگری از دیدگاه بلومبرگ

کارشناسان خارجی به ویژه به تنوع فصلی تفریحات در آلماتی اشاره کردند .قزاقستان در حال تقویت جایگاه خود در نقشه گردشگری جهانی است. نشریه معتبر بین‌المللی بلومبرگ، آلماتی را در فهرست ۲۵ مقصد برتر گردشگری جهان برای بازدید در سال ۲۰۲۶ قرار داده است. بلومبرگ با اشاره به جذابیت آلماتی در تمام طول سال، فرهنگ شهری پر جنب و جوش، میراث تاریخی غنی، آشپزی و نزدیکی به مناظر طبیعی، رشد مداوم آلماتی را به عنوان یک مقصد گردشگری برجسته می‌کند.

این نشریه خاطرنشان می‌کند: «انرژی خلاق در استپ‌های آسیای مرکزی در حال جوشیدن است. محبوبیت بزرگترین شهر این کشور در حال افزایش است: در نه ماه اول سال ۲۰۲۵، رکورد ۲.۵ میلیون نفر بازدیدکننده وجود داشته است. برخی برای تحسین آثار باستانی مانند کلیسای جامع زنکوف با گنبد طلایی و دکه‌های بازار سبز که ادویه، عسل و سوسیس اسب می‌فروشند، به آنجا آمدند. برخی دیگر به دریاچه‌های آلپ و دامنه‌های اسکی کوه‌های ترانس-ایلی آلاتائو که درست در آن سوی شهر بتنی قرار دارند، هجوم آوردند.» بلومبرگ همچنین بر تنوع فصلی گردشگری آلماتی تأکید می‌کند. در زمستان، به گردشگران توصیه می‌شود از دامنه‌های کوه شیمبولاک بازدید کنند.

دانیل سرژانولی، رئیس موقت هیئت گردشگری قزاقستان، خاطرنشان کرد: «قرار گرفتن قزاقستان در فهرست ۲۵ مقصد برتر گردشگری جهان از نگاه بلومبرگ، نشان‌دهنده‌ی شناخت بین‌المللی قابل توجه و نتیجه‌ی تلاش‌های تبلیغاتی Visit Almaty است. این امر، رقابت‌پذیری رو به رشد این کشور در بازار گردشگری جهانی و علاقه‌ی روزافزون مخاطبان بین‌المللی به قزاقستان را تأیید می‌کند. در سال‌های اخیر، کشور ما به طور فزاینده‌ای در رتبه‌بندی‌های رسانه‌های پیشرو جهانی ظاهر شده است.»

رتبه‌بندی سالانه‌ی بلومبرگ بر اساس رصد روندهای گردشگری و تحلیل اخبار صنعت، با همکاری کارشناسان گردشگری انجام می‌شود.

https://kazpravda.kz/n/bloomberg-vklyuchil-kazahstan-v-top-25-turnapravleniy/

 افزایش 9.3 درصدی مبادلات تجاری چین با قزاقستان در ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵

بر اساس داده‌های منتشر شده  در وب‌سایت رسمی اداره کل گمرک (GAC)، حجم تجارت بین چین و قزاقستان در ۱۱ ماه اول سال ۲۰۲۵، ۹.۳ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته و به ۴۳.۸ میلیارد دلار رسیده است.

بر اساس این داده‌ها، صادرات چین به قزاقستان در دوره گزارش‌دهی با 9.3 درصد افزایش به 5.26 میلیارد دلار رسیده است، در حالی که واردات از قزاقستان به 3.17 میلیارد دلار رسیده است که نسبت به سال گذشته 8.18 درصد افزایش یافته است. در نوامبر امسال، گردش مالی تجارت بین چین و قزاقستان از نظر ارزش به 6.4 میلیارد دلار رسید که صادرات از چین به قزاقستان به 51.2 میلیارد دلار و واردات از قزاقستان به چین به 55.1 میلیارد دلار رسید. طبق اعلام اداره گمرک چین، تا پایان سال ۲۰۲۴، حجم تجارت بین چین و قزاقستان از نظر ارزش به ۴۳.۸۲ میلیارد دلار رسید.

