اخبار اقتصادی عربستان سعودی - جده

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی عربستان سعودی در هفته دوم خرداد ماه 1405 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

کشورهای خلیج فارس و انگلیس یک توافقنامه تجارت آزاد امضا کردند

کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و انگلیس یک توافقنامه تجاری امضا کردند که اولین توافقنامه از این نوع بین کشورهای خلیج فارس و گروه هفت است. این اقدام نشان دهنده روند رو به رشد تقویت مشارکت‌های اقتصادی بین دو طرف است.این توافقنامه توسط جاسم محمد البدیوی، دبیرکل این شورای، و کریس برایانت، وزیرمشاور در امور تجارت در وزارت تجارت و بازرگانی انگلیس، در لندن، در بیانیه مشترکی که مذاکرات توافقنامه تجارت آزاد بین شورای همکاری و انگلیس را به پایان می‌رساند، امضا شد.به گزارش سی‌ان‌بی‌سی، وزارت‌تجارت‌وبازرگانی‌انگلیس اعلام‌کرد که انتظارمی‌رود این توافق سالانه حدود ۳.۷ میلیارد پوند (۴.۹ میلیارد دلار) به اقتصاد انگلیس اضافه کند و در درازمدت دستمزدها را حدود ۱.۹ میلیارد پوند افزایش دهد. این وزارتخانه در بیانیه خود توضیح داد که این توافق «می‌تواند دری به سوی دوره‌ای از رشد پایدار و دستمزدهای بالاتر برای دهه‌های آینده بگشاید» و خاطرنشان کرد که انگلیس اولین کشور عضو گروه هفت است که با شورای همکاری توافق‌نامه تجاری امضا می‌کند که مشارکت اقتصادی را تقویت، از فرصت‌های شغلی حمایت و رقابت‌پذیری را افزایش می‌دهد. دولت انگلیس تأییدکرد که توافق با کشورهای عضو شورای نشان دهنده عمق روابط اقتصادی و همکاری بلندمدت بین دو طرف است.لندن اعلام کرد که این توافق منجر به لغو عوارض گمرکی سالانه حدود ۵۸۰ میلیون پوندی بر صادرات انگلیس به بازارهای خلیج فارس خواهد شد و ۳۶۰ میلیون پوند از این مبلغ به محض اجرایی شدن کامل توافق لغو خواهد شد.

انتظار می‌رود معافیت‌های گمرکی شامل تعدادی از صادرات انگلیس از جمله غلات، پنیر چدار، شکلات و کره شود، اقدامی‌ که می‌تواند رقابت‌پذیری محصولات انگلیسی را در بازارهای خلیج فارس افزایش دهد.این توافق، پنجمین توافق تجاری بزرگ منعقد شده توسط دولت فعلی انگلیس است که پس از توافق‌های قبلی با هند، ایالات متحده، اتحادیه اروپا و کره جنوبی، به عنوان بخشی از تلاش‌ها برای تغییر جایگاه تجاری انگلیس پس از برگزیت، منعقد شده است.در همین راستا، جاسم البدیوی گفت که امضای بیانیه مشترک مبنی بر اعلام موفقیت‌آمیز مذاکرات توافقنامه تجارت آزاد، جهشی کیفی در روابط بین دو طرف است و به تقویت مسیرهای اقتصادی دو منطقه ما برای نسل‌های آینده کمک خواهد کرد. او در مورد محتوای این توافق‌نامه توضیح داد که این توافق‌نامه برای شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران و شهروندان در هر هفت اقتصاد امضاکننده، مزایای اقتصادی به همراه خواهد داشت توافق تجارت آزاد بین دو طرف شامل تجارت کالا و خدمات، خدمات مالی، تجارت دیجیتال، حمایت از سرمایه‌گذاری، تدارکات دولتی و ارتباطات می‌شود.قابل ذکر است که کشورهای حوزه خلیج فارس به دنبال تنوع بخشیدن به اقتصاد خود از نفت به بخش‌هایی مانند هوش مصنوعی، خدمات مالی و لجستیک هستند.

