گزارش بانک توسعه اوراسیا EDB معرفی مجموعه تحولات، پروژهها، سیاستها و مطالعات مرتبط با ESG، توسعه پایدار و گذار سبز در کشورهای عضو بانک توسعه اوراسیا
کشورهای عضو بانک توسعه اوراسیا (EDB) بیش از پیش به تحول ESG در اقتصاد توجه نشان میدهند و با در نظر گرفتن اولویتها و جهتگیریهای ملی، در بخشهای مختلف، رویکردها و ابتکارات سبز و اجتماعی را به اجرا میگذارند.
اولویتهای کشورهای منطقه، تمام طیف دستورکار ESG و توسعه پایدار را دربرمیگیرد؛ از جمله توسعه کمکربن و مقابله با تغییرات اقلیمی، حفاظت از منابع آب، آموزش باکیفیت و برابری جنسیتی، و توسعه و بهکارگیری ابزارهای تأمین مالی سبز؛ و این کشورها در همکاری با شرکای بینالمللی و منطقهای، بهصورت هدفمند در مسیر تحقق اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد حرکت میکنند.
بانک توسعه اوراسیا (EDB) این تحولات را با دقت دنبال میکند و تلاش دارد از کشورهای عضو در مسیر حرکت به سوی آیندهای پایدارتر حمایت کند.
پروژهها و سرمایهگذاریها
۱. حدود ۳ میلیارد تِنگه از صندوق دولتی ویژه برای ساخت دو خط انتقال آب در قزاقستان اختصاص یافت.
5 میلیارد تِنگه برای احداث خط انتقال آب گروهی از محل ذخایر آب زیرزمینی ساریبولاک در استان آکتوبه هزینه خواهد شد. این پروژه، مناطق مسکونی باتیس-۱، باتیس-۲ و باتیس-۳ شهر آکتوبه را که در آنها ساختوساز مسکن همچنان ادامه دارد و بار وارد بر شبکههای خدمات شهری رو به افزایش است، تحت پوشش تأمین آب قرار خواهد داد. پس از بهرهبرداری از این تأسیسات، ظرفیت اضافی تأمین آب به حداکثر ۷۰ هزار مترمکعب در شبانهروز خواهد رسید.
همچنین دولت ۲.۷ میلیارد تِنگه برای تکمیل بازسازی خطوط انتقال آب گروهی پرِسنوفسکی و سوکولوفسکی در استان قزاقستان شمالی اختصاص داده است. این پروژهها موجب تأمین آب پایدارتر برای ۵۳ سکونتگاه با جمعیتی در حدود ۳۸.۵ هزار نفر خواهند شد. بهرهبرداری از این تأسیسات تا پایان سال ۲۰۲۶ برنامهریزی شده است.
۲. تاجیکستان: بانک توسعه اوراسیا از ایجاد نخستین چارچوب حاکمیتی تأمین مالی پایدار در آسیای مرکزی حمایت کرد.بانک توسعه اوراسیا (EDB) هزینه تهیه ارزیابی مستقل (SPO) برای «چارچوب حاکمیتی انتشار ابزارهای پایدار دولتی تاجیکستان» را تأمین کرد؛ این نخستین برنامه از این نوع در آسیای مرکزی محسوب میشود.
مرکز تأمین مالی سبز مرکز مالی بینالمللی آستانه (AIFC) بالاترین رتبه، یعنی «عالی»، را به این سند اعطا کرد و انطباق آن با اصول بینالمللی تأمین مالی پایدار را تأیید نمود.
این برنامه به تاجیکستان امکان خواهد داد برای تأمین مالی پروژهها در حوزههایی همچون انرژیهای تجدیدپذیر، بهرهوری انرژی، حملونقل پاک، تأمین آب، بهداشت و درمان، آموزش و سایر زمینهها، اقدام به انتشار اوراق قرضه حاکمیتی سبز، اجتماعی و پایدار کند. گام بعدی، انتشار نخستین اوراق قرضه حاکمیتی سبز تاجیکستان عنوان شده است.
۳. در تاجیکستان پروژهای برای افزایش تابآوری در برابر مخاطرات اقلیمی و طبیعی آغاز شد که با تأمین مالی دولت سوئیس و توسط برنامه جهانی غذای سازمان ملل متحد، با همکاری شرکای ملی، اجرا میشود.این پروژه شامل بهبود سامانههای ارزیابی ریسک و هشدار زودهنگام، توسعه سازوکارهای واکنش پیشگیرانه و تقویت نظام حمایت اجتماعی پایدار است.
توجه ویژهای نیز به تأمین مالی اقلیمی و بیمه کشاورزی اختصاص خواهد یافت تا خسارتهای واردشده به کشاورزان و جوامع محلی در اثر مخاطرات طبیعی و اقلیمیکاهش یابد. این ابتکار همچنین توسعه همکاریهای منطقهای در آسیای مرکزی تا سال ۲۰۳۰ را دنبال میکند.
۴. در استان ترکستان قزاقستان کارخانه فرآوری پسماندهای کاغذی با سرمایهگذاری ۱ میلیارد تِنگه احداث خواهد شد.ساخت کارخانه شرکت با مسئولیت محدود «QAGAZPROM» برای فرآوری ضایعات کاغذ و مقوا در شهرستان اُرداباسی آغاز شده است.
ظرفیت این واحد ۵.۹ هزار تن محصول در سال خواهد بود که از جمله شامل شانه تخممرغ، زیرلیوانی و مقوای مورد استفاده در صنعت کفش است. قرار است ۷۰ درصد محصولات در بازار داخلی و ۳۰ درصد به بازارهای صادراتی عرضه شود. راهاندازی این واحد صنعتی زمینه ایجاد ۲۰ فرصت شغلی را فراهم خواهد کرد.
۵. بزرگترین نیروگاه خورشیدی منطقه با ظرفیت ۱۲۰ مگاوات در سرزمین زابایکال روسیه به بهرهبرداری رسید.شرکت «یونیگرین انرژی» سرمایهگذار نیروگاه خورشیدی آباگایتویی بود و حجم کل سرمایهگذاری در این پروژه به ۱۰.۵ میلیارد روبل رسید.
در این نیروگاه بیش از ۲۵۰ هزار ماژول خورشیدی ساخت روسیه نصب شده است. افزون بر این، از سامانه ردیاب خورشیدی استفاده شده که در مقایسه با نصب ماژولها با زاویه ثابت، میزان تولید برق را تا ۲۵ درصد افزایش میدهد.
۶. سرمایهگذاری شرکتهای روسیه در حوزه محیطزیست در سال ۲۰۲۵، ۹ درصد افزایش یافت.
سرمایهگذاریهای سرمایهای شرکتهای روسی در حفاظت از محیطزیست به ۴۰۸.۹ میلیارد روبل رسید که بالاترین رقم ثبتشده از زمان آغاز پایش این شاخص محسوب میشود.
