گام‌ها و بایسته‌های بازرگانی برون‌مرزی در اسپانیا: صادرات و واردات

گام‌ها و بایسته‌های بازرگانی فرامرزی در اسپانیا، دربرگیرنده تعاریف کلی و بایسته‌های صادرات و واردات در اسپانیا و اتحادیه اروپا می‌باشد.

فهرست

1- تجارت خارجی چیست؟. 3

2- الزامات اولیه پیش از شروع کار. 4

2-1 احراز هویت شرکت.. 4

2-2 مشخصات و ماهیت محصول. 4

2-3 بررسی محدودیت ‌ها و مجوز ها 4

2-4 محاسبه هزینه ‌ها 4

3- صادرات از اسپانیا 5

3-1 مراحل انجام صادرات.. 5

4- واردات به اسپانیا 7

4-1 مراحل انجام واردات.. 7

5- تفاوت های میان صادرات و واردات.. 9

6- مهمترین اسناد و مدارک بازرگانی.. 10

7- مفاهیم کلیدی که باید بدانید. 11

7-1 کد اقتصادی اروپا (EORI) 11

7-2 تاریک (TARIC) 11

7-3 اینکوترمز (Incoterms) 12

1- تجارت خارجی چیست؟

تجارت خارجی به عملیات خرید و فروش کالاها و خدمات بین شرکت‌ ها یا افراد در کشور های مختلف گفته می‌شود. در اسپانیا باید به طور کلی میان دو حالت تفکیک قائل شویم:

تجارت درون اتحادیه اروپا (UE)

• مبادلات تجاری با کشور هایی مانند فرانسه، آلمان، ایتالیا، پرتغال و غیره
• عموما هیچ‌گونه تشریفات گمرکی بین کشور های عضو اتحادیه اروپا وجود ندارد
• تعهدات مالیاتی و مستند سازی خاص خود را دارد

 تجارت با کشورهای خارج از اتحادیه اروپا (کشور های ثالث)

• مبادلات تجاری با کشور هایی مانند ایالات متحده، چین، بریتانیا، مراکش و غیره
• معمولا تشریفات و مراحل گمرکی وجود دارد
• ممکن است شامل تعرفه‌ های گمرکی، مالیات ‌ها، بازرسی ‌ها و مجوز های خاص باشد

  ساختار کلی

 شرکت اسپانیایی

طرف معامله کیست؟

　　　　کشور عضو اتحادیه اروپا　　　کشور خارج از اتحادیه اروپا

　　　　معامله درون ‌اتحادیه ‌ای　　　　عملیات گمرکی (واردات / صادرات)

 

 2- الزامات اولیه پیش از شروع کار

پیش از انجام هرگونه مبادله بین‌المللی، شرکت باید مطمئن شود که توانایی انجام آن را دارد و از الزامات مربوط به آن محصول کاملاً آگاه است. الزامات اصلی عبارتند از:

2-1 احراز هویت شرکت

• کد اقتصادی (NIF): شماره شناسایی مالیاتی شرکت
• کد اقتصادی اروپا (EORI): الزامی‌برای انجام عملیات و تشریفات گمرکی
• ثبت ‌نام و تعهدات مالیاتی: انجام مراحل قانونی و مالیاتی مربوطه

 کد EORI چیست؟ این شماره، شناسه ‌ای است که فعالان اقتصادی را برای امور گمرکی در سراسر اتحادیه اروپا مشخص می‌کند. سازمان امور مالیاتی اسپانیا (AEAT) اعلام کرده است که تمامی فعالان اقتصادی فعال در امور گمرکی اتحادیه اروپا، به جز در موارد استثنایی خاص، ملزم به دریافت این کد می‌باشند.

 

2-2 مشخصات و ماهیت محصول

• نوع محصول: این کالا دقیقاً چیست؟
• کد تعرفه گمرکی (Tariff Code): کد بین‌المللی کالا چیست؟
• کشور مبدأ: کالا ساخت کدام کشور است؟

 

2-3 بررسی محدودیت ‌ها و مجوز ها

• مجوز صادرات/واردات: آیا کالا به مجوز خاصی نیاز دارد؟
• گواهی سلامت: آیا نیاز به تاییدیه بهداشتی دارد؟
• بازرسی‌ ها: آیا کالا مشمول کنترل‌ ها و آزمایش ‌های گمرکی است؟
• ممنوعیت‌ ها: آیا ممنوعیت یا محدودیت قانونی برای این کالا وجود دارد؟

 

2-4 محاسبه هزینه ‌ها

• قیمت کالا
• هزینه حمل و نقل
• هزینه بیمه
• حقوق و عوارض گمرکی (Aranceles)
• مالیات بر ارزش افزوده (VAT)
• سایر مالیات‌ ها یا هزینه ‌های جانبی

 

3- صادرات از اسپانیا

صادرات به معنای فروش و ارسال کالا از اسپانیا (اتحادیه اروپا) به کشوری خارج از قلمرو گمرکی اتحادیه اروپا (کشور ثالث) است.