صندوق سرمایه‌گذاری عربستان سهام یک شرکت عمانی را به قیمت ۹۲.۵ میلیون دلار فروخت

شرکت سرمایه‌گذاری سعودی-عمانی، که کاملاً متعلق به صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان است، به عنوان بخشی از اقدامات این صندوق برای بازیافت سرمایه‌گذاری‌های منطقه‌ای خود، سهامی از شرکت صنایع پایه OQ عمان را به قیمت ۹۲.۵ میلیون دلار فروخت.بر اساس بیانیه‌ای که توسط بانک سرمایه‌گذاری  EFG Heris، هماهنگ‌کننده این معامله، منتشر شد، این معامله از طریق فروش تقریباً ۱۲۷ میلیون سهم در شرکت OQ Basic Industries انجام شد که تنها تولیدکننده یکپارچه متانول، آمونیاک و گاز مایع در سلطنت عمان است.این معامله اولین استفاده از مکانیسم «ثبت نام سریع اشتراک» در بورس مسقط را نشان داد، در حالی که قیمت فروش با صرف تقریباً ۵۲ درصد بالاتر از قیمت سهام ثبت شده در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ تعیین شد.این معامله بخشی از مجموعه‌ای از واگذاری‌های جزئی است که توسط صندوق سرمایه‌گذاری عمومی از طریق شرکت‌های منطقه‌ای آن انجام می‌شود، پس از آنکه شرکت سرمایه‌گذاری سعودی-مصری سهام 19.3 درصدی خود در شرکت کانتینر و حمل بار اسکندریه را در نوامبر 2025 به مبلغ حدود 278 میلیون دلار به گروه بنادر ابوظبی فروخت.در سال ۲۰۲۲ میلادی، صندوق‌سرمایه‌گذاری‌عمومی عربستان از تأسیس 6 شرکت سرمایه‌گذاری منطقه‌ای در مصر، بحرین، عراق، اردن، عمان و سودان با سرمایه‌گذاری‌های هدفمند تا سقف ۹۰ میلیاردریال‌سعودی(۲۴ میلیارد دلار) خبر داد.این شرکت‌ها بر ایجاد سبدهای سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف از جمله زیرساخت، املاک و مستغلات، معدن، مراقبت‌های بهداشتی، غذا و فناوری، مطابق با اهداف صندوق برای افزایش حضور سرمایه‌گذاری منطقه‌ای و تنوع‌بخشی به دارایی‌های خارجی خود، تمرکز دارند.

 راه اندازی خط کشتیرانی پرسرعت در دریای سرخ توسط عربستان

سازمان بنادر عربستان تأییدکرد که راه‌اندازی این‌خط نشان‌دهنده یک جهش کیفی در سیستم حمل‌ونقل و لجستیک در عربستان است و حضور استراتژیک آن را در دریای سرخ تقویت می‌کند. این سازمان با همکاری شرکت دریایی فلک و سابک، خط کشتیرانی دریای سرخ اکسپرس را با ظرفیت حداکثر ۱۱۰۰ کانتینر استاندارد، در اقدامی‌با هدف افزایش کارایی خدمات لجستیکی و کشتیرانی دریایی در منطقه، راه‌اندازی کرد.طبق بیانیه‌ای که منتشر شد، این خط کشتیرانی جدید، بندر اسلامی جده و بندر صنعتی ملک فهد در ینبع را علاوه بر بندر مصری عین السخنه و بندر اردنی عقبه به هم متصل می‌کند. سازمان فوق تأییدکرد که راه‌اندازی این خط نشان‌دهنده یک جهش کیفی در سیستم حمل و نقل و لجستیک در عربستان است و حضور استراتژیک آن را در دریای سرخ تقویت می‌کند.او افزود که این خط جدید به تسریع عملیات جابجایی، کاهش زمان انتظار کشتی و افزایش بهره‌وری ترافیک لجستیکی‌وتجاری بین بنادر منطقه کمک خواهد کرد. عربستان مدعی‌است این کشور همچنان به ترسیم مجدد نقشه حمل‌ونقل منطقه‌ای و بین‌المللی از طریق پروژه‌های پیشرفته راه‌آهن ادامه می‌دهد که نه‌تنها جابجایی بار در داخل‌کشور را بهبود می‌بخشد، بلکه عربستان را در قلب شبکه‌تجارت‌جهانی قرارمی‌دهد. مسیرهای لجستیکی جدید در بخش کشتیرانی، بنادر عربستان در خلیج فارس و دریای سرخ را بهم متصل‌می‌کنند و به سمت شمال بسمت مرزهای‌زمینی با اردن‌وعراق امتداد می‌یابند و به ترکیه و ازآنجا به اروپا و شرق مدیترانه می‌رسند.

