خشکسالی در ماهاراشترا؛ تهدید تولید ذرت، سویا و نیشکر و نگرانی از افزایش قیمت مواد غذایی و خوراک دام

تداوم دوره خشکی در ماهاراشترا برای بیش از ۲۱ روز، تولید محصولات مهم کشاورزی این ایالت را تحت تأثیر قرار داده است. منابع صنعتی و کارشناسان هشدار داده‌اند که کاهش تولید ذرت و سویا می‌تواند هزینه مواد اولیه خوراک دام را افزایش داده و از طریق زنجیره تولید، قیمت شیر، تخم‌مرغ، گوشت و سایر محصولات غذایی را تحت فشار قرار دهد

ماهاراشترا نزدیک به نیمی از تولید سویای هند، حدود ۱۱ درصد تولید ذرت و تقریباً یک‌چهارم تولید نیشکر کشور را به خود اختصاص می‌دهد. از این رو، کاهش قابل توجه تولید در این ایالت می‌تواند با ایجاد اختلال در عرضه، پیامدهای تورمی‌گسترده‌ای در پی داشته باشد. سویا و ذرت از مواد اولیه اصلی خوراک دام محسوب می‌شوند و نقش مهمی در تأمین نیاز صنایع طیور، لبنیات و سایر بخش‌های دامپروری دارند. نیشکر نیز از نهاده‌های اساسی صنایع شکر و اتانول هند است.

دولت ماهاراشترا پس از تشدید کمبود بارش و تداوم دوره‌های خشکی در فصل زراعی «پاییز» ۲۰۲۶، در ۲۶۵ شهرستان فرعی از مجموع ۳۵۸ شهرستان فرعی ایالت، وضعیت خشکسالی اعلام کرده است؛ محدوده‌ای که حدود ۷۴ درصد از ماهاراشترا را دربرمی‌گیرد.

فصل زراعی پاییز، که عمدتاً از ژوئن تا اکتبر ادامه دارد، به‌شدت به بارش‌های موسمی وابسته است و محصولاتی همچون سویا، ذرت، پنبه و حبوبات در این دوره کشت می‌شوند. پیامدهای خشکسالی می‌تواند فصل زراعی «بهار» را نیز که از اکتبر تا مارس ادامه دارد، تحت تأثیر قرار دهد؛ به‌ویژه اگر رطوبت خاک و دسترسی به منابع آب همچنان محدود باقی بماند. گندم، نخود و سایر حبوبات از جمله محصولات عمده فصل زراعی بهار هستند.

بر اساس داده‌های اداره هواشناسی هند، ماهاراشترا در فاصله اول ژوئن تا ۲۸ سپتامبر با ۱۹ درصد کسری بارش مواجه بوده است. میزان بارندگی ثبت‌شده در این دوره ۸۰۱.۵ میلی‌متر بوده، در حالی که میانگین معمول بارش برای این بازه ۹۸۶.۷ میلی‌متر اعلام شده است.

این وضعیت نگرانی‌هایی را درباره تولید محصولات غذایی و تجاری در این ایالت ایجاد کرده است. ماهاراشترا بزرگ‌ترین تولیدکننده سویا و دومین تولیدکننده بزرگ نیشکر هند به شمار می‌رود و در تولید پنبه، میوه و سبزیجات نیز جایگاه مهمی در سطح کشور دارد.

»دیویا کومار گولاتی»، رئیس انجمن تولیدکنندگان خوراک دام ترکیبی هند، با اشاره به پیامدهای خشکسالی گفت: کاهش تولید محصولاتی مانند ذرت و سویا می‌تواند عرضه مواد اولیه خوراک دام را در فصل آینده محدود و هزینه‌های تولید را برای واحدهای پرورش طیور، دام و صنایع لبنی افزایش دهد.

وی تأکید کرد که پیامدهای خشکسالی تنها متوجه کشاورزان نخواهد بود، بلکه کل زنجیره ارزش دام و طیور را تحت تأثیر قرار می‌دهد. به گفته وی، در صورت کاهش عرضه یا افزایش قابل توجه قیمت نهاده‌های خوراک دام، فشار هزینه از تولیدکنندگان به مصرف‌کنندگان منتقل خواهد شد و می‌تواند بر قیمت شیر، تخم‌مرغ و گوشت اثر بگذارد.

بر اساس گزارش اقتصادی دولت مرکزی هند، ماهاراشترا در سال زراعی ۲۰۲۵-۲۰۲۴ حدود ۳۹.۴ درصد تولید نخود کبوتر(تور) و ۴۸.۳ درصد تولید سویای هند را به خود اختصاص داده است. سهم این ایالت از تولید نخود معمولی نیز ۲۶.۷ درصد و از تولید پنبه ۲۴.۸ درصد بوده است.