به عنوان مثال:

شرکت اسپانیایی ← می‌فروشد ← به شرکت چینی

در این حالت، کالا از اتحادیه اروپا خارج می‌شود و باید تشریفات گمرکی مربوطه را طی کند. سازمان امور مالیاتی اسپانیا (AEAT) مقرر کرده است که خروج تمام کالاهای اتحادیه اروپا به مقصد کشورهای ثالث، مستلزم ارائه اظهارنامه صادراتی است.

3-1 مراحل انجام صادرات

مرحله ۱. یافتن مشتری

شرکت اسپانیایی یک خریدار خارجی پیدا می‌کند و بر سر موارد زیر توافق می‌کنند:

• نوع محصول
• مقدار و تعداد
• قیمت
• روش پرداخت
• زمان تحویل
• نحوه حمل و نقل
• اینکوترمز (Incoterm)

 مرحله ۲. بررسی محصول

شرکت باید زنجیره زیر را بررسی کند:

محصول ← کد تعرفه گمرکی ← کشور مقصد ← الزامات و شرایط ورود

به عنوان مثال:

• آیا فروش این محصول در کشور مقصد مجاز است؟
• آیا به گواهی خاصی نیاز دارد؟
• آیا مشمول محدودیت قانونی است؟

 مرحله ۳. آماده‌ سازی مدارک

معمول‌ترین اسناد مورد نیاز عبارتند از:

• فاکتور تجاری (Commercial Invoice)
• لیست عدل‌ بندی (Packing List)
• سند حمل و نقل (بارنامه)
• اظهارنامه گمرکی (صادراتی یا وارداتی)
• گواهی یا سند اثبات مبدأ کالا (در صورت لزوم)
• مجوز ها یا گواهینامه ‌های خاص (در صورت نیاز)

 مرحله ۴. تنظیم اظهارنامه صادراتی

اظهارنامه به صورت الکترونیکی به گمرک ارائه می‌شود. در حال حاضر، سازمان امور مالیاتی اسپانیا (AEAT) از سیستم مکانیزه AES P1 برای ثبت اظهارنامه‌ های صادراتی استفاده می‌کند.

 مرحله ۵. نظارت و کنترل گمرکی (مسیر های گمرکی)

گمرک بر اساس سیستم مدیریت ریسک، یکی از مسیر های زیر را تعیین می‌کند:

مسیر سبز: ترخیص فوری و اجازه خروج کالا

مسیر زرد : بررسی و بازبینی اسناد و مدارک

مسیر قرمز: بررسی کامل اسناد به همراه ارزیابی و بازرسی فیزیکی کالا

سازمان AEAT این کانال‌ های کنترلی را برای بررسی اظهارنامه ‌های گمرکی اعمال می‌کند.

مرحله ۶. خروج کالا

در صورت تایید نهایی و بدون اشکال بودن مراحل:

گمرک ← صدور مجوز خروج ← خروج کالا از مرز های اتحادیه اروپا

 

4- واردات به اسپانیا

واردات به معنای خرید کالا از کشوری خارج از اتحادیه اروپا و وارد کردن آن به قلمرو اسپانیا (اتحادیه اروپا) است.

به عنوان مثال:

شرکت چینی ← می‌فروشد ← به شرکت اسپانیایی

در این حالت، کالا وارد قلمرو گمرکی اتحادیه اروپا می‌شود و باید تشریفات قانونی مربوطه را طی کند.

4-1 مراحل انجام واردات

مرحله ۱. یافتن تأمین‌کننده

شرکت اسپانیایی کالا را از یک فروشنده خارجی خریداری می‌کند و بر سر موارد زیر توافق می‌کنند:

• نوع محصول
• قیمت
• مقدار و تعداد
• نحوه حمل و نقل
• بیمه
• روش پرداخت
• اینکوترمز (Incoterm)

 مرحله ۲. بررسی محصول

پیش از خرید، باید زنجیره زیر به دقت بررسی شود:

محصول ← کد تاریک (TARIC) ← مبدأ کالا ← حقوق گمرکی ← مالیات ‌ها ← محدودیت ‌ها

این مرحله بسیار حیاتی است؛ چرا که برخی محصولات نیاز به مجوز ها یا نظارت ‌های بهداشتی و فنی خاص دارند.