 راه‌اندازی یک کریدور لجستیکی بین عربستان و امارات برای تأمین تدارکات

سازمان‌بنادرعربستان از راه‌اندازی یک کریدور لجستیکی جدید که امارت شارجه امارات متحده را به شهر دمام متصل می‌کند، خبر داد. این اقدام با هدف بهبود جریان‌روان‌کالا و افزایش‌کارایی زنجیره‌های‌تأمین در منطقه انجام می‌شود. پورتز در بیانیه‌ای از طریق پلتفرم «ایکس» اعلام کرد که این پروژه بر ادغام حمل و نقل دریایی و زمینی از طریق یک مسیر مستقیم متکی است که به تسریع عملیات کشتیرانی و کاهش زمان ترانزیت، علاوه بر بهبود توزیع کالا در بازارهای خلیج فارس، کمک می‌کند. این کریدور جدید به عنوان بخشی از مشارکت با بخش خصوصی، از جمله گلف‌تینر، با هدف افزایش قابلیت اطمینان خدمات لجستیکی و گسترش ارتباط بین بنادر و مراکز اقتصادی ایجاد شده است.به گزارش تلویزیون الشرق عربستان، انتظار می‌رود این پروژه از رشد تجارت منطقه‌ای حمایت کند، دسترسی به بازارها را تسهیل کند و با توجه به چالش‌های فعلی، تاب‌آوری زنجیره‌های تأمین را افزایش دهد.این اقدام در زمانی صورت می‌گیرد که منطقه در نتیجه جنگ جاری بین ایران از یکسو و آمریکا و رژیم صهیونی از سوی دیگر، و تهدیدات مرتبط با دریانوردی در تنگه راهبردی هرمز، با اختلالات لجستیکی بی‌سابقه‌ای روبرو است.طی‌چندهفته‌گذشته، حملات‌موشکی و پهپادی، همراه با تهدیدات دریایی، باعث اختلال جزئی در حمل‌ونقل دریایی و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه شده و بر زنجیره‌های تأمین منطقه‌ای و بین‌المللی تأثیر گذاشته است.

 آرامکو درحال بازیافت دارایی‌های خود؛ میلیاردها دلار دیگر برای بهره‌برداری از فرصت‌های‌جهانی

آرامکو در حال بررسی فروش دارایی‌هایی به ارزش حداکثر ۳۵ میلیارد دلار است که به عنوان بخشی از بزرگترین تجدید ساختار مالی در تاریخ خود انجام می‌شود. این شرکت جریان نقدی خود را به سمت گاز طبیعی، گاز طبیعی مایع، هوش مصنوعی و فناوری‌های پیشرفته هدایت می‌کند.گسترش جهانی آرامکو شامل مشارکت‌ها و سرمایه‌گذاری‌های عظیم با شرکت‌های بزرگ آمریکایی در حوزه انرژی، فناوری و خدمات مالی است.در زمانی که اقتصاد جهانی با رکود فزاینده‌ای روبرو است و بازارهای انرژی به دلیل تنش‌های ژئوپلیتیکی و تغییر به سمت انرژی پاک، نوسانات شدیدی را تجربه می‌کنند، شرکت آرامکو در حال اجرای یکی از بزرگترین عملیات‌های کسب درآمد از دارایی‌ها در تاریخ صنعت انرژی جهانی است.به نظر نمی‌رسد این اقدامات جدید صرفاً تلاشی برای افزایش نقدینگی کوتاه‌مدت باشد، بلکه نشان‌دهنده تغییر عمیق‌تری در نحوه مدیریت سرمایه در بزرگترین شرکت نفتی جهان است، زیرا این شرکت به دنبال هدایت میلیاردها دلار به سمت گاز طبیعی، گاز طبیعی مایع، فناوری‌های دیجیتال، هوش مصنوعی و پروژه‌های زیرساخت انرژی است.

