بررسی روند تغییرات قیمت سوخت در ساحل عاج در بازه زمانی ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۶

ساحل عاج با وجود برخورداری از ظرفیت پالایش داخلی، از تحولات بازار جهانی انرژی مصون نیست. شرکت پالایش نفت ساحل عاج برای فعالیت خود به نفت خام نیاز دارد و بازار داخلی نیز می‌تواند به تأمین خارجی برخی فرآورده‌ها وابسته باشد.

قیمت سوخت یکی از متغیرهای مهم اقتصادی در ساحل عاج است که تغییرات آن علاوه بر تأثیر مستقیم بر هزینه‌های حمل‌ونقل، می‌تواند بر قیمت کالاها و خدمات، قدرت خرید خانوارها، هزینه فعالیت بنگاه‌های اقتصادی و مخارج عمومی دولت اثر بگذارد. از این منظر، بررسی تحولات قیمت بنزین در این کشور طی سال ۲۰۲۶، به‌ویژه در شرایط تشدید بحران‌ در خاورمیانه و اختلال در عرضه جهانی انرژی، برای ارزیابی وضعیت اقتصادی و سیاست‌های دولت در مدیریت هزینه‌های زندگی اهمیت دارد.

بررسی روند قیمت فرآورده‌های نفتی در ساحل عاج از ابتدای سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که قیمت بنزین و گازوئیل در چهار ماه نخست سال ثابت بود، اما از ماه مه روند افزایشی آغاز شد و در اوت افزایش دیگری به ثبت رسید و در مجموع از ۸۲۰ فرانک سیفا به ۹۰۵ فرانک سیفا افزایش یافته است. این تغییر در دو مرحله اصلی صورت گرفته است: نخست، افزایش ۵۵ فرانک سیفایی در ماه مه و سپس افزایش ۳۰ فرانک سیفایی در ماه آگوست. در فاصله میان این دو مرحله و پس از افزایش دوم، قیمت رسمی‌ بنزین برای چند ماه متوالی ثابت باقی مانده است. قیمت گازوئیل نیز در همین دوره از ۶۷۵ به ۷۲۵ فرانک سیفا رسیده است. با وجود این، تغییرات ثبت‌شده در قیمت سوخت، چارچوب مناسبی برای بررسی میزان آسیب‌پذیری اقتصاد ساحل عاج در برابر شوک‌های بازار جهانی انرژی فراهم می‌کند.

با اینحال، قیمت رسمی‌ گاز بوتان مصرفی خانوارها در ساحل عاج از ابتدای سال ۲۰۲۶ تا اکتبر، افزایش نیافته است. قیمت کپسول‌های ۶، ۱۲٫۵ و ۱۵ کیلوگرمی‌ به‌ترتیب ۲ هزار، ۵ هزار و ۲۰۰ و ۶ هزار و ۹۶۵ فرانک سیفا باقی مانده است.

روند تغییرات قیمت سوخت

در ابتدای سال ۲۰۲۶، قیمت هر لیتر بنزین بدون سرب در ساحل عاج ۸۲۰ فرانک سیفا و قیمت گازوئیل ۶۷۵ فرانک سیفا بود. این نرخ‌ها در آوریل نیز حفظ شدند اما این وضعیت در ماه مه دستخوش تغییر شد. وزارت معادن، نفت و انرژی ساحل عاج اعلام کرد که از اول ماه مه، قیمت بنزین بدون سرب از ۸۲۰ به ۸۷۵ فرانک سیفا افزایش می‌یابد. به این ترتیب، بهای هر لیتر بنزین ۵۵ فرانک سیفا، معادل حدود ۶٫۷ درصد، افزایش پیدا کرد. قیمت گازوئیل نیز از ۶۷۵ به ۷۰۰ فرانک سیفا رسید که بیانگر افزایش ۲۵ فرانک سیفایی، معادل حدود ۳٫۷ درصد، بود. قیمت نفت سفید نیز در همین مقطع از ۷۰۵ به ۷۴۵ فرانک سیفا افزایش یافت. پس از این افزایش، نرخ‌های جدید در ماه‌های ژوئن و ژوئیه بدون تغییر باقی ماندند. مرحله دوم افزایش قیمت‌ها در ماه آگوست ۲۰۲۶ رخ داد و قیمت بنزین بدون سرب از ۸۷۵ به ۹۰۵ فرانک سیفا و قیمت گازوئیل از ۷۰۰ به ۷۲۵ فرانک سیفا افزایش یافت. بنابراین، بنزین در این مرحله ۳۰ فرانک سیفا، معادل حدود ۳٫۴ درصد، و گازوئیل ۲۵ فرانک سیفا، معادل حدود ۳٫۶ درصد، گران شد. در سپتامبر و اکتبر نیز قیمت‌ها در همین سطوح باقی ماندند. اطلاعیه وزارت نفت ساحل عاج در ماه اکتبر تصریح می‌کند که قیمت هر لیتر بنزین بدون سرب ۹۰۵ فرانک سیفا و قیمت گازوئیل ۷۲۵ فرانک سیفا تعیین شده است. این نرخ‌ها برای سراسر کشور و در بازه زمانی اول تا ۳۱ اکتبر معتبر بوده‌اند. بنابراین، تا ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، آخرین قیمت رسمی‌ بنزین در ساحل عاج همان ۹۰۵ فرانک سیفا به ازای هر لیتر بوده است.

برای درک بهتر ابعاد تغییرات، باید میزان افزایش قیمت در کل دوره و سهم هر مرحله از این افزایش محاسبه شود. قیمت بنزین از ۸۲۰ فرانک سیفا در مارس به ۹۰۵ فرانک سیفا در اکتبر رسیده است. در نتیجه، هر لیتر بنزین در این دوره ۸۵ فرانک سیفا گران‌تر شده که معادل حدود ۱۰٫۴ درصد افزایش است. در خصوص گازوئیل نیز قیمت هر لیتر از ۶۷۵ به ۷۲۵ فرانک سیفا افزایش یافته است. این تغییر معادل ۵۰ فرانک سیفا یا حدود ۷٫۴ درصد افزایش است. بنابراین، در دوره مورد بررسی، رشد نسبی قیمت بنزین از رشد قیمت گازوئیل بیشتر بوده است.

یکی از ویژگی‌های مهم بازار سوخت ساحل عاج آن است که قیمت‌های رسمی فرآورده‌های نفتی به‌صورت ماهانه تعیین و اعلام می‌شوند. اطلاعیه‌های وزارت معادن، نفت و انرژی نشان می‌دهد که نرخ‌های اعلام‌شده، حداکثر قیمت‌های خرده‌فروشی مجاز در سطح کشور هستند و تغییرات بازار بین‌المللی در بازنگری آن‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد. این سازوکار به آن معناست که افزایش قیمت جهانی نفت الