اخبار اقتصادی صربستان
گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی صربستان در هفته چهارم فروردین ماه 1405، مندرج در رسانهها و روزنامههای این کشور به شرح ذیل ارائه میگردد.
دولت صربستان نرخ مالیات غیرمستقیم بر مشتقات نفتی را باز هم کاهش داد
دولت صربستان تصمیم جدیدی مبنی بر کاهش بیشتر مالیات غیرمستقیم بر سوخت اتخاذ کرد که بر اساس آن، این نرخ برای جلوگیری از رشد بیرویه قیمت مشتقات نفتی، در مجموع ۲۵ درصد نسبت به آنچه در قانون پیشبینی شده بود کاهش مییابد.
طبق این مصوبه، میزان کاهش مالیات از ۲۰ درصد پیشین به ۲۵ درصد نسبت به سطح قانونی تغییر یافته است. بر اساس اطلاعیهها، در بازه زمانی تا ۲۴ آوریل ۲۰۲۶، مالیات بنزین بدون سرب ۵۴ دینار در هر لیتر و برای گازوئیل ۵۵.۵۳ دینار تعیین شده است. دولت صربستان اواسط مارس تصمیم به کاهش موقت ۲۰ درصدی این مالیات گرفته بود. وزارت دارایی صربستان اعلام کرد به دلیل افزایش قیمت نفت خام در بازارهای جهانی، دولت این بار را بر دوش میکشد و نرخ مالیات بر انواع بنزین و گازوئیل را کاهش میدهد. حداکثر قیمت خردهفروشی یورو دیزل تا ۱۷ آوریل ۲۱۷ دینار و بنزین ۱۹۱ دینار در هر لیتر خواهد بود.
https://www.tanjug.rs/ekonomija/srbija/243989/vlada-srbije-dodatno-snizila-akcize-na-naftne-derivate/vest
ذخایر ارزی ناخالص بانک مرکزی صربستان در پایان مارس به ۲۸.۴۸ میلیارد یورو رسید
بانک مرکزی صربستان اعلام کرد که ذخایر ارزی ناخالص این بانک در پایان مارس به ۲۸,۴۸۵.۸ میلیون یورو (۲۸.۴۸ میلیارد) رسیده است که نسبت به پایان فوریه ۱,۳۳۲.۲ میلیون یورو کاهش نشان میدهد. ذخایر طلا نیز در طول ماه مارس ۳۲۶.۲ کیلوگرم افزایش یافته است. طبق بیانیه بانک مرکزی صربستان، این میزان از ذخایر ارزی، پوشش ۱۶۱.۴ درصدی نقدینگی (M1) و ۶.۶ ماه واردات کالا و خدمات را تضمین میکند که بیش از دو برابر استانداردهای تعیین شده برای سطح کفایت ذخایر ارزی است.
ذخایر ارزی خالص (ذخایر ناخالص منهای داراییهای ارزی بانکها نزد بانک مرکزی، تعهدات به صندوق بینالمللی پول و سایر موارد) در پایان مارس ۲۳,۹۴۰.۵ میلیون یورو بوده که نسبت به پایان فوریه ۱,۳۱۱.۴ میلیون یورو کاهش یافته است. خروجی ذخایر ارزی بابت بازپرداخت خالص وامها و سایر تعهدات ارزی دولت به مبلغ ۴۴۳.۳ میلیون یورو و همچنین مداخلات بانک مرکزی در بازار ارز داخلی با فروش خالص ۴۱۰.۰ میلیون یورو انجام شده است. در مقابل، ورودیها شامل ۱۱۷.۸ میلیون یورو ذخایر اجباری بانکها و ۱۱.۷ میلیون یورو ناشی از مدیریت ذخایر، کمکهای مالی و سایر موارد بوده است.
اثرات منفی بازار به میزان ۶۰۸.۴ میلیون یورو، ناشی از تحولات بازارهای جهانی بهویژه کاهش حدود ۱۱.۸ درصدی قیمت طلا به دلار بود، در حالی که تقویت ۳.۰ درصدی دلار در برابر یورو بخشی از آن را جبران کرد. ذخایر طلا در پایان مارس به رکورد ۵۳,۷۳۷.۲ کیلوگرم به ارزش ۶,۹۴۰.۸ میلیون یورو رسید که ۲۴.۴ درصد از کل ذخایر ناخالص را تشکیل میدهد. در ماه مارس، این ذخایر با خرید ۲۶ شمش طلا از شرکت Serbia Zijin Copper در بازار داخلی، ۳۲۶.۲ کیلوگرم افزایش یافت. با این حال، ارزش ذخایر طلا در ماه مارس به دلیل عوامل بازار (کاهش قیمت جهانی طلا و تقویت دلار) ۶۵۲.۵ میلیون یورو کاهش یافت.
در طول سال ۲۰۲۶، ذخایر طلا حدود ۱.۲ تن افزایش یافته و ارزش آنها نیز ۷۴۵.۱ میلیون یورو رشد کرده که تحت تأثیر عوامل مثبت بازار (افزایش ۷ درصدی قیمت هر اونس طلا و تقویت ۲.۳ درصدی دلار) بوده است. حجم معاملات ارز در بازار بینبانکی در مارس ۶۳۰.۹ میلیون یورو بود که ۹۵.۵ میلیون یورو بیشتر از فوریه ۲۰۲۶ است. مجموع معاملات از ابتدای سال به ۱,۶۳۰.۹ میلیون یورو رسید. در مارس ۲۰۲۶، ارزش دینار در برابر یورو تقریباً ثابت ماند، اما در سه ماهه نخست سال، تضعیف اسمی ۰.۱ درصدی دینار ثبت شد. بانک مرکزی صربستان در ماه مارس ۴۱۰.۰ میلیون یورو و از ابتدای سال در مجموع ۱,۲۲۰.۰ میلیون یورو را برای حفظ ثبات نرخ ارز در بازار بینبانکی به فروش رسانده است.
https://www.tanjug.rs/ekonomija/srbija/243852/bruto-devizne-rezerve-nbs-na-kraju-marta-2848-milijardi-evra/vest
تقاضا برای متخصصان هوش مصنوعی در صربستان در سال ۲۰۲۵ بیش از ۸۰ درصد افزایش یافت
سایت اینفوستود اعلام کرد که تقاضا برای متخصصان هوش مصنوعی در صربستان در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل بیش از ۸۰ درصد رشد داشته است. دادههای وبسایت HelloWorld نشان میدهد اگرچه ارقام مطلق هنوز بالا نیستند (۳۴۷ آگهی در سال ۲۰۲۵ در مقابل ۱۹۲ آگهی در سال ۲۰۲۴)، اما پویایی رشد به وضوح مسیر بازار را مشخص میکند.
این تنها یک پدیده محلی نیست؛ تعداد آگهیهای شغلی هوش مصنوعی در سطح جهانی یکی از سریعترین دستههای در حال رشد است و حقوق افرادی که مهارتهای هوش مصنوعی دارند، دو برابر سریعتر از صنایع کمتر مرتبط با این فناوری رشد میکند. صربستان نیز این روند را آهستهتر اما با اطمینان دنبال میکند. در حالی که کل بازار کار IT در سال ۲۰۲۵ با کاهش ۱۶ درصدی آگهیها روبرو بود، رشد بیش از ۸۰ درصدی موقعیتهای هوش مصنوعی بسیار چشمگیر است.
بخش مالی، بیمه و مخابرات بیشترین رشد را در جذب این متخصصان داشتهاند. شرکتهای داخلی شروع به استفاده از هوش مصنوعی در منابع انسانی، تحلیل داده و تجارت الکترونیک کردهاند. در صدر فهرست مشاغل مورد نیاز، مهندس هوش مصنوعی، توسعهدهنده نرمافزار با مهارتهای هوش مصنوعی و مهندس یادگیری ماشین (ML) قرار دارند؛ تخصصهایی که تا یک سال پیش تقریباً در بازار داخلی وجود نداشتند. پایتون همچنان ستون اصلی توسعه هوش مصنوعی است.
از نظر تجربه، متخصصان سطح متوسط (Medior) با ۵۷ درصد و ارشد (Senior) با ۳۲ درصد بیشترین سهم آگهیها را داشتند، در حالی که سهم مبتدیها (Junior) تنها ۶.۶ درصد بود. مدل کار ترکیبی نیز رشد قابل توجهی داشت و از ۱۱ درصد به ۲۲.۵ درصد رسید، هرچند کار از راه دور همچنان غالب است. موقعیتهای شغلی هوش مصنوعی از نظر حقوقی جذابترینها هستند. در حالی که میانگین حقوق برای موقعیتهای ارشد IT حدود ۴,۶۰۰ یورو است، متخصصان ارشد هوش مصنوعی به طور منظم مبالغ بیشتری دریافت میکنند. جایگاههای مبتدی نیز حدود ۱,۰۰۰ یورو حقوق میگیرند. صربستان امسال استراتژی توسعه هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ را تصویب کرد که نشاندهنده همراهی نهادهای رسمیبا تحولات بازار کار است.