عربستان قصد دارد ۴۰ میلیارد دلار اوراق قرضه املاک و مستغلات جهانی منتشر کند

وزیر شهرداری‌ها و مسکن عربستان، اعلام کرد که این کشور قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ اوراق قرضه املاک و مستغلات به ارزش ۱۵۰ میلیارد ریال (۴۰ میلیارد دلار) در بازارهای جهانی منتشر کند.او در مصاحبه‌ای با شبکه الشرق در حاشیه مجمع جهانی شهری در باکو، پایتخت آذربایجان، افزود: عربستان منتظر است تا شرایط ژئوپلیتیکی که بر هزینه تأمین مالی در سطح جهانی تأثیر گذاشته است، تثبیت شود تا بتواند امسال انتشار اوراق قرضه سالانه املاک و مستغلات به ارزش حدود 20 میلیارد ریال (5.33 میلیارد دلار) را آغاز کند.او همچنین به تکمیل بسته اقدامات برای تنظیم بازار املاک و مستغلات در پادشاهی، با تصویب آیین‌نامه اجرایی عوارض املاک خالی در هفته گذشته، پس از تصویب عوارض زمین‌های سفید در اوایل آن اشاره کرد.شرکت تامین‌مالی مجدد املاک و مستغلات عربستان، زیرمجموعه صندوق‌سرمایه‌گذاری‌عمومی، سال‌گذشته 2025 یک برنامه صکوک بین‌المللی به ارزش ۵ میلیارد دلار را در بورس لندن فهرست کرد و از طریق آن تاکنون ۲ میلیارد دلار صکوک منتشر کرده، درحالی که تقاضای زیادی برای آن وجود داشت که 6 برابر مبلغ ارائه شده‌بود.عربستان سعودی برای کاهش بار مالی بخش بانکی که در حال حاضر با فشارهای نقدینگی ناشی از تأمین مالی پروژه‌های عظیم در چارچوب «چشم‌انداز ۲۰۳۰» مواجه است، روی انتشار اوراق قرضه املاک و مستغلات حساب می‌کند.

 عربستان و هند در حال بررسی توافق‌های جدید برای تضمین تامین کود هستند

 عربستان و هند درحال مذاکره برای توافق‌های‌بلندمدت بیشتر درمورد تأمین‌کود هستند، که بخشی از تلاش‌های دوکشور برای تضمین‌تأمین‌پایدارومداوم و افزایش‌همکاری در بخشی است که برای امنیت‌غذایی‌حیاتی است.سفارت هند در ریاض به روزنامه محلی الاقتصادیه گفت که عربستان و هند همکاری قوی و رو به رشدی در بخش کود دارند و خاطرنشان کرد که عربستان دومین تأمین‌کننده بزرگ کود فسفات دی‌آمونیوم به هند است. سفارت افزود که شرکت‌های سعودی و هندی به هماهنگی‌های منظم خود برای تقویت همکاری در این زمینه ادامه می‌دهند. این اظهارات پس از جلسه مجازی بندر الخرایف، وزیر صنعت و منابع معدنی عربستان با جاگات پراکاش ندا، وزیر مواد شیمیایی‌وکودهای هند در 11 مه برای گفتگو در مورد فرصت‌های‌گسترش‌همکاری‌دوجانبه در بخش کود مطرح شد.در این دیدار، دو طرف راه‌های توسعه زنجیره‌های تأمین مربوط به محصولات فسفات و کود را بررسی و بر اهمیت این بخش در حمایت از امنیت غذایی جهانی تأکید کردند. آنها همچنین در مورد امکان صادرات کود از طریق بنادر دریای سرخ برای تقویت همکاری‌های لجستیکی و تجاری بین دو کشور گفتگو کردند.عربستان یکی از تأمین‌کنندگان اصلی کود به هند، به ویژه اوره، دی‌آمونیوم فسفات و محصولات NPK (نیتروژن، فسفر و پتاسیم) است که نیازهای بخش کشاورزی هند را تأمین می‌کند.طبق داده‌های سفارت هند، واردات محصولات پتروشیمی هند از کشورهای شورای همکاری در طول سال‌های 2024-2025 حدود 6.27 میلیارد دلار بوده است که 2.4 میلیارد دلار آن از عربستان بوده است.سرمایه‌گذاری‌های عربستان در هند حدود 10 میلیارد دلار است که شامل 3.3 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی می‌شود، در حالی که سرمایه‌گذاری‌های هند در پادشاهی حدود 3 میلیارد دلار تخمین زده می‌شود.

