پردیس هوش مصنوعی در شیلی: بیایید سریع به جلو حرکت کنیم، اما نه به هر قیمتی

شصت سال پیش، شیلی اقدامی‌بی‌سابقه انجام داد: توسعه‌ی مناطقی برای رصد نجومی. این تصمیم بر اساس شرایط استثنایی آسمان شیلی گرفته شد، اما باید معایب متعددی را نیز در نظر می‌گرفت. پس از شش دهه، این معایب به توسعه (از نظر برنامه‌های دانشگاهی، فرصت‌های شغلی، مشارکت در کنسرسیوم‌های بین‌المللی و پروژه‌های پیشرفته) و رهبری بین‌المللی تبدیل شده‌اند. ما یک چارچوب اداری و مدیریتی منحصر به فرد برای مناطق نجومی داریم که به ما این امکان را می‌دهد تا اطمینان حاصل کنیم که تا سال ۲۰۳۰، این کشور میزبان بیش از ۶۰٪ از ظرفیت رصد جهان خواهد بود.

نویسنده: ایگناسیو سیلوا سانتا کروز[1]

اشتباه است که فکر کنیم مطالبه تدابیر حفاظتی، پروژه‌های سرمایه‌گذاری را به تأخیر می‌اندازد: مقررات دقیقاً همان چیزی است که این پروژه‌های زیرساختی بزرگ و پیشرفته فناوری را در طول زمان قابل تأمین مالی، از نظر سیاسی قابل دفاع و پایدار می‌کند.

امروز، شیلی خود را در همان وضعیت می‌بیند، اما این بار در مورد فناوری‌ها و زیرساخت‌های داده‌ها و هوش مصنوعی. تجربه ما به ما می‌آموزد که سوال این نیست که آیا وارد این عرصه شویم یا نه، بلکه تحت چه قوانینی و با چه اهداف استراتژیکی برای توسعه کشور.

در حوزه هوش مصنوعی، امروزه ارقام با قدرت محاسباتی، مگاوات و سرمایه‌گذاری استراتژیک سنجیده می‌شوند. تنها بین سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، بازیگران اصلی جهانی - مایکروسافت، گوگل، آمازون و متا - بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار در زیرساخت‌های محاسباتی سرمایه‌گذاری کردند و پروژه اخیر استارگیت در ایالات متحده ۵۰۰ میلیارد دلار دیگر را به این امر اختصاص داد.

این فقط یک رونق نرم‌افزاری نیست ؛ بلکه گواه آن است که ساخت زیرساخت‌های حیاتی جدید در حال شتاب گرفتن است و از قبل نقشه‌های مربوط به مناطق لازم برای نصب آنها ترسیم شده است.

در این سناریو، منطقه آنتوفاگاستا - بار دیگر - شرایطی را که محاسبات فشرده نیاز دارد، ترکیب می‌کند.تابش خورشیدی درسطح جهانی، انرژی تجدیدپذیر رقابتی، یک پایگاه صنعتی تثبیت‌شده و اتصال بین‌المللی. از نظر ساختاری، این همان چیزی است که آسمان‌های شمالی برای نجوم بودند. شیلی به لطف دولت قبلی، طرح ملی مرکز داده را در دست دارد. این بدان معناست که مرحله تشخیص فنی - که توسط بانک‌های توسعه چندجانبه تأمین مالی می‌شود - قبلاً تکمیل شده است و نقشه راه برای بهره‌برداری پایدار و مسئولانه از این فرصت، قبلاً توسط ذینفعان متعدد مورد توافق قرار گرفته است.

این به ما اجازه داد تا یک پردیس هوش مصنوعی در شمال، با مشارکت مستقیم دولت و در مقیاسی از ۱۰۰ مگاوات اولیه تا حدود یک گیگاوات، برنامه‌ریزی کنیم. ما می‌دانیم چه کاری، کجا و تحت چه چارچوب نهادی باید انجام شود. آنچه لازم است این است که دولت فعلی این تصمیم را تصویب و اجرای آن را تسریع کند.

اما در اینجا باید صریح باشیم. تصویب به معنای تسلیم شدن نیست. سوال درست این نیست که آیا شیلی این پروژه را می‌خواهد یا به آن نیاز دارد، بلکه سوال درست این است که تحت چه قوانینی آن را می‌خواهیم. این نکته ظریفی است که یک سیاست صنعتی مدرن را از یک امتیازدهی ساده به بازار، بدون مقررات، بدون اعلام منافع و بدون حمایت از توسعه کشور متمایز می‌کند.

در این راستا، باید چهار موضوع کلیدی مذاکره را در نظر بگیریم.

اول، حاکمیت و حفاظت از داده‌ها: اگر قرار است شیلی میزبان ظرفیت محاسباتی در مقیاس جهانی باشد، رژیم حقوقی قابل اجرا بر داده‌های پردازش‌شده در اینجا، اختیارات نظارت و ظرفیت حسابرسی عمومی‌باید قبل از - نه بعد از - اولین قرارداد تعریف شود.

نکته دوم، چارچوب اخلاقی برای مدل‌هایی است که در قلمرو ملی آموزش می‌بینند: سیاست ملی هوش مصنوعی وجود دارد و باید به عنوان یک شرط توانمندساز عمل کند، نه به عنوان یک اعلامیه تزئینی.

سوم، کسب ارزش محلی: اشتغال منطقه‌ای ماهر و باکیفیت، پیوندهای آشکار با دانشگاه‌ها و جوامع در شمال و زنجیره‌های تولید قابل اثبات، زیرا صرفاً فروش الکترون کافی نیست.

و چهارم، اثرات زیست‌محیطی: در یک منطقه خشک، طراحی آب و انرژی دانشگاه باید بر اساس سخت‌گیرانه‌ترین استانداردهای بهره‌وری در جهان باشد، نه میانگین‌ها.

تجربه بین‌المللی نشان می‌دهد که قطب‌های دیجیتالی که دوام می‌آورند، آن‌هایی هستند که بر اساس این قوانین مذاکره می‌کنند، زیرا سرعت سناریوی فعلی باید پیش‌بینی‌های نظارتی را نیز در نظر بگیرد.

بنابراین، اشتباه است که فکر کنیم مطالبه تدابیر حفاظتی، پروژه‌های سرمایه‌گذاری را به تأخیر می‌اندازد: مقررات دقیقاً همان چیزی است که این پروژه‌های زیرساختی بزرگ و پیشرفته فناوری را در طول زمان قابل تأمین مالی، از نظر سیاسی قابل دفاع و پایدار می‌کند

https://www.elmostrador.cl/noticias/opinion/columnas/2026/05/09/campus-de-ia-en-chile-avancemos-rapido-pero-no-a-cualquier-costo/

 

[1] - رئیس سابق بخش فناوری‌های نوظهور وزارت علوم، دانش، فناوری و نوآوری، مشاور در سیاست‌های عمومی‌برای فناوری‌های نوظهور و زیرساخت‌های دیجیتال.