بیشترین میزان منابع به حفاظت از هوا (۴۲ درصد)، تصفیه فاضلاب (۳۶ درصد) و مدیریت پسماند (۱۴ درصد) اختصاص یافت.
از نظر بخشهای اقتصادی، بیشترین رشد سرمایهگذاریهای زیستمحیطی در حوزههای هتلداری و رستورانداری (چهار برابر)، بهداشت و درمان (دو برابر)، فعالیتهای اداری (+۵۶.۹ درصد)، تأمین آب و مدیریت پسماند (+۴۶.۸ درصد) و استخراج مواد معدنی (+۳۳.۸ درصد) مشاهده شد.
در مقابل، سرمایهگذاری سبز در بخش تجارت ۱۲ برابر، در کشاورزی تقریباً سه برابر و در معاملات املاک دو برابر کاهش یافت. همچنین در حوزه فعالیتهای حرفهای، علمی و فنی ۳۵.۴ درصد و در اداره دولتی و تأمین اجتماعی ۳۳.۲ درصد کاهش ثبت شد.
۷. برنامه توسعه سازمان ملل متحد قصد دارد طی سالهای ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰، مبلغ ۸۴ میلیون دلار برای توسعه تاجیکستان اختصاص دهد.برنامه جدید کشوری UNDP تأمین مالی به مبلغ ۸۴.۰۷ میلیون دلار را پیشبینی کرده است که از این میزان، ۳۵.۸۴ میلیون دلار برای پروژههای اقلیمی و زیستمحیطی اختصاص خواهد یافت.
از دیگر اولویتهای این برنامه میتوان به ایجاد اشتغال و حمایت از بنگاههای کوچک و متوسط، دیجیتالیسازی خدمات دولتی و بهکارگیری هوش مصنوعی اشاره کرد. این برنامه برای بررسی و تصویب به هیئت اجرایی برنامه توسعه سازمان ملل متحد، صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA) و دفتر خدمات پروژههای سازمان ملل متحد (UNOPS) ارائه شده است.
۸. قزاقستان: در تأسیسات «قزاقوُدخوز» احداث نیروگاههای برقآبی کوچک با ظرفیت مجموع حداقل ۳۴ مگاوات برنامهریزی شده است.در چارچوب نقشه راه توسعه نیروگاههای برقآبی کوچک، ۳۲ تأسیسات حوزه آب انتخاب شدهاند.
در مرحله نخست، نیروگاههای برقآبی کوچک با ظرفیت مجموع حدود ۹ مگاوات در پنج مخزن آب در استانهای قراغندی، آکتوبه، آبای و قوستانای احداث خواهند شد. مرحله دوم شامل ۱۸ تأسیسات با ظرفیت مجموع حدود ۲۵ مگاوات خواهد بود.
۹ تأسیسات بالقوه دیگر نیز در مرحله سوم قرار گرفتهاند که از جمله شامل ۶ تأسیسات در مخازن آب جدید در استان آبای و استان قزاقستان شرقی (VKO) است.
در حال حاضر «قازاقوُدخوز» دارای سه نیروگاه برقآبی کوچک با ظرفیت مجموع حدود ۵ مگاوات است.
۹. قزاقستان قصد دارد شبکه ایستگاههای مستقل خورشیدی شارژ خودروهای برقی را گسترش دهد.در آستانه نخستین ایستگاه کاملاً مستقل شارژ خودروهای برقی در کشورهای مستقل مشترکالمنافع (CIS) رونمایی شد که توسط شرکت «BOLASHAQ POWER» توسعه یافته است.
این ایستگاه خارج از شبکه برق شهری (off-grid) فعالیت میکند و یک سامانه تولید برق خورشیدی با ظرفیت ۱۰۰ کیلووات را با سامانههای ذخیرهسازی انرژی با ظرفیت ۶۴۵ کیلوواتساعت ترکیب میکند و با معیارهای طبقهبندی سبز قزاقستان (Green Taxonomy) مطابقت دارد.
قرار است ایستگاههای مشابه در امتداد جادههای جمهوری، در شهرها و همچنین در تأسیسات صنعتی و زیرساختی مستقر شوند. هدف این ابتکار، توسعه زیرساخت حملونقل کمکربن و گسترش استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر است.
۱۰. نیروگاهها و سامانههای ذخیرهسازی انرژی جدید با ظرفیت بیش از ۲.۴ گیگاوات در ازبکستان به بهرهبرداری رسیدند.سرمایهگذاران چینی، ژاپنی، عربستان سعودی و فرانسوی در مجموع ۱.۷ میلیارد دلار در این پروژهها سرمایهگذاری کردهاند.
برای نمونه، یک نیروگاه حرارتی با ظرفیت ۱۵۷۳ مگاوات در استان سیردریا آغاز به کار کرده است که قادر است سالانه ۱۳ میلیارد کیلوواتساعت برق تولید کند و سالانه ۱.۱ میلیارد مترمکعب گاز صرفهجویی کند.
در استان نوایی ازبکستان نیز یک نیروگاه خورشیدی با ظرفیت ۳۰۰ مگاوات، همراه با سامانه ذخیرهسازی انرژی ۱۵۰ مگاواتی، به بهرهبرداری رسیده است. ارزش این پروژه که با همکاری شرکت چینی «China Energy Overseas Investment» اجرا شده، ۳۹۰ میلیون دلار است.
پیشبینی میشود این نیروگاه سالانه ۶۵۷ میلیون کیلوواتساعت برق تولید کند، حدود ۱۷۵ میلیون مترمکعب گاز طبیعی صرفهجویی نماید و انتشار دیاکسید کربن (CO₂) را سالانه حدود ۳۷۷ هزار تن کاهش دهد.
علاوه بر این، در قرهقالپاقستان یک نیروگاه بادی متعلق به شرکت ACWA با ظرفیت ۲۰۰ مگاوات و یک سامانه ذخیرهسازی انرژی با ظرفیت ۱۰۰ مگاوات به بهرهبرداری رسیده است.
در چَروَک نیز یک نیروگاه بادی جدید با ظرفیت ۲۰ مگاوات راهاندازی شده است. این مجموعه متشکل از چهار توربین، توسط شرکت چینی TBEA و با استفاده از کمک بلاعوض ۲۸ میلیون دلاری پکن احداث شده است.
۱۱. بر اساس فرمان رئیسجمهور ازبکستان، شوکت میرضیایف، شبکه نیروگاههای برقآبی کوچک و میکرو گسترش خواهد یافت.قرار است حدود ۳ هزار نیروگاه برقآبی کوچک و میکرو با ظرفیت مجموع ۱۶۴ مگاوات و با مشارکت فعال بخش خصوصی احداث و راهاندازی شوند.
تاکنون ۶۴ پروژه با ظرفیت مجموع ۴۱.۶ مگاوات به بهرهبرداری رسیدهاند.
برای توسعه این حوزه، ۱۵۰ میلیون دلار تأمین مالی ترجیحی با مشارکت بانک جهانی در نظر گرفته شده است. همچنین قرار است تا فوریه سال آینده، یک پلتفرم دیجیتال برای پروژههای نیروگاههای برقآبی کوچک و میکرو در جمهوری راهاندازی شود.
مقامات از طریق این پلتفرم قادر خواهند بود مکانهای مناسب و دارای ظرفیت برای احداث نیروگاهها را شناسایی کرده و روند ساخت نیروگاهها را نیز پایش کنند. برای احداث نیروگاههای برقآبی با ظرفیت حداکثر ۵ مگاوات، سرمایهگذاران از طریق مزایدههای آنلاین انتخاب خواهند شد.
۱۲. ازبکستان بیش از ۱۰ میلیون دلار کمک بلاعوض از بانک جهانی برای رفع نشت در خطوط انتقال گاز دریافت کرد.بر اساس اهداف کمی مصوب، بخش عمده این منابع، یعنی ۹.۶ میلیون دلار، مستقیماً برای اقداماتی با هدف کاهش تلفات گاز در زیرساختها اختصاص خواهد یافت.
۵۰۰ هزار دلار دیگر برای تقویت ظرفیت نهادی جهت پایش نشت گاز و ۵۰۰ هزار دلار نیز برای تشکیل واحد اجرای پروژه و جذب کارشناسان خارجی اختصاص خواهد یافت.
بر اساس این سند، بررسی زیرساختهای شرکت «ازبکترانسگاز» در سراسر کشور بیش از هزار نقطه مشکلدار را شناسایی کرده است. سالانه در این نقاط حدود ۳۵ میلیون مترمکعب گاز طبیعی نشت میکند.
۱۳. بانک توسعه آسیایی (ADB) دو وام به مجموع ۴۰۰ میلیون دلار به ازبکستان اختصاص میدهد که برای تقویت بازارهای مالی و توسعه بخش انرژی پایدار و بازارمحور مورد استفاده قرار خواهد گرفت.یکی از این وامها به مبلغ ۳۰۰ میلیون دلار، با هدف حمایت از چارچوب حقوقی و مقرراتی و همچنین مدیریت بخش انرژی، بهمنظور تحریک سرمایهگذاریها، اجرای اصلاحات برای کاهش انتشار کربن و ارتقای بهرهوری انرژی اختصاص دارد.
وام دوم به مبلغ ۱۰۰ میلیون دلار نیز با هدف کمک به اجرای اصلاحات مقرراتی و نهادی در راستای بهبود شرایط بازار و بهینهسازی تراکنشها و خدمات مالی در نظر گرفته شده است.
۱۴. روساتم و صندوق توسعه روسیه–قرقیزستان درباره احداث نیروگاه بادی به توافق رسیدند.
شرکت NovaWind Kyrgyzstan، وابسته به ساختار روساتم، و صندوق توسعه روسیه–قرقیزستان توافقنامهای برای اجرای پروژه احداث و بهرهبرداری از یک نیروگاه بادی در استان ایسیککول قرقیزستان امضا کردند.
این پروژه نخستین پروژه بادی روساتم در قرقیزستان خواهد بود.
پیشبینی میشود اجرای ۱۸ پروژه انرژی توسط صندوق توسعه روسیه–قرقیزستان بتواند تا ۴۴ درصد از کسری کنونی انرژی قرقیزستان را پوشش دهد.
۱۵. دولت ارمنستان ۲.۶۴ میلیارد درام اضافی برای برگزاری COP17 در حوزه تنوع زیستی اختصاص داد.هفدهمین کنفرانس اعضای کنوانسیون سازمان ملل متحد درباره تنوع زیستی (COP17) در اکتبر ۲۰۲۶ در ایروان برگزار خواهد شد.
این منابع از صندوق ذخیره دولتی برای برگزاری این رویداد و آمادهسازی زیرساختهای مرتبط اختصاص مییابند.
انتظار میرود نمایندگان ۱۹۶ عضو کنوانسیون و ۱۰ تا ۱۵ هزار شرکتکننده در این رویداد حضور داشته باشند.
در چارچوب اجلاس سران، قرار است «بیانیه ایروان درباره حفاظت از حیات روی زمین» به تصویب برسد.
این کنفرانس همچنین قرار است بستری برای نخستین ارزیابی جهانی از پیشرفت اجرای چارچوب جهانی کونمینگ–مونترال در حوزه تنوع زیستی باشد.
۱۶. شرکت «روسسِتی» برای نخستین بار اقدام به انتشار اوراق قرضه سبز در بازار روسیه کرد.
حجم این انتشار ۲۱.۵ میلیارد روبل و مدت سررسید آن هفت سال است.
به گفته این شرکت، تقاضای بالای سرمایهگذاران موجب شد اسپرد نهایی انتشار نسبت به قیمت راهنمای اولیه، ۳۰ واحد پایه کاهش یابد.
این انتشار، ارزیابی مستقل آژانس رتبهبندی اعتباری «ACRA» را مبنی بر انطباق با معیارهای دولت فدراسیون روسیه برای ابزارهای مالی سبز و همچنین اهداف، اصول و استانداردهای بینالمللی شناختهشده در حوزه محیطزیست دریافت کرده است.
دیدارهای سطح عالی
۱. رؤسایجمهور ازبکستان و جمهوری آذربایجان، شوکت میرضیایف و الهام علیاف، در مراسم آنلاین افتتاح و کلنگزنی پروژههای سرمایهگذاری آذربایجان در ازبکستان شرکت کردند.
همچنین دو کشور «معاهده دوستی جاودان» و مجموعهای از اسناد مربوط به گسترش همکاریهای اقتصادی و بشردوستانه را به امضا رساندند.
رئیسجمهور ازبکستان سفر رسمی علیاف را یک رویداد تاریخی خواند و خاطرنشان کرد که مشارکت راهبردی و اتحاد دو کشور بهتدریج در قالب پروژههای مشخص و عملیاتی تحقق مییابد.
طرفین بر امکان افزایش حجم مبادلات تجاری دو کشور به ۱ میلیارد دلار تأکید کردند. به همین منظور، برنامه ویژهای با مجموعهای از اقدامات مشخص تا سال ۲۰۳۰ به تصویب رسید.
۲. روسیه و چین درباره همکاری در حوزه مدیریت پسماند گفتوگو کردند.
دومین نشست گروه کاری روسیه و چین بهصورت ویدئوکنفرانس و با ریاست مشترک وزارتخانههای مسئول حفاظت از محیطزیست دو کشور برگزار شد.
در جریان این نشست، طرفین تجربیات و دستاوردهای خود در زمینه اصلاحات این بخش را به اشتراک گذاشتند و موضوعاتی از جمله سختگیرانهتر شدن الزامات مربوط به بازیافت و دفع بستهبندیها در روسیه، دیجیتالیسازی فرایندها و همچنین قانون جدید زیستمحیطی جمهوری خلق چین را که از ۱۵ اوت ۲۰۲۶ لازمالاجرا شده است، بررسی کردند.