کارشناسان بخش کشاورزی معتقدند هرگونه اختلال جدی در عرضه نهاده‌های خوراک دام می‌تواند علاوه بر افزایش هزینه تولید، بر اقتصاد واحدهای دامپروری و قدرت خرید مصرف‌کنندگان نیز اثرگذار باشد. گولاتی بر ضرورت ارزیابی جامع شرایط و اتخاذ تدابیر به‌موقع برای تضمین دسترسی به مواد اولیه خوراک دام در فصل آینده تأکید کرده است.

دولت ماهاراشترا همچنین پس از ارزیابی کمیسر کشاورزی و احراز شرایط خشکسالی در ۲۶۵ شهرستان فرعی، مرحله نخست سازوکار مدیریت خشکسالی موسوم به Trigger-1  را فعال کرده است. این مرحله بر اساس شاخص‌های مشخص خشکسالی، از جمله کاهش بیش از ۲۵ درصدی بارش همراه با تداوم دوره خشکی حداقل ۲۱ روزه، فعال می‌شود.

"چیراگ جین"، شریک و مسئول بخش کشاورزی و صنایع وابسته در مؤسسه «گرنت تورنتون بهارات»، نیز هشدار داده است که خشکسالی ماهاراشترا می‌تواند در نقطه‌ای حساس از زنجیره تأمین مواد غذایی، یعنی زنجیره ذرت، سویا، خوراک دام و پروتئین، فشار ایجاد کند.

به گفته وی، در ماه‌های آینده علاوه بر میزان بارندگی و برآورد خسارت محصولات، روند قیمت کنجاله سویا و ذرت، هزینه خوراک طیور، میزان جمع‌آوری شیر توسط واحدهای لبنی و قیمت تخم‌مرغ برای مصرف‌کنندگان، شاخص‌های مهمی‌برای ارزیابی دامنه پیامدهای خشکسالی خواهند بود.

تمرکز بر منابع جایگزین و واردات

کارشناسان تأکید دارند که برای جلوگیری از تبدیل یک شوک موقت کشاورزی به موج گسترده‌تر تورم در بازار خوراک دام و مواد غذایی، باید مجموعه‌ای از اقدامات از جمله تأمین ذرت و سویا از ایالت‌های دارای مازاد تولید، تضمین دسترسی به بذر کافی برای فصل کشت آینده، حمایت از کشاورزان آسیب‌دیده و تسهیل واردات نهاده‌های خوراک دام در صورت تشدید کمبود داخلی در دستور کار قرار گیرد.

تولیدکنندگان خوراک دام همچنین می‌توانند با افزایش استفاده از نهاده‌های جایگزین مانند سورگوم، ارزن و کنجاله‌های دانه‌های روغنی، بخشی از فشار واردشده بر عرضه ذرت و سویا را کاهش دهند.

جین با اشاره به احتمال کاهش تولید در محصولاتی که ماهاراشترا در آنها سطح زیرکشت قابل توجهی دارد، از جمله حبوبات، دانه‌های روغنی، پنبه و محصولات باغی، تصریح کرده است که اتخاذ سیاست‌های مناسب و برداشت مطلوب ذرت و سویا در سایر مناطق هند می‌تواند بخشی از آثار کمبود را کاهش دهد، اما احتمالاً قادر به جبران کامل پیامدهای خشکسالی نخواهد بود.

در همین حال، دوِندرا فادناویس، سروزیر ماهاراشترا، از مقامات مناطق مختلف خواسته است ارزیابی خسارت محصولات را بدون تأخیر آغاز کنند. وی اعلام کرده است که کشاورزان، کارگران کشاورزی و نیروی کار محلی در کانون برنامه‌های دولت برای مقابله با پیامدهای خشکسالی قرار خواهند داشت.

تحلیلگران همچنین بر ضرورت تدوین برنامه‌ای روشن برای مدیریت واردات محصولات در معرض کمبود و افزایش ظرفیت تولید در سایر مناطق هند تأکید دارند. افزون بر این، احتمال دارد کشاورزان در فصل آینده به سمت کشت محصولات کم‌آب‌بر حرکت کنند؛ از این رو، ارزیابی نیازهای جدید بذر و تضمین عرضه کافی آن برای پشتیبانی از تغییر احتمالی الگوی کشت، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار خواهد بود.

وب‌سایت moneycontrol ، گزارش منتشرشده در تاریخ 9 مهر 1405.

https://www.moneycontrol.com/news/business/economy/maharashtra-drought-raises

-inflationary-fears-puts-crops-like-maize-soybean-sugarcane-at-risk-14041178.html