اخبار اقتصادی قزاقستان - آستانه

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی قزاقستان - آستانه در هفته سوم شهریور ۱۴۰۵ مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

اتحادیه اقتصادی اوراسیا الزامات بهداشتی گیاهی برای محصولات کشاورزی را تغییر و تسهیل می نماید

اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) در حال اصلاح الزامات گواهی بهداشت گیاهی (فیتوسنیتری) برای محصولات کشاورزی است. از جمله، الزام مربوط به نبود ویروس موزاییک پپینو در گوجه‌فرنگی، فلفل و بادمجان حذف می‌شود و فهرست کالاهای مشمول کنترل قرنطینه‌ای نیز تغییر خواهد کرد. کمیسیون اقتصادی اوراسیا همچنین تصمیم گرفته فهرست محصولات قرنطینه‌ای که در مرز و داخل کشورهای عضو EAEU مشمول کنترل فیتوسانیتاری هستند، اصلاح شود. بنابراین همه محصولات کشاورزی به یک شکل تحت کنترل نخواهند بود و ممکن است برای برخی کالاها کنترل یا الزامات کاهش پیدا کند.

همچنین برای چوب بسته‌بندی و مهاربندی دارای علامت استاندارد مورد قبول EAEU، ارائه گواهی فیتوسانیتاری حذف می‌شود. اگر این چوب‌ها دارای علامت‌گذاری مورد تأیید الزامات واحد EAEU باشند، دیگر ارائه گواهی فیتوسانیتاری برای آنها الزامی نخواهد بود. این اصلاحات می‌تواند روند صادرات برخی محصولات کشاورزی به کشورهای عضو EAEU، از جمله قزاقستان، را ساده‌تر کند؛ البته الزامات هر محصول همچنان باید به‌صورت جداگانه بررسی شود.

https://eldala.kz/novosti/ovoshchi-i-frukty/25518-v-eaes-izmenyat-fitosanitarnye-trebovaniya-k-selhozprodukcii

امضای قرارداد مونتاژ تراکتورهای هندی «سونالیکا» در قزاقستان

شرکت International Tractors Limited هند و شرکت قزاقستانی SP BKM یک توافق چارچوبی به ارزش ۱۲۰ میلیون دلار برای عرضه، مونتاژ مرحله‌ای و بومی‌سازی تولید تراکتورهای Sonalika در قزاقستان در همایش تجاری دو کشور در هند امضا کرده‌اند. این توافق‌نامه شامل تأمین تراکتور، مونتاژ مرحله‌ای و بومی‌سازی تولید آن‌ها در قزاقستان است. طرفین همچنین قصد دارند شبکه توزیع و خدمات پس از فروش تراکتور و سایر ماشین‌آلات کشاورزی را توسعه دهند. به گفته وزارت تجارت و همگرایی، حجم مبادلات تجاری میان قزاقستان و هند در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ به ۳۱۵.۴ میلیون دلار رسید.

سونالیکا تراکتورز سومین تولیدکننده بزرگ تراکتور در هند است که سالانه حدود ۳۰۰۰۰۰ دستگاه تراکتور تولید می‌کند. این گروه، تراکتور و تجهیزات کشاورزی را به بیش از ۱۵۰ کشور، از جمله ۳۵ کشور اروپایی، صادر می‌کند. شرکت SP BKM متعلق به تاجر مارات یسیمسیتوف است که کسب‌وکارهایی را تحت پوشش TransTechMash LTD اداره می‌کند. این گروه در بخش‌های راه‌آهن، دفاع، خودرو و هتلداری، از جمله ترا موتورز و هالیدی این اکسپرس آستانه-توران، فعالیت می‌کند. یسیمسیتوف همچنین بنیانگذار BESQARU است، شرکتی که خودروهای زرهی چرخ‌دار و زنجیری تولید می‌کند. 

https://eldala.kz/novosti/selhoztekhnika/25509-indiyskie-traktory-sonalika-nachnut-sobirat-v-kazahstane