همچنین روشهای فرآوری بستهبندیهای چندلایه و موادی که بازیافت آنها دشوار است، بهطور جداگانه مورد بررسی قرار گرفت و نمایندگان روسیه نسبت به راهکارهای چین در زمینه فرآوری حرارتی پسماند ابراز علاقه کردند.
برای آینده، تعمیق همکاریها در دستور کار قرار گرفته است؛ از جمله برقراری ارتباط مستقیم میان شرکتهای فعال در حوزه بازیابی انرژی از پسماند و تداوم تبادل منظم قوانین و مقررات مرتبط میان دو کشور.
پیشرفت و نتایج
۱. قزاقستان در حال توسعه پروژههای اقلیمی مرتبط با جنگلها و جذب سرمایهگذاری برای احیای جنگلهاست.از سال ۲۰۲۱ تاکنون در قزاقستان ۱.۶۵ میلیارد اصله درخت در مساحتی بیش از یک میلیون هکتار کاشته یا بذرپاشی شده است.
همچنین بیش از یک میلیون هکتار از اراضی بستر خشکشده دریای آرال تحت عملیات جنگلکاری و احیای پوشش گیاهی قرار گرفته که در این مناطق ۵۳.۲ میلیون نهال ساکساول کاشته شده است.
در مناطق مسکونی نیز طی این مدت ۱۸.۱ میلیون اصله درخت کاشته شده است.
قزاقستان همزمان در حال ایجاد شرایط لازم برای جذب سرمایهگذاری در پروژههای اقلیمی جنگلمحور و تأمین مالی کربنی است. اصلاحات قانونی مربوطه به تصویب رسیده و ابتکار «سپر سبز آسیای مرکزی» نیز احیای جنگلها و افزایش فضای سبز در قزاقستان را در مساحتی حدود ۱.۰۴ میلیون هکتار پیشبینی میکند.
وزارت محیطزیست همچنین با سرمایهگذاران بالقوه درباره پروژههای ایجاد پوششهای جنگلی جدید با استفاده از سازوکارهای بازار کربن در حال مذاکره است. یکی از طرحهای ارائهشده، ایجاد حداکثر ۱۰۰ هزار هکتار جنگل با جذب منابع مالی بینالمللی را پیشبینی میکند.
۲. قزاقستان تعداد پروژههای نیمهتمام و طولانیشده در بخش آب را به نصف کاهش داده است.
طی سه سال، تعداد پروژههای طولانیشده مربوط به احداث و بازسازی تأسیسات آبی در قزاقستان از ۱۹ پروژه به ۱۰ پروژه کاهش یافته است.
در سال ۲۰۲۴ بازسازی مجموعه تأسیسات آبی کیزیلاوردا به پایان رسید و در سال ۲۰۲۵ نیز احداث خط انتقال آب اِسکولینسکی در ژزقازغان تکمیل شد.
قرار است ۱۰ پروژه باقیمانده نیز طی دو سال آینده به بهرهبرداری برسند. این پروژهها شامل بازسازی مخزن سِلِتینسکی، مجموعه تأسیسات آبی پریئوبراژِنسکی، تأسیسات آبگیر و هیدروتکنیکی و همچنین کانالهای اصلی در چندین منطقه کشور است.
۳. در تاجیکستان درباره توسعه بازار تأمین مالی سبز گفتوگو شد.
بانک ملی تاجیکستان و مؤسسه جهانی «رشد سبز» (GGI) درباره توسعه نظام تأمین مالی سبز در این کشور گفتوگو کردند.
تمرکز اصلی مذاکرات بر جذب سرمایهگذاری خصوصی، توسعه بازار سرمایه و بهبود مدیریت ریسکهای اقلیمی قرار داشت.
طرفین همچنین ظرفیتهای حمایت فنی برای ایجاد چارچوب مقرراتی، آموزش متخصصان و انتخاب پروژههای منطبق با الزامات بینالمللی تأمین مالی پایدار را بررسی کردند.
بهعنوان نمونهای موفق، به انتشار نخستین اوراق قرضه سبز شرکتی در تاجیکستان با حمایت مؤسسه مالی بینالمللی (IFC) اشاره شد.
۴. قزاقستان ۷ پروژه انرژیهای تجدیدپذیر با ظرفیت مجموع ۲۱۲ مگاوات را به بهرهبرداری رساند.
وزارت انرژی اعلام کرد که از میان ۱۰ پروژه انرژیهای تجدیدپذیر برنامهریزیشده برای سال ۲۰۲۶ با ظرفیت مجموع ۲۴۵ مگاوات، تاکنون هفت پروژه با ظرفیت مجموع ۲۱۲ مگاوات به بهرهبرداری رسیدهاند.
این پروژهها شامل نیروگاههای بادی و خورشیدی در استانهای قوستانای، مانغیستاو، قراغندی و استان ژتیسو هستند.
تا پایان سال نیز بهرهبرداری از دو پروژه دیگر برنامهریزی شده است: یک نیروگاه خورشیدی با ظرفیت ۳۰ مگاوات در استان قیزیلاوردا و یک نیروگاه برقآبی کوچک با ظرفیت ۳.۲ مگاوات در استان ترکستان.
۵. قزاقستان قصد دارد در سال ۲۰۲۷ به مازاد تولید برق دست یابد.
برنامهریزی شده است در سال ۲۰۲۷، ۸۴۵ مگاوات ظرفیت جدید تولید برق وارد مدار شود که به گفته وزارت انرژی، این میزان امکان تأمین کامل نیازهای داخلی کشور را از سهماهه نخست سال فراهم خواهد کرد.
انتظار میرود تا پایان سال، مازاد تولید برق به حدود ۱.۳ میلیارد کیلوواتساعت برسد.
ظرفیتهای جدید شامل واحدهای تولید برق با سوخت گاز و همچنین پروژههای انرژیهای تجدیدپذیر با ظرفیت مجموع ۵۷۰ مگاوات است؛ از جمله نیروگاههای خورشیدی و بادی در استانهای آلماتی، قیزیلاوردا، آکتوبه، ترکستان و استان آبای.
برای سال ۲۰۲۶ نیز راهاندازی حدود ۲.۶ گیگاوات ظرفیت جدید تولید برق پیشبینی شده است.
۶. قزاقستان: در چارچوب طرح «تازا قزاقستان»، ۷۷ درصد از محلهای دفن غیرقانونی پسماند شناساییشده در سال ۲۰۲۶ پاکسازی شده و بازیافت پسماند در حال توسعه است.
در سال ۲۰۲۶، پایش ماهوارهای حدود ۲.۶ هزار محل دفن غیرمجاز پسماند را شناسایی کرد که از این تعداد، ۲٬۰۳۵ محل، معادل ۷۷ درصد، تاکنون پاکسازی شدهاند.