 مرحله ۳. آماده‌سازی مدارک

معمول ‌ترین اسناد مورد نیاز عبارتند از:

• فاکتور تجاری (Commercial Invoice)
• لیست عدل‌ بندی (Packing List)
• سند حمل و نقل (بارنامه)
• اظهارنامه گمرکی
• گواهی مبدأ (در صورت لزوم)
• گواهی‌ های بهداشتی، فنی یا سایر تأییدیه‌ ها (در صورت نیاز)

مرحله ۴. ورود کالا به اتحادیه اروپا

کالا از راه‌ های زیر وارد مرز های اتحادیه اروپا می‌شود:

 بندر (دریایی)

 فرودگاه (هوایی)

 مرز زمینی

 در برخی مبادلات خاص، ارائه اظهارنامه اجمالی ورود یا همان ENS[1]  (Entry Summary Declaration)پیش از ورود کالا جهت ارزیابی ‌های امنیتی الزامی است.

مرحله ۵. تنظیم اظهارنامه وارداتی

شرکت واردکننده یا نماینده قانونی آن (کارگزار گمرکی)، اظهارنامه را به گمرک ارائه می‌دهد. سازمان امور مالیاتی اسپانیا (AEAT) تاکید می‌کند که هر کالایی که تحت یک رویه گمرکی قرار می‌گیرد، باید دارای اظهارنامه مربوط به خود باشد.

مرحله ۶. پرداخت حقوق گمرکی و مالیات ‌ها

با توجه به نوع محصول، هزینه ‌های زیر محاسبه و دریافت می‌شود:

حقوق و عوارض گمرکی (Tariff) + مالیات بر ارزش افزوده (VAT) + سایر مالیات ‌ها یا عوارض جانبی

 

مرحله ۷. نظارت و کنترل گمرکی (مسیر های گمرکی)

گمرک بر اساس سیستم مدیریت ریسک، یکی از مسیر های زیر را تعیین می‌کند:

مسیر سبز: ترخیص بدون نیاز به کنترل‌ های تکمیلی خاص

مسیر زرد : بررسی و بازبینی اسناد و مدارک

مسیر قرمز: بررسی کامل اسناد به همراه ارزیابی و بازرسی فیزیکی کالا

 

 مرحله ۸. ترخیص قطعی کالا

پس از انجام تمام مراحل و تایید نهایی:

گمرک ← صدور حکم ترخیص ← کالا در اختیار شرکت قرار می‌گیرد.

5- تفاوت های میان صادرات و واردات

صادرات	واردات
کالا از اتحادیه اروپا خارج می‌شود	کالا به اتحادیه اروپا وارد می‌شود
شرکت اسپانیایی به خریدار خارجی می‌فروشد	شرکت اسپانیایی از فروشنده خارجی خرید می‌کند
اظهارنامه صادراتی به گمرک ارائه می‌شود	اظهارنامه وارداتی به گمرک ارائه می‌شود.
باید خروج واقعی کالا از مرز ها اثبات و تایید شود	باید الزامات و شرایط ورود کالا به طور کامل رعایت شود
احتمال انجام بازرسی ‌ها و کنترل‌ های گمرکی وجود دارد	احتمال انجام بازرسی ‌ها و کنترل ‌های گمرکی وجود دارد
باید الزامات و قوانین کشور مقصد بررسی و رعایت شود	باید الزامات و قوانین کشور اسپانیا و اتحادیه اروپا بررسی شود
ممکن است نیاز به صدور اسناد و گواهی مبدأ باشد	ممکن است اثبات و ارائه گواهی مبدأ کالا الزامی‌باشد

 

6- مهمترین اسناد و مدارک بازرگانی

 فاکتور تجاری (Commercial Invoice): این سند عمدتاً نشان ‌دهنده موارد زیر است:

• فروشنده (صادرکننده)
• خریدار (واردکننده)
• مشخصات محصول
• مقدار و تعداد
• قیمت
• نوع ارز (دلار، یورو و غیره)
• شرایط فروش (مانند نحوه پرداخت و اینکوترمز)

  لیست عدل ‌بندی / مشخصات بسته ‌بندی (Packing List): این سند نحوه آماده‌ سازی و بسته ‌بندی کالا را نشان می‌دهد:

• تعداد بسته‌ ها یا پالت ‌ها
• وزن (خالص و ناخالص)
• ابعاد بسته‌ بندی
• محتویات دقیق هر بسته

 سند حمل و نقل / بارنامه (Transport Document): شرایط و ضوابط حمل و نقل کالا را تایید و اثبات می‌کند. این سند بسته به مسیر حمل متفاوت است، به عنوان مثال:

• CMR: بارنامه زمینی (حمل و نقل جاده ‌ای)
• Bill of Lading) B/L): بارنامه دریایی (حمل و نقل با کشتی)
• Air Waybill) AWB): بارنامه هوایی (حمل و نقل با هواپیما)

  اظهارنامه گمرکی (Customs Declaration): یک سند الکترونیکی است که از طریق آن، جزئیات عملیات تجاری و داده‌ های لازم برای اعمال رویه گمرکی مربوطه به گمرک اعلام می‌شود. امروزه تمامی اظهارنامه‌ های گمرکی از طریق سامانه‌ های کامپیوتری و هوشمند به اداره گمرک ارائه می‌گردند.

 گواهی مبدأ (Certificate of Origin): این سند در صورت نیاز، برای اثبات و تایید کشور سازنده و مبدأ اصلی کالا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

  مجوز ها و گواهینامه‌ های خاص (Licenses and Certificates): این مدارک تنها برای گروه خاصی از محصولات مانند محصولات غذایی (تاییدیه قرنطینه و سلامت)، تجهیزات و محصولات پزشکی و بهداشتی، مواد شیمیایی و کالا های مشمول نظارت‌ ها و استاندارد های خاص اجباری الزامی می‌باشند.

 

7- مفاهیم کلیدی که باید بدانید

7-1 کد اقتصادی اروپا (EORI)

شناسه اختصاصی فعالان اقتصادی در برابر سازمان گمرک است. به عنوان مثال:

شرکت اسپانیایی ← کد EORI ← امکان احراز هویت در برابر مقامات گمرکی را پیدا می‌کند.

 نکته مهم:

 کد EORI (Economic Operator Registration and Identification) با سیستم VIES (VAT Information Exchange System) متفاوت است. کد EORI صرفا برای مصارف و رویه ‌های گمرکی (صادرات و واردات) صادر می‌شود، در حالی که سامانه VIES مربوط به شناسایی و تایید شرکت ‌ها برای مالیات بر ارزش افزوده درون ‌اتحادیه‌ای (بین کشورهای عضو اتحادیه اروپا) است.

 

7-2 تاریک (TARIC)

یک ابزار مدیریتی و اطلاعاتی بنیادین برای آگاهی از نحوه برخورد گمرکی و تعرفه ‌ای با یک کالا است. این سیستم به شما امکان می‌دهد موارد زیر را به دقت تعیین کنید:

مشخصات محصول ← کد بین ‌المللی کالا ← میزان حقوق گمرکی ← محدودیت ‌ها و قوانین خاص

7-3 اینکوترمز (Incoterms)

مجموعه ‌ای از قوانین بین ‌المللی می‌باشند که در قرارداد های بازرگانی برای تعیین دقیق تعهدات و مسئولیت ‌های خریدار و فروشنده استفاده می‌شوند. این قوانین مشخص می‌کنند که چه کسی مسئول مدیریت و پرداخت موارد زیر است:

• حمل و نقل
• بیمه کالا
• هزینه ‌های جانبی
• نقطه انتقال ریسک (مسئولیت خسارت کالا)
• تحویل کالا

منابع:

سازمان امور مالیاتی اسپانیا (AEAT): بخش گمرک و تجارت خارجی. (AEAT — Aduanas)

سازمان امور مالیاتی اسپانیا (AEAT): سامانه ثبت و صدور کد اقتصادی اروپا. (AEAT — EORI)

سازمان امور مالیاتی اسپانیا (AEAT): بخش تنظیم و ارائه اظهارنامه‌ های گمرکی. (AEAT — Declaración en Aduana)

وزارت اقتصاد، تجارت و بازرگانی اسپانیا: بخش واردات و صادرات کالا ها. (Ministerio de Economía — Importación y Exportación)

وزارت اقتصاد، تجارت و بازرگانی اسپانیا: بخش تعرفه‌ های گمرکی و تدابیر دفاع تجاری. (Ministerio de Economía — Aranceles y medidas de defensa comercial)

 

[1] اظهارنامه خلاصه ورود (ENS) یک سند ایمنی و امنیتی است که باید پیش از ورود کالا به یک قلمرو گمرکی، مانند اتحادیه اروپا یا بریتانیا، به مقامات گمرکی ارائه شود. این اظهارنامه که مسئولیت اصلی آن بر عهده شرکت حمل‌ کننده است، به سازمان‌های مرزی اجازه می‌ دهد تا فرآیند تحلیل ریسک و غربالگری امنیتی را انجام دهند.