https://www.politika.rs/scc/clanak/745528/dedovic-handanovic-srbija-do-2032-moze-biti-spremna-za-izgradnju-nuklearne-elektrane
مخارج ماهانه مصرفی مردم صربستان در سال ۲۰۲۵ بالغ بر ۱۰۹,۷۸۷ دینار بود
مرکز آمار صربستان اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵، میانگین درآمد ماهانه نقدی و غیرنقدی هر خانوار در صربستان ۱۰۹,۱۳۶ دینار و مخارج مصرفی خانوارها ۱۰۹,۷۸۷ دینار بوده است. نسبت به سال گذشته، درآمدها ۱۱.۷ درصد و مخارج ۱۱.۸ درصد رشد اسمی داشتهاند. میانگین درآمد ماهانه خانوارها در مناطق شهری ۱۱۰,۸۰۵ دینار (۱۱.۶ درصد رشد اسمی نسبت به ۲۰۲۴) و در سایر مناطق ۱۰۶,۰۵۰ دینار (۱۲.۰ درصد رشد اسمی) بوده است. مخارج مصرفی در مناطق شهری ۱۱۱,۳۳۱ دینار (۱۱.۶ درصد رشد) و در سایر مناطق ۱۰۶,۹۰۶ دینار (۱۲.۲ درصد رشد) ثبت شده است.
در بخش درآمدها، بیشترین سهم متعلق به حقوق و دستمزد (۵۴.۸ درصد)، حقوق بازنشستگی (۲۹.۸ درصد)، کشاورزی و شکار و ماهیگیری (۳.۸ درصد)، مصرف غیرنقدی (۲.۴ درصد)، درآمدهای غیر استخدامی (۲.۳ درصد) و بیمههای اجتماعی (۲.۳ درصد) است؛ ۴.۶ درصد نیز به سایر منابع اختصاص دارد.
در بخش مخارج، بیشترین سهم مربوط به خوراک و نوشیدنیهای غیرالکلی (۳۶.۶ درصد) و مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوختها (۱۶.۱ درصد) است. پس از آن، حمل و نقل (۹.۰ درصد)، کالاها و خدمات متفرقه (۶.۰ درصد)، ارتباطات (۵.۵ درصد)، تفریح و فرهنگ (۵.۳ درصد)، پوشاک و کفش (۴.۷ درصد)، نوشیدنیهای الکلی و دخانیات (۴.۴ درصد)، بهداشت (۴.۰ درصد) و سایر گروههای مصرفی (۸.۴ درصد) قرار دارند.
https://www.tanjug.rs/ekonomija/srbija/243778/prosecni-mesecni-izdaci-za-licnu-potrosnju-domacinstava-u-2025-su-iznosili-109787-dinara/vest
مذاکرات درباره NIS همچنان پیچیده است
دوبراوکا جدوویچ هاندانویچ، وزیر معدن و انرژی صربستان، اعلام کرد که مذاکرات برای واگذاری سهم روسیه در شرکت نفت صربستان (NIS) پیچیده است. وی تأکید کرد که اگرچه شرکتهای MOL و گازپرومنفت به دنبال منافع خود هستند، اما دولت صربستان خطوط قرمزی دارد که از آنها عبور نخواهد کرد و اولویت، دستیابی به بهترین گزینه برای امنیت انرژی کشور است.
وزیر انرژی صربستان با اشاره به تأثیر ژئوپلیتیک بر عدم قطعیت انرژی، از شهروندان خواست نگران نباشند و ذخیرهسازی شخصی سوخت انجام ندهند، زیرا دولت تدابیر لازم برای پایداری عرضه را اتخاذ کرده است. وی افزود که به دلیل برنامهریزیهای استراتژیک، ذخایر اجباری نفت از ۳۱ روز به ۵۵ روز افزایش یافته و در سالهای اخیر ذخایر بنزین و گازوئیل رشد چشمگیری داشته است.
در صورت افزایش قیمت جهانی نفت به بشکهای ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلار، اولویت این وزارتخانه تداوم عرضه و کنترل قیمتها خواهد بود. دولت پیش از این با کاهش ۲۵ درصدی مالیات غیرمستقیم و آزادسازی بخشی از ذخایر سوخت با قیمت پایین برای شرکتهای نفتی، مانع از شوک قیمتی شده است. همچنین آمادگی برای کاهش بیشتر مالیاتها در صورت نیاز وجود دارد.
در بخش گاز، توافق اخیر با روسیه برای تمدید سه ماهه عرضه، امنیت انرژی را تضمین کرده است. همچنین ظرفیت انبار ذخیرهسازی باناتسکی دوور تا پایان سال از ۴۵۰ به ۷۵۰ میلیون متر مکعب افزایش خواهد یافت که نقش مهمی در مقابله با بحرانهای احتمالی خواهد داشت.
https://www.tanjug.rs/ekonomija/srbija/244154/dedovic-handanovic-kompleksni-su-pregovori-o-nis-u-nase-je-da-dogovorimo-najbolju-opciju-za-drzavu/vest