https://rus.yidaiyilu.gov.cn/p/063TEVRH.html

سرمایه ‌گذاری مشترک قزاقستان و چین در مورد انرژی سبز

در ۲۳ دسامبر ۲۰۲۵، سرمایه‌گذاری انرژی قزاقستان، موسسه مطالعات روسیه، اروپای شرقی و آسیای مرکزی آکادمی علوم اجتماعی چین (IRESCA CAS) و انجمن سبز منابع انرژی تجدیدپذیر قزاقستان (RES) به طور مشترک گزارشی با عنوان «تجربه پایه، مشکلات و چالش‌ها و مسیرهای توسعه برای همکاری چین و قزاقستان در زمینه انرژی پاک» منتشر کردند.

این گزارش بر اساس تحقیقات صنعتی در طول سه سال گذشته و با داده‌های آماری به‌روز شده تهیه شده است. هدف آن خلاصه کردن تجربیات اصلی همکاری چین و قزاقستان در زمینه انرژی پاک، تجزیه و تحلیل مشکلات و چالش‌های موجود و پیشنهاد زمینه‌هایی برای تعمیق بیشتر همکاری است.

در این گزارش آمده است که طی ده سال گذشته، همکاری چین و قزاقستان در زمینه انرژی پاک به نتایج قابل توجهی دست یافته و تعدادی از رویکردهای موفق شایسته نظام‌مند شدن را گردآوری کرده است. در حال حاضر، همکاری بین دو کشور در حال تحول و نوسازی در زمینه‌هایی مانند مدل‌های توسعه پروژه، ساختارهای تأمین مالی، هماهنگی فناوری و مکانیسم‌های همکاری است. تحت هدایت استراتژیک رهبران دو کشور و حمایت فعال سازمان‌های مربوطه، همکاری در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر، وسیع‌ترین چشم‌انداز را برای توسعه بیشتر دارد.

این گزارش تأکید می‌کند که تنها با پایبندی به اصول «بحث مشترک، توسعه مشترک و منافع مشترک» و پیشبرد مدل‌های همکاری به سمت استانداردهای بالاتر، پایداری بیشتر و تمرکز بر بهبود رفاه مردم، می‌توان پتانسیل عظیم مشارکت انرژی پاک چین و قزاقستان را به انگیزه‌ای قدرتمند برای گذار انرژی منطقه‌ای و توسعه سبز تبدیل کرد. این امر ما را قادر می‌سازد تا به طور مشترک فصل جدیدی را در همکاری انرژی سبز بین چین و قزاقستان و همچنین کل منطقه آسیای مرکزی آغاز کنیم.

از زمان همسویی استراتژیک ابتکار کمربند و جاده چین و سیاست اقتصادی جدید قزاقستان، نورلی ژول، همکاری بین دو کشور در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر رشد چشمگیری را تجربه کرده است. تعدادی از پروژه‌های برجسته، مانند پروژه انرژی بادی ژاناتاس، نه تنها کمبود برق منطقه‌ای را برطرف کرده‌اند، بلکه به ویترینی برای ساخت مشترک جاده ابریشم سبز نیز تبدیل شده‌اند. شرکت سرمایه‌گذاری انرژی قزاقستان (KAZ) به عنوان پلتفرم پشتیبانی یکپارچه برای شرکت سرمایه‌گذاری دولتی برق (SPIC) در قزاقستان، فناوری‌های پیشرفته انرژی تجدیدپذیر جهانی و مزایای یک زنجیره کامل صنعتی را با پتانسیل منابع و نیازهای توسعه استراتژیک قزاقستان عمیقاً ادغام می‌کند و سهم قابل توجهی در دستیابی به بی‌طرفی کربن و گذار انرژی کشور دارد و به طور فعال توسعه پایدار اقتصاد و جامعه محلی را ترویج می‌دهد.

https://eurasianet.org/trade-aspirations-and-security-concerns-bringing-central-asia-and-pakistan-closer-together