 کاهش دارایی‌های عربستان و امارات در وزارت خزانه‌داری امریکا

داده‌های وزارت خزانه‌داری امریکا حاکی از آن است که دارایی‌های عربستان و امارات از اوراق قرضه خزانه‌داری امریکا در ماه مارس کاهش یافته است. داده‌های وزارت خزانه‌داری امریکا حاکی از آن است که دارایی‌های عربستان و امارات از اوراق قرضه خزانه‌داری امریکا در ماه مارس کاهش یافت که بخشی از کاهش گسترده‌تر در دارایی‌های خارجی است.به گزارش الشرق، دارایی‌های عربستان در ماه مارس با کاهش 10.8 میلیارد دلاری در مقیاس ماهانه، به 149.6 میلیارد دلار کاهش یافت. دارایی‌های عربستان در این کشور در ماه فوریه 160.4 میلیارد دلار بوده است.باوجود این کاهش دارایی‌های عربستان بالاتر ازمیزان خود در مارس سال گذشته با 131.6 میلیارد دلار باقی‌مانده است.همچنین دارایی‌های امارات در مارس در مقایسه با ماه فوریه با 119.9 میلیارد دلار با کاهش 5.8 میلیارد دلاری به 114.1 میلیارد دلار رسیده است. در مقیاس سالانه، دارایی‌های امارات در ماه مارس کنونی نسبت به مارس سال گذشته با 104.3 میلیارد دلار افزایش یافته است.به این ترتیب دارایی‌های عربستان و امارات در ماه مارس جمعا به 263.7 میلیارد دلار رسیده  که در مقایسه با ماه فوریه با 280.3 میلیارد دلار 16.6 میلیارد دلار کاهش یافته است. اما در مقیاس  سالانه نسبت به مارس سال گذشته با 235.9 میلیارد دلار، 27.8 میلیارد دلار افزایش یافته است.

 فرودگاه‌های عربستان در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۴۰ میلیون مسافر جابه‌جا کردند

فرودگاه‌های بین‌المللی عربستان در جریان ۳۹ روز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونی علیه جمهوری اسلامی ایران و حمله‌های پهبادی به کشورهای منطقه نیز باوجود بسته شدن حریم هوایی و لغو بخش زیادی از پروازها به بیش از ۱۲.۱ میلیون مسافر خدمات دادند. براساس داده‌های سازمان آمار عربستان، تعداد مسافران عبوری از فرودگاه‌های عربستان در سال ۲۰۲۵ با افزایش ۹.۶ درصدی، به ۱۴۰.۹ میلیون نفر رسید که ۷۵.۸ میلیون نفر آن‌ها مسافران بین‌المللی بودند؛ آنچه نسبت به سال قبل از آن، ۹.۴ درصد افزایش نشان می‌دهد. شمار مسافران پروازهای داخلی هم به ۶۵.۱ میلیون نفر رسید که بیانگر رشدی ۹.۸ درصدی است.به گزارش عرب‌نیوز، این رشد در حالی رخ می‌دهد که عربستان در چارچوب برنامه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» در حال پیشبرد طرح‌های خود برای تبدیل شدن به یک قطب جهانی هوانوردی و گردشگری در منطقه از طریق توسعه فرودگاه‌ها، گسترش خطوط هوایی و مسیرهای پروازی است. آن هم پس از آنکه این کشور از هدف اولیه جذب سالانه ۱۰۰ میلیون گردشگر عبور کرد و هدف سال ۲۰۳۰ خود را به ۱۵۰ میلیون گردشگر افزایش داد. البته رشد بخش هوانوردی عربستان در سال ۲۰۲۵ در ادامه، تحت تاثیر درگیری‌های منطقه‌ای و اختلالات ناشی از حملات قرار گرفت که بسته شدن حریم‌ هوایی و لغو پروازها در بخش‌هایی از خاورمیانه را به دنبال داشت. با وجود این، طبق اعلام سازمان هواپیمایی کشوری عربستان، فرودگاه‌های این کشور بین ۱۸ فوریه تا ۲۸ مارس به بیش از ۱۲.۱ میلیون مسافر خدمات ارائه کردند.عربستان سعودی سال ۲۰۲۵ در «شاخص جهانی اتصال هوایی» که کشورها را ازنظر میزان‌وکیفیت ارتباطات هوایی آنها با جهان رتبه‌بندی می‌کند، در رتبه هجدهم جهان قرارگرفت درحالیکه سال ۲۰۲۴ در جایگاه هفدهم قرار داشت.