کاهش برداشت گندم در قزاقستان مانعی برای کاهش قیمت آن

کاهش شدید تولید گندم در قزاقستان، به‌ویژه در استان کاستانای، مانع افت قیمت گندم در سال ۲۰۲۶ شده است. در این منطقه برداشت گندم از ۲.۲ تن در هکتار در سال ۲۰۲۵ به حدود 1.8 تا 1.9 تن در هکتار در سال ۲۰۲۶ کاهش یافته که علت اصلی آن گرمای شدید و خشکی از اواسط ژوئیه و نبود بارندگی کافی بوده است. در نتیجه، قیمت گندم محصول جدید نسبت به سال گذشته بالاتر است. (اختلال در دریای سیاه، تداوم تنش های میان روسیه و اوکراین دوکشور صادرکننده بزرگ غلات، افزایش قیمت انرژی، کودهای شیمیایی و سموم و فشار تورمی داخلی ناشی از افزایش مالیات بر ارزش افزوده نیز باعث افزایش قیمت گندم شده است).

https://eldala.kz/specproekty/25517-upast-cenam-na-pshenicu-ne-daet-nizkiy-urozhay-v-kazahstane

گونه‌های هیبریدی جدید آفتابگردان در قزاقستان

در قزاقستان، شرکت  Pioneer Seeds دو گونه هیبرید جدید دانه آفتابگردان به نام‌های P64LE230 و P63LE193 را معرفی کرده است. این ارقام زودرس برای شرایط اقلیمی دشوار، به‌ویژه خشکی و گرمای شدید، طراحی شده‌اند و در مزرعه «سماگول» در استان پاولودار عملکرد اولیه مطلوبی نشان داده‌اند؛ به‌طوری‌که طبق گزارش، سبدهای آفتابگردان به‌طور کامل پر شده و دانه خالی مشاهده نشده است. این هیبریدها علاوه بر پتانسیل بالای عملکرد و روغن‌دهی، ویژگی «جبرانی» دارند؛ یعنی پس از تحمل تنش‌های محیطی مانند خشکی و گرما می‌توانند تا حدی خود را بازیابی کنند. برداشت هنوز آغاز نشده و میزان واقعی عملکرد پس از برداشت مشخص خواهد شد.

https://eldala.kz/novosti/maslichnye/25513-novye-gibridy-podsolnechnika-predstavil-pioneer-v-kazahstane

روزهای مالی استانه 2026 و توافق‌نامه‌ها و ابزارهای بازاری جدیدی برای رشد منطقه‌ای

رویداد روزهای مالی آستانه 2026  در روزهای ۹ و ۱۰ سپتامبر در آستانه برگزار شد، مجموعه‌ای از توافق‌ها و ابزارهای مالی جدید برای تقویت همکاری مالی منطقه‌ای، تأمین مالی پایدار، دارایی‌های دیجیتال و دسترسی به سرمایه معرفی شد. در  این رویداد حدود ۸ هزار شرکت‌کننده از ۹۰ کشور و نمایندگان مؤسسات مالی و مدیران دارایی‌هایی با مجموع بیش از ۲۶ تریلیون دلار دارایی تحت مدیریت در آن حضور داشتند. مهم‌ترین اقدامات عبارت بودند از:

• امضای توافق همکاری و هماهنگی مقرراتی نهاد تنظیم مقررات خدمات مالی آستانه AFSA  با بانک ملی گرجستان و همچنین نهاد ناظر مالی کرواسی
•  توافق صرافی بین الملی آستانه  AIX و بورس قرقیزستان برای تقویت همکاری بازارهای سرمایه دو کشور
• صرافی بین الملی آستانه  AIX برای نخستین بار در آسیای مرکزی معاملات اعتبار کربن داوطلبانه را بر اساس استاندارد بین‌المللی سازمان [1]VCS راه‌اندازی کرد؛ شرکت Valor Carbon نخستین تأمین‌کننده این بازار است.
• همکاری‌هایی برای تأمین مالی پروژه‌های سبز در قزاقستان و ازبکستان
• همکاری مرکز بین المللی مالی آستانه AIFC  و بانک توسعه قزاقستان برای پروژه‌های سوخت پایدار هوانوردی
• انجام نخستین معامله لیزینگ هواپیما توسط شرکت  Jupiter Jet با یک شرکت آمریکایی با حمایت AIFC
•   توافق بخش فناوری و نوآوری مرکز بین المللی مالی استانهTech Hub و  ōzen (پلتفرم فناوری مالی و دارایی‌های دیجیتال در قزاقستان) برای ایجاد پلتفرم توکن‌سازی درآمدهای حاصل از حقوق موسیقی در قزاقستان و آسیای مرکزی

در مجموع، جهت‌گیری اصلی AFD 2026 تبدیل ایده‌ها و فرصت‌های سرمایه‌گذاری به پروژه‌های واقعی و ابزارهای قابل معامله است؛ به‌ویژه در حوزه‌های کربن، مالی سبز، دارایی‌های دیجیتال، توکن‌سازی، فین‌تک و تأمین مالی هوانوردی

https://astanatimes.com/2026/09/afd-2026-delivers-new-agreements-market-instruments-for-regional-growth/

احتمال عرضه سپرده‌های توکنیزه در قزاقستان

در قزاقستان امکان ایجاد سپرده‌های توکن‌شده (Tokenized Deposits) در حال بررسی است و قرار است چارچوب قانونی لازم برای این ابزارهای مالی دیجیتال در قوانین کشور پیش‌بینی شود. مدینه ابیل‌قاسیموا، رئیس آژانس تنظیم و توسعه بازار مالی قزاقستان، در نشست  نشست فین تک آسیای مرکزی در الماتی اعلام کرد که توسعه بازار مالی دیجیتال نباید فقط به استیبل‌کوین‌ها، رمزارزها، سهام و اوراق قرضه دیجیتال محدود شود و سپرده‌های دیجیتال نیز می‌توانند در آینده وارد بازار شوند. به گفته او، بانک ملی (مرکزی) قزاقستان زیرساخت اولیه لازم برای توسعه ابزارهای مالی توکن‌شده را ایجاد کرده و در بورس قزاقستان نیز این حوزه در حال توسعه است. مرحله بعدی، عرضه واقعی این ابزارها توسط فعالان بازار خواهد بود. در عمل، سپرده توکن‌شده می‌تواند نمایشی دیجیتال از یک سپرده بانکی باشد که با فناوری توکن‌سازی معامله یا انتقال آن ساده‌تر می‌شود؛ بنابراین این طرح بخشی از حرکت قزاقستان به سمت دیجیتالی‌سازی کامل بازار مالی است. بانک ملی پیش‌تر نیز یک پروژه آزمایشی برای توکن‌سازی املاک تجاری اجرا کرده است.

https://www.inform.kz/ru/tokenizirovannie-depoziti-mogut-poyavitsya-vkazahstane-4265d1b8

قزاقستان در حال حرکت به سمت تبدیل مالکیت فکری و درآمدهای حاصل از آن به دارایی‌های مالی قابل معامله

در دومین روز Astana Finance Days 2026، که ۱۰ سپتامبر برگزار شد، تمرکز یکی از نشست‌ها بر این بود که صنایع خلاق را نه فقط حوزه فرهنگی، بلکه به‌عنوان یک طبقه دارایی قابل سرمایه‌گذاری در نظر بگیرند. در این دیدگاه، موسیقی، بازی‌های رایانه‌ای، محتوای دیجیتال و مالکیت فکری می‌توانند مانند سایر دارایی‌ها درآمد مستمر ایجاد کنند و برای سرمایه‌گذاران قابل ارزش‌گذاری باشند. یکی از مهم‌ترین نمونه‌ها، طرح شرکت Õzen برای توکن‌سازی حقوق مالکیت موسیقی است. این شرکت قصد دارد حقوق اقتصادی یک قطعه موسیقی را از طریق قراردادهای هوشمند و بلاکچین به توکن‌های کوچک‌تر تقسیم کند تا سرمایه‌گذاران بتوانند بخشی از منافع مالی یک آهنگ را خریداری کرده و متناسب با تعداد توکن‌های خود از درآمد آن سهم ببرند.  قزاقستان در حال حرکت به سمت تبدیل مالکیت فکری و درآمدهای حاصل از آن به دارایی‌های مالی قابل معامله است؛ موضوعی که با بحث اخیر درباره سپرده‌های توکن‌شده و توسعه دارایی‌های دیجیتال در قزاقستان ارتباط مستقیم دارد .

https://astanatimes.com/2026/09/afd-2026-creative-industry-pushes

-investors-to-rethink-what-counts-as-financial-asset/

صرفه‌جویی در مصرف انرژی در ۱۰ شرکت بزرگ می‌تواند شدت انرژی تولید ناخالص داخلی قزاقستان را ۱.۵ درصد کاهش دهد

۱۰ مصرف‌کننده بزرگ انرژی در قزاقستان که در بخش‌های انرژی، صنعت و نفت‌وگاز فعالیت دارند، حدود یک‌سوم کل مصرف انرژی کشور را به خود اختصاص می‌دهند. این ۱۰ مجموعه در سال ۲۰۲۵ در مجموع حدود ۳۴ میلیون تن سوخت معادل مصرف کرده‌اند؛ سهم بخش انرژی ۴۴.۷٪، صنعت ۴۲.۴٪ و نفت‌وگاز حدود ۱۳٪ بوده است. وزارت صنعت و ساخت‌وساز قزاقستان برآورد کرده است که اجرای برنامه‌های صرفه‌جویی انرژی در همین ۱۰ شرکت می‌تواند بیش از ۱.۶ میلیون تن سوخت معادل در مصرف انرژی صرفه‌جویی کند و در نتیجه، شدت مصرف انرژی تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور را حدود ۱.۵٪ کاهش دهد. این اقدام بخشی از برنامه ملی ۲۰۲۳–۲۰۲۹ است که هدف آن کاهش ۱۰ درصدی شدت انرژی اقتصاد و صنعت تا سال ۲۰۲۹ نسبت به سطح پایه است.

https://www.inform.kz/ru/energosberezhenie-na-10-krupneyshih

-predpriyatiyah-mozhet-snizit-energoemkost-vv-5f98011f

 بانک تجاری ابوظبی در قزاقستان میزان سرمایه گذاری خود در پروژه‌های زیرساختی در قزاقستان را 3 برابر می‌کند

 بانک تجاری ابوظبی در قزاقستان[2] قصد دارد طی ۱۸ ماه آینده حجم تأمین مالی پروژه‌های خود در قزاقستان را سه برابر کند. حجم فعلی تأمین مالی پروژه‌ها حدود ۲.۵ تریلیون تنگه (حدود ۵.۵ میلیارد دلار) است و هدف جدید رسیدن به حدود ۷.۵ تریلیون تنگه (16 میلیارد دلار) است. این برنامه در دیدار فاروق المرزوقی، رئیس ADCB Kazakhstan، با اولژاس بکتنوف، نخست‌وزیر قزاقستان مطرح شد. تمرکز همکاری بر پروژه‌های بزرگ انرژی، راه‌آهن، پتروشیمی، حمل‌ونقل و لجستیک و زیرساخت دیجیتال است. از پروژه‌های مهم مورد اشاره، مجتمع تولید پلی‌اتیلن با ظرفیت ۱.۲۵ میلیون تن در سال، پروژه‌های تولید بوتادین و آلکیلات و توسعه ظرفیت پالایش نفت است.  ADCB طی ۱۵ سال گذشته از بیش از ۱۰۰ طرح تجاری در قزاقستان حمایت مالی کرده که حدود ۹۰ درصد آنها مربوط به شرکت‌های کوچک و متوسط بوده است.

https://astanatimes.com/2026/09/adcb-kazakhstan-plans-to-triple-project-financing-in-kazakhstan/

تجارت چین و آسیای مرکزی از ۱۰۰ میلیارد دلار فراتر رفت

تجارت بین چین و پنج کشور آسیای مرکزی از ۱۰۰ میلیارد دلار فراتر رفته است که اهمیت اقتصادی رو به رشد این منطقه را برجسته می‌کند. روزنامه ساوت چاینا مورنینگ پست (SCMP) در ۷ سپتامبر سیاست‌گذاران، رهبران تجاری، سرمایه‌گذاران و نوآوران را برای کنفرانس چین: آسیای مرکزی ۲۰۲۶ در آستانه گرد هم آورد این کنفرانس که به طور مشترک توسط SCMP و مرکز مالی بین‌المللی آستانه (AIFC) برگزار شد، نمایندگان بیش از ۱۰۰ شرکت از هنگ کنگ، منطقه خلیج بزرگ، سرزمین اصلی چین و آسه‌آن در این کنفرانس حضور داشتند. این رویداد بر سرمایه، منابع و جاده ابریشم دیجیتال تمرکز داشت و تعمیق پیوندهای اقتصادی، فناوری و سرمایه‌ای بین چین بزرگ و آسیای مرکزی را بررسی کرد .

https://astanatimes.com/2026/09/china-central-asia-trade-surpasses-

100-billion-as-scmp-hosts-landmark-conference-in-astana/

قزاقستان از اقتصاد بانک‌محور فاصله می‌گیرد

تیمور سلیمان‌اف، رئیس بانک ملی قزاقستان، معتقد است که این کشور باید از یک نظام مالی وبانک‌محور  که در آن بانک‌ها ۸۰ درصد یا بیشتر از کل بخش مالی را تشکیل می‌دهند فاصله بگیرد.کارگزاران، معامله‌گران، شرکت‌های بیمه و بازار سهام در مجموع باید سهم خود را در نظام مالی تقریباً دو برابر کنند و آن را از ۲۰ درصد فعلی به ۴۰ درصد برسانند.  سهم بانک ها در اقتصاد باید به ۶۰ درصد کاهش یابد.  هدف این است که اطمینان حاصل شود کسب‌وکارها و کل اقتصاد، به‌جای تکیه عمده بر تأمین مالی بانکی، به طیف وسیع‌تری از منابع مالی دسترسی دارند.

 سلیمنوف همچنین اظهار داشت که «بایننس قزاقستان» (پلتفورم رمز ارز) چندین سال است که در این کشور فعالیت می‌کند و به مشتریان قزاقستانی خدمات ارائه می‌دهد. او گفت که این شرکت اکنون می‌تواند تا ۳ میلیون مشتری بین‌المللی را جذب قزاقستان کند. گفته می‌شود این مشتریان برای دسترسی به خدمات مالی در قزاقستان، از خاورمیانه، اروپای شرقی، آسیای جنوب شرقی و سایر مناطق به این کشور خواهند آمد.

https://kz.kursiv.media/en/2026-09-11/engk-yeri-kazakhstan-to-move-away-from-bank-centric-economy-official-says/

 

الزام شرکت ها به جایگزینی متخصصان خارجی با نیروی کار قزاقی در پروژه‌های پیچیده در قزاقستان

یرلان آکنژنف، وزیر انرژی، این الزام را در جلسه اخیر هیئت دولت اعلام کرد. این برنامه شرکت‌ها را ملزم می‌کند تا بانک اطلاعاتی استعدادها  ایجاد کنند، به آموزش و تربیت متخصصان بومی‌بپردازند و هنگام استخدام برای موقعیت‌های شغلی، به شهروندان قزاقستان اولویت دهند. شرکت‌های تولیدی همچنین ملزم خواهند بود ۱ درصد از تولید خود را به آموزش پرسنل قزاقستانی اختصاص دهند. با این حال، سه پروژه بزرگ نفت و گاز قزاقستان یعنی تنگیز ، کاشاگان  و کاراچاگناک به‌طور رسمی تحت چارچوب این قانون فعالیت نمی‌کنند. این پروژه‌ها با وجود داشتن معیارهای لازم برای طبقه‌بندی به عنوان «پروژه‌های پیچیده»، همچنان بر اساس توافق‌نامه‌های قدیمی (اولیه) به کار خود ادامه می‌دهند. تداوم کمبود نیروی کار : تلاش دولت برای پرورش استعدادهای بومی در حالی صورت می‌گیرد که قزاقستان همچنان با کمبود نیروی کار ماهر مواجه است. آسکاربک یرتایف، وزیر کار، پیش‌تر اعلام کرده بود که ۳۰ تا ۴۰ درصد از مشاغل فنی در قزاقستان خالی مانده و شرکت‌ها را ناچار به استخدام نیروی کار خارجی کرده است. به گفته این وزیر، سالانه حدود ۳۰۰ هزار تبعه خارجی وارد قزاقستان می‌شوند.

https://kz.kursiv.media/en/2026-09-11/engk-yeri-will-kazakhs-replace-foreign-workers-at-key-energy-projects/

افزایش صادرات نفت قزاقستان به چین 

بر اساس گزارش شرکت «کازترنس‌اویل» (زیرمجموعه‌های شرکت ملی نفت و گاز (کازمونای‌گاز) که مسئولیت حمل‌ونقل نفت را بر عهده دارد  مجموع محموله‌های نفتی قزاقستان به چین از طریق خط لوله «آتاسو-آلاشانک‌او» (Atasu-Alashankou) در هشت ماه نخست سال به ۸۶۳ هزار تن رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۴ درصد افزایش داشته است. در همین حال، حجم نفت ارسالی از طریق خط لوله «باکو-تفلیس-جیحان» (BTC) نیز ۱۲ درصد افزایش یافت. خط لوله آتاسو-آلاشانک‌او با وجود اینکه یکی از مسیرهای صادرات نفت قزاقستان است، عمدتاً برای انتقال نفت روسیه از خاک قزاقستان به چین مورد استفاده قرار می‌گیرد. حجم ترانزیت سالانه این خط لوله در حال حاضر ۱۰ میلیون تن است و برنامه‌هایی برای افزایش آن به ۱۲.۵ میلیون تن وجود دارد. هم‌زمان، حجم نفت بارگیری‌شده در نفتکش‌ها در بندر «آکتائو» با استفاده از تأسیسات KTO در بازه زمانی ژانویه تا اوت به ۲.۴ میلیون تن رسید که حاکی از رشدی ۶ درصدی نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۵ است. همچنین میزان نفت ارسالی از طریق خط لوله BTC با ۱۲ درصد افزایش به یک میلیون تن رسید.در مجموع، حجم کل نفت و فرآورده‌های نفتی منتقل‌شده از طریق شبکه خط لوله KTO در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۳۱.۹ میلیون تن رسید که نسبت به سال قبل ۴ درصد افزایش نشان می‌دهد.حجم نفت منتقل‌شده از طریق بخش «آتیرائو-سامارا در روسیه» در خط لوله اصلی نفت «اوزن-آتیرائو-سامارا» به ۶.۹ میلیون تن رسید که نشان‌دهنده رشدی ۲ درصدی نسبت به سال قبل است

https://kz.kursiv.media/en/2026-09-09/engk-tank-kazakhstan-boosts-oil

-exports-to-china-amid-attacks-on-cpc/?utm_campaign=endless_feed

[1] Verified Carbon Standard

[2] . Abu Dhabi Commercial Bank (ADCB) Kazakhstan