طی هفت ماه، ۵۰۰ برنامه زیستمحیطی با مشارکت ۶.۱ میلیون نفر برگزار شد، ۱۱۷ هزار هکتار از اراضی پاکسازی شد، ۸۱۳ هزار تن پسماند جمعآوری و ۱.۲ میلیون اصله درخت کاشته شد.
سهم بازیافت پسماند جامد شهری (MSW) در سال ۲۰۲۵ به ۳۰.۶ درصد رسید؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴، ۲۵.۸ درصد بود.
برای توسعه این بخش، تأمین مالی ترجیحی ۶۸ پروژه با ارزش مجموع ۳۷۴ میلیارد تِنگه تصویب شده که ۱۲ پروژه از این تعداد تاکنون به بهرهبرداری رسیدهاند.
در آستانه، آلماتی و استان ژامبیل نیز مجموعههای فرآوری و دفع پسماند با ظرفیت مجموع حداکثر ۴.۴ هزار تن در روز در حال احداث هستند.
یادآوری میشود که «تازا قزاقستان» یک طرح زیستمحیطی سراسری در قزاقستان است که با هدف بهبود وضعیت محیطزیست کشور، ارتقای فرهنگ زیستمحیطی و ایجاد نگرش مسئولانه نسبت به محیطزیست اجرا میشود.
۷. اتوماسیون ۱۰۳ کانال آبیاری در جنوب قزاقستان آغاز شد.
در مناطق جنوبی قزاقستان، فرایند اتوماسیون ۱۰۳ کانال با طول مجموع ۸۵۷ کیلومتر که آبیاری ۶۵ هزار هکتار زمین را تأمین میکنند، آغاز شده است.
همزمان، ۲۷۰ کانال بازسازیشده پیشین به طول مجموع ۱٬۱۸۴ کیلومتر نیز در حال اتوماسیون هستند و ۲۶۴ پروژه بازسازی با سامانههای مدرن اندازهگیری و ثبت مصرف آب در حال طراحی است.
در سامانه ملی اطلاعات منابع آب، تاکنون اطلاعات بیش از ۲۳ هزار تأسیسات و عارضه آبی دیجیتالی شده و انعقاد قراردادهای تأمین آب نیز بهطور کامل به قالب الکترونیکی منتقل شده است.
۸. قزاقستان: کارآفرینان اجتماعی آلماتی میتوانند تا ۵ میلیون تِنگه کمکهزینه دریافت کنند.
از ۱ تا ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶، در آلماتی درخواستهای ثبت در سامانه ثبت واحدهای کارآفرینی اجتماعی پذیرفته خواهد شد.
دریافت این وضعیت حقوقی، دسترسی به مجموعهای از حمایتهای دولتی از جمله کمکهزینه تا سقف ۵ میلیون تِنگه، اجاره ترجیحی اماکن و تسهیلات اعتباری ترجیحی را فراهم میکند.
کارآفرینان انفرادی و اشخاص حقوقی، بهجز بنگاههای بزرگ، که فعالیت آنها با هدف حل مسائل اجتماعی انجام میشود، میتوانند درخواست خود را ارائه کنند.
۹. قزاقستان: دانشمندان گونهای از جو مقاوم به خشکی و شوری تولید کردند.
گونه جدید جو بهاره با نام «باتیرخان» از عملکرد بالا و پایدار و مقاومت در برابر خشکسالی، شوری خاک، خوابیدگی بوتهها و شماری از بیماریها برخوردار است.
این گونه توسط مؤسسات علمی قزاقستان و با در نظر گرفتن شرایط اقلیمی محلی توسعه یافته و برای ارزیابی قابلیت استفاده از آن در کشاورزی، به آزمون رسمی ارقام گیاهی ارائه شده است.
۱۰. قزاقستان: Qazaq VCM Alliance و Global Carbon Council زیرساخت بازار داوطلبانه کربن را توسعه خواهند داد.طرفین تفاهمنامه همکاری امضا کردند که توسعه سامانه ثبت و زیرساخت دیجیتال بازار کربن، روششناسیها و چارچوب مقرراتی لازم برای اجرای ماده ۶.۲ موافقتنامه پاریس را دربرمیگیرد.
همچنین قرار است با همکاری وزارت محیطزیست و منابع طبیعی جمهوری قزاقستان، پروژههای بالقوه برای تجارت بینالمللی واحدهای کربن شناسایی شوند که در مرحله نخست، تمرکز بر بخش انرژیهای تجدیدپذیر خواهد بود.
هدف این همکاری، ادغام قزاقستان در بازارهای بینالمللی کربن و افزایش ظرفیتهای جذب تأمین مالی اقلیمی است.
۱۱. KOWEPO و ACWA Power فرصتهای سرمایهگذاری در انرژی سبز آسیای مرکزی را بررسی خواهند کرد.این شرکتها تفاهمنامهای برای همکاری در پروژههای انرژیهای تجدیدپذیر، سامانههای ذخیرهسازی انرژی و زیرساختهای مرتبط امضا کردند.
نخستین بازار مورد ارزیابی، ازبکستان خواهد بود و در ادامه، امکان گسترش همکاری به سایر کشورهای منطقه نیز وجود دارد.
طرفین همچنین امکان جذب مؤسسات مالی کرهای برای تأمین مالی پروژههای گذار انرژی را بررسی خواهند کرد.
۱۲. قزاقستان و سنگاپور همکاری خود را در حوزه منابع آب و کریدور میانی گسترش میدهند.
طرفین توافقهایی در زمینه مدیریت پایدار منابع آب شهری و پسماند و همچنین توسعه حملونقل چندوجهی، تسهیل تجارت و دیجیتالیسازی کریدور میانی امضا کردند.
این اسناد شامل تبادل تجربه، ارتقای مهارت متخصصان قزاقستانی و بهکارگیری رویکردهای نوین در مدیریت سامانههای آبی و حملونقل و لجستیک است.
۱۳. برنامه GEFF II تاجیکستان فناوریهای سبز را در میان کشاورزان و کسبوکارها ترویج میکند.در ۲۶ اوت، در شهرستان مستچاه تاجیکستان، در چارچوب برنامه GEFF II Tajikistan، نشست اطلاعرسانی برای کشاورزان، بنگاههای کشاورزی و بنگاههای کوچک و متوسط (SME) برگزار شد.
در این نشست، فناوریهای در دسترس برای صرفهجویی در انرژی و منابع و همچنین فرصتهای تأمین مالی آنها به شرکتکنندگان معرفی شد.
این رویداد همچنین بستری برای تعامل میان کسبوکارها، مؤسسات مالی و تأمینکنندگان فناوری فراهم کرد.
برنامه GEFF II برگزاری رویدادهای منطقهای برای گسترش دسترسی به تأمین مالی سبز و بهکارگیری فناوریهای نوین را ادامه خواهد داد.
برنامه تأمین مالی اقتصاد سبز (GEFF) یک ابتکار بینالمللی بانک اروپایی بازسازی و توسعه (EBRD) است که با هدف تسهیل گذار به اقتصاد پایدار از طریق سرمایهگذاری در فناوریهای بهرهور از انرژی و صرفهجو در مصرف منابع اجرا میشود.
این برنامه در ۲۹ کشور و از طریق شبکهای متشکل از ۲۲۰ مؤسسه مالی محلی فعالیت میکند و از حمایت مالی ۸ میلیارد یورویی EBRD برخوردار است.
۱۴. در تاجیکستان بیش از ۱۸ هزار هکتار از اراضی آبی احیا خواهد شد.
در سال ۲۰۲۶ برنامهریزی شده است وضعیت اصلاحی و زهکشی ۱۸.۱ هزار هکتار از اراضی کشاورزی آبی کشور با سرمایهگذاری ۲۲.۲ میلیون سامانی بهبود یابد.
از ابتدای سال تاکنون، ۴.۴ هزار هکتار از این اراضی با هزینه ۵.۲ میلیون سامانی احیا شده است.
این اقدامات در چارچوب برنامه دولتی بهبود وضعیت اراضی اصلاحشده و آبی طی سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۸ اجرا میشوند و هدف آنها افزایش بهرهوری بخش کشاورزی است.
۱۵. قزاقستان پروژههای اقلیمی جنگلمحور را با جذب تأمین مالی کربنی توسعه میدهد.
وزارت محیطزیست قزاقستان و شرکت First Carbon Group Ltd. تفاهمنامهای برای همکاری در زمینه پروژههای اقلیمی جنگلمحور و واحدهای کربن امضا کردند.
این همکاری ایجاد حدود ۱۰۰ هزار هکتار جنگل مصنوعی، احیای اراضی و اکوسیستمهای تخریبشده، افزایش جذب گازهای گلخانهای و جذب منابع مالی اقلیمیبینالمللی را پیشبینی میکند.
قرار است این پروژهها، از جمله در چارچوب ابتکار «سپر سبز آسیای مرکزی»، گسترش یابند؛ ابتکاری که ایجاد بیش از یک میلیون هکتار پوشش جنگلی در قزاقستان را دنبال میکند.
۱۶. شدت مصرف انرژی تولید ناخالص داخلی بلاروس طی ۲۰ سال ۵۴ درصد کاهش یافته که بهترین عملکرد در میان کشورهای اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) است.
بر اساس دادههای اداره بهرهوری انرژی استاندارد دولتی بلاروس، در یک دوره زمانی قابل مقایسه، شدت مصرف انرژی تولید ناخالص داخلی روسیه ۳۵ درصد و قزاقستان ۴۰ درصد کاهش یافته است.
در بلاروس، نوسازی شبکههای برق، کاهش تلفات فنی، دیجیتالیسازی مدیریت تولید و مصرف برق و همچنین افزایش تابآوری سیستم انرژی در دورههای اوج مصرف همچنان ادامه دارد.
برنامه دولتی «انرژی پایدار و بهرهوری انرژی» برای سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰، کاهش بیشتر شدت مصرف انرژی به میزان ۴ درصد، افزایش خودکفایی انرژی به ۳۳ درصد و گسترش استفاده از منابع سوخت و انرژی داخلی را پیشبینی میکند.
۱۷. تعداد خودروهای برقی در بلاروس از ۶۵ هزار دستگاه فراتر رفت و شبکه شارژ به ۲.۷ هزار ایستگاه رسید.تعداد خودروهای برقی در این کشور از ابتدای سال حدود ۱۵ هزار دستگاه افزایش یافته و نسبت به سال گذشته تقریباً دو برابر شده است.
نیروگاه هستهای بلاروس (BelAES) حدود ۴۰ درصد از کل مصرف برق کشور را تأمین میکند و تاکنون بیش از ۶۵.۵ میلیارد کیلوواتساعت برق تولید کرده است.
این میزان تولید امکان جایگزینی بخشی از مصرف گاز طبیعی را فراهم کرده و به توسعه حملونقل برقی در کشور شتاب بخشیده است. مقامات بلاروس هدفگذاری کردهاند که تا سال ۲۰۳۰ تعداد خودروهای برقی به ۳۰۰ هزار دستگاه و تعداد ایستگاههای شارژ خودروهای برقی به ۱۵ هزار ایستگاه برسد.
روندها و تحلیلها
۱. کمیسیون اقتصادی اوراسیا گزارشی با عنوان «تنظیمگری کربن در کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا و بررسی سیاستهای کشورهای ثالث» منتشر کرد.
این سند، تحلیل جامعی از سازوکارهای جاری تنظیمگری کربن در کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) و رویههای معمول شرکای تجاری اصلی این کشورها ارائه میکند و همچنین توصیههایی برای به حداقل رساندن آثار منفی اقدامات اقلیمیکشورهای ثالث بر تجارت متقابل با کشورهای عضو EAEU ارائه میدهد.
بر اساس این گزارش، کمیسیون اقتصادی اوراسیا با چالشی دوگانه مواجه است: از یک سو تشدید مقررات اقلیمی در خارج از اتحادیه و از سوی دیگر، خطر ایجاد موانع داخلی ناشی از ناهماهنگی میان سیاستهای ملی کشورهای عضو.
در عین حال، کارشناسان ایجاد یک بازار واحد واحدهای کربن در EAEU را در میانمدت چندان محتمل نمیدانند. در عوض، نویسندگان گزارش بر ضرورت ایجاد روششناسیها، استانداردها و رویههای قابل مقایسه و سازوکارهای اعتماد متقابل در کشورهای عضو تأکید کردهاند.
۲. اقتصاد زیستی روسیه از نظر حجم ارزش افزوده ناخالص با بزرگترین اقتصادهای اتحادیه اروپا قابل مقایسه است.متخصصان مرکز فدرال تحقیقات زیستفناوری آکادمی علوم روسیه و انجمن «پلتفرم فناوری BioTech2030» با محاسبه شاخصهای روسیه برای نخستین بار بر اساس روششناسی هماهنگشده با رویکرد اتحادیه اروپا، به این نتیجه رسیدهاند.
پژوهشگران، ارزش افزوده ناخالص، اشتغال و بهرهوری نیروی کار را در بخشهای مختلف اقتصاد زیستی ارزیابی کردند.
بر اساس نتایج بهدستآمده، اقتصاد زیستی روسیه در سال ۲۰۲۳ حدود ۶ درصد از ارزش افزوده ناخالص کشور، معادل نزدیک به ۹.۶ تریلیون روبل، را ایجاد کرده است.
بخش عمده این اقتصاد را کشاورزی و صنایع غذایی تشکیل میدهند؛ بهطوریکه ۷۸.۸ درصد از ارزش افزوده ناخالص اقتصاد زیستی روسیه به این دو بخش اختصاص داشته است.
در عین حال، این مطالعه شکاف قابلتوجهی در بهرهوری نیروی کار را نشان داده است؛ بهطور متوسط، بهرهوری نیروی کار در بخشهای اقتصاد زیستی روسیه ۳.۸ برابر پایینتر از سطح مورد مقایسه است.
بیشترین فاصله در جنگلداری، صنایع چوب و برخی صنایع فرآوری مشاهده شده است. استثنا، بخشهای ماهیگیری و آبزیپروری بودهاند که شاخصهای روسیه در آنها به سطح اروپا نزدیک شده است.
ساختار اقتصاد زیستی روسیه و اتحادیه اروپا نیز تا حد زیادی مشابه است و در هر دو، کشاورزی و صنایع غذایی بزرگترین بخشها را تشکیل میدهند. با این حال، سهم صنایع با فناوری پیشرفته در اتحادیه اروپا بیشتر است؛ از جمله صنایعی که با استفاده از مواد اولیه زیستی یا روشهای زیستی به تولید مواد شیمیایی، دارو، پلاستیک و محصولات لاستیکی میپردازند.
۳. مرکز هواشناسی روسیه اعلام کرد ژوئیه ۲۰۲۶ گرمترین ماه در تاریخ ثبت مشاهدات این کشور بوده است.میانگین دما در این ماه از رکورد قبلی که در سال ۲۰۱۰ ثبت و در سال ۲۰۲۴ تکرار شده بود، فراتر رفت.
گرمای شدید در اروپا و آسیای مرکزی نیز مشاهده شد. از جمله، در قزاقستان نیز رکوردهای دمای متوسط ماهانه ثبت شد.
تقریباً در سراسر ازبکستان، میانگین دمای هوا در ماه ژوئیه ۱.۳ تا ۲.۳ درجه سانتیگراد بالاتر از حد نرمال بود.
۴. نرخ بیکاری زنان در قزاقستان همچنان بالاتر از مردان است.
در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶، نرخ بیکاری زنان در قزاقستان ۵.۱ درصد در مقابل ۴ درصد برای مردان بود.
تعداد زنان بیکار به ۲۴۲.۷ هزار نفر رسید که نسبت به سال گذشته ۱.۶ درصد افزایش داشته است.
بیشترین شکاف جنسیتی در برخی مناطق همچنان مشاهده میشود. برای نمونه، در شهرستان مونایلی در استان مانغیستاو، نرخ بیکاری زنان در سال ۲۰۲۵ به ۱۱.۷ درصد در مقابل ۰.۶ درصد در میان مردان رسید.
زنان ۵۵ تا ۶۴ ساله و زنان دارای سطح تحصیلات پایینتر، آسیبپذیرترین گروهها هستند.
در میان زنان دارای تحصیلات عالی و تحصیلات تکمیلی، نرخ بیکاری ۳.۵ درصد است، در حالی که این نرخ در میان زنان دارای تحصیلات متوسطه پایه به ۱۵.۶ درصد میرسد.
۵. ازبکستان مازاد برق خود را به افغانستان صادر خواهد کرد.
قرار است در منطقه سورخانداریا ۲ تا ۳ نیروگاه خورشیدی دیگر احداث شود و مازاد فصلی برق به افغانستان صادر شود.
این پروژه به ابتکار طرف افغانستانی اجرا میشود و شامل احداث شبکههای جدید برق و نوسازی شبکههای موجود در افغانستان است.
در این چارچوب، ازبکستان قصد دارد از مازاد فصلی تولید برق برای صادرات استفاده کند.
۶. تغییرات اقلیمیبه یکی از ریسکهای اصلی بخش کشاورزی روسیه تبدیل شده است.
بر اساس ارزیابی تحلیلگران Strategy Partners، تغییرات اقلیمی موجب شده است کشاورزان روسی با افزایش ۱۵ تا ۲۰ درصدی هزینه تمامشده تولید غلات مواجه شوند و به دلیل تخریب خاک، سالانه تا ۳ میلیون تن محصول و ۱.۵ میلیون تن خوراک دام از دست برود.
ضعف در سطح جایگزینی واردات در این بخش و افزایش قیمت سوخت و تجهیزات نیز این وضعیت را تشدید میکند.
بر اساس این مطالعه، افزایش دما و شدت گرفتن رویدادهای اقلیمی خطرناک، مستقیماً بر تولید، عملکرد محصولات، زیرساختها و لجستیک بخش کشاورزی تأثیر میگذارد.
همزمان، به اعتقاد Strategy Partners، ریسکهای مرتبط با مسئولیت اقلیمیبخش کشاورزی نیز افزایش خواهد یافت؛ از جمله از طریق الزام به ثبت و گزارشدهی انتشار گازهای گلخانهای و همچنین الزامات خریداران و بازارهای صادراتی.
این موضوع بهویژه در مورد صادرات به اتحادیه اروپا و چین اهمیت دارد؛ کشورهایی که سازوکارهای تنظیمگری کربن را در حال اجرا هستند.
بر اساس این مطالعه، برای حفظ رقابتپذیری بخش کشاورزی روسیه، ادغام راهکارهای دیجیتال، زیستی و مهندسی ضروری است که از جمله شامل توسعه سامانههای زهکشی و فناوریهای کشاورزی بازساختی میشود.
قوانین و مقررات
۱. مقررات جدید تنظیمگری انتشار گازهای گلخانهای در قزاقستان لازمالاجرا شد.
از ۱۰ اوت ۲۰۲۶، نسخه جدید مقررات دولتی در حوزه انتشار و جذب گازهای گلخانهای در قزاقستان لازمالاجرا شده است.
این سند ابزارهای اصلی تنظیمگری، یعنی بودجهبندی کربن، سهمیهبندی انتشار و مدیریت و نظارت بر بهرهبرداران تأسیسات را حفظ میکند.
تأسیساتی که در بخشهای مشمول مقررات، سالانه بیش از ۲۰ هزار تن CO₂ انتشار داشته باشند، مشمول سهمیهبندی خواهند بود.
مهمترین نوآوری این مقررات، تعیین چارچوب مشارکت قزاقستان در سازوکارهای بازارمحور بینالمللی موضوع ماده ۶ موافقتنامه پاریس است.
رویههای ثبت پروژههای اقلیمی، اعتبارسنجی و راستیآزمایی آنها و همچنین صدور مجوز و ثبت نتایج کاهش انتشار قابل انتقال بینالمللی (ITMOs) تعیین شده است.
این مقررات همچنین نحوه اجرای رویکردهای مشترک و استفاده از اصول بازار داوطلبانه کربن را مشخص میکند.
۲. دولت فدراسیون روسیه لایحهای را برای استانداردسازی فرایند راستیآزمایی گزارشدهی کربن تصویب کرد.این لایحه قواعد یکسانی را برای بررسی مستقل دادههای مربوط به انتشار گازهای گلخانهای ایجاد میکند و رویکردهای روسیه را به استانداردهای بینالمللی نزدیکتر میسازد.
راستیآزمایی همچنان داوطلبانه خواهد بود و تنها سازمانهای دارای اعتباربخشی که با شرکت مورد بررسی رابطه وابستگی ندارند، مجاز به انجام آن خواهند بود.
در حال حاضر، تمامیشرکتهایی که سالانه بیش از ۵۰ هزار تن معادل CO₂ انتشار دارند، موظف به تهیه گزارش هستند، اما راستیآزمایی این گزارشها همچنان داوطلبانه است؛ تنها استثنا، استان ساخالین در چارچوب آزمایش اقلیمی است.
بر اساس مقررات جدید، شرکتها میتوانند میزان انتشار خود را توسط سازمانهای کارشناسی مستقل تأیید کنند تا از این اطلاعات برای ارزیابی سهم شرکت در تحقق اهداف اقلیمی، افشای اطلاعات انتشار در صورت صادرات محصولات و افزایش جذابیت سرمایهگذاری استفاده کنند.
این اصلاحات، از جمله، برای امکان مشارکت روسیه در سامانه جبران و کاهش انتشار کربن در هوانوردی بینالمللی (CORSIA) ضروری است؛ روسیه برای مشارکت در این سامانه درخواست داده است.
۳. وزارت انرژی قرقیزستان پیشنهاد کرده است نیروگاههای خورشیدی و بادی بزرگ ملزم به نصب سامانههای ذخیرهسازی انرژی شوند.در ماه اوت، وزارت انرژی قرقیزستان مقررات جدید مربوط به تولیدکنندگان برق از منابع انرژی تجدیدپذیر را برای بررسی عمومی ارائه کرد.
یکی از الزامات پیشنهادی، نصب اجباری سامانههای ذخیرهسازی انرژی برای نیروگاههای خورشیدی و بادی با ظرفیت ۱ مگاوات و بیشتر است.
همچنین پیشنهاد شده است مدت بهرهمندی از مشوقها برای انواع مختلف انرژیهای تجدیدپذیر متفاوت باشد.
برای نیروگاههای برقآبی، این دوره ۱۵ سال و برای پروژههای مبتنی بر انرژی خورشیدی و بادی، زیستتوده و انرژی زمینگرمایی ۲۵ سال تعیین خواهد شد.
این پیشنویس همچنین سازوکارهای جدیدی برای انتخاب رقابتی پروژهها پیشبینی میکند؛ از جمله برگزاری رقابت برای انتخاب سرمایهگذاران و مزایده برای کاهش سقف تعرفه در اجرای پروژههای انرژیهای تجدیدپذیر.
۴. در ارمنستان برنامه دولتی ۲۰۲۶–۲۰۳۱ با اهداف بلندپروازانه در بخشهای آب، انرژی و محیطزیست تصویب شد.این برنامه آغاز ساخت ۱۰ مخزن آب، احداث و بازسازی ۳۵۰ کیلومتر کانال و خط لوله، تأمین آب برای آبیاری ۱۰ هزار هکتار اراضی جدید و فراهم کردن آبرسانی شبانهروزی به ایروان، گیومری و وانادزور را پیشبینی میکند.
در بخش انرژی، راهاندازی ۱۰۰۰ مگاوات ظرفیت تولید برق خورشیدی و ۸۰۰ مگاوات سامانه ذخیرهسازی انرژی برنامهریزی شده است.
بخش زیستمحیطی برنامه شامل هماهنگسازی قوانین با دستورالعملهای اتحادیه اروپا در زمینه کیفیت هوا و آب، تنوع زیستی، ارزیابی اثرات زیستمحیطی (EIA)، انتشارهای صنعتی، اقلیم، مواد شیمیایی و پسماند است.
همچنین توسعه نظام قیمتگذاری کربن، شبکه پایش کیفیت هوا، احیای جنگلها در مساحتی حدود ۱۰ هزار هکتار و دیجیتالیسازی تنظیمگری زیستمحیطی در این برنامه پیشبینی شده است.
۵. وزارت منابع طبیعی بلاروس پیشنویس مصوبه اقلیمیشورای وزیران را برای بررسی عمومی ارائه کرد.پیشنویس مصوبه شورای وزیران با عنوان «درباره مسائل کاهش اثرات انسانی بر اقلیم و سازگاری با تغییرات آن»، تصویب راهبرد توسعه بلندمدت جمهوری بلاروس با سطح پایین انتشار گازهای گلخانهای برای سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۵۰ و همچنین برنامه ملی سازگاری با تغییرات اقلیمیبرای سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۴۰ را پیشبینی میکند.
این راهبرد هدف کاهش انتشار گازهای گلخانهای تا سال ۲۰۳۵ به میزان ۴۲ تا ۴۷ درصد نسبت به سطح سال ۱۹۹۰ را تعیین میکند و همچنین مسیرهای توسعه اقتصادی و بخش انرژی با انتشار پایین گازهای گلخانهای تا سال ۲۰۵۰ را مشخص میسازد.
این اسناد با در نظر گرفتن مفاد موافقتنامه پاریس، برنامه توسعه اجتماعی–اقتصادی برای سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ و راهبرد ملی توسعه پایدار تا سال ۲۰۴۰ تدوین شدهاند.
منابع:
- پژوهش مؤسسه روسی مدیران (РИД) با عنوان «روندهای نوین در رویههای حاکمیت شرکتی: از افشای اطلاعات تا بهکارگیری هوش مصنوعی»:
https://rid.ru/wp-content/uploads/2026/07/rid_issled_2026_a4.pdf
- مصاحبه PwC Uzbekistan با عنوان «تأمین مالی "سبز" در ازبکستان: چرا محیطزیست برای بانکها اهمیت دارد و یک فرد عادی از آن چه سودی میبرد»:
https://www.spot.uz/ru/2026/08/13/green-finance/
- مقاله EY با عنوان «از اقتصاد سبز تا ESG: مدل جدید تنظیمگری ازبکستان»:
https://uz.kursiv.media/special/ey-uz/esg/
- مروری بر بازار کربن روسیه که توسط Kept با همکاری СИБУР تهیه شده است:
https://assets.kept.ru/upload/pdf/2026/08/ru-russian-carbon-market.pdf
گزارش سالانه صنعت انرژیهای تجدیدپذیر با عنوان «بازار انرژیهای تجدیدپذیر روسیه: وضعیت کنونی و چشماندازهای توسعه (سال ۲۰۲۵ تا نیمه نخست سال ۲۰۲۶)» تهیهشده توسط انجمن توسعه انرژیهای تجدیدپذیر (АРВЭ):
https://rreda.ru/upload/iblock/2af/b2du2k0uoyzab7ib6246ymjhwo6k0nk2/202608_RREDA_annual_RES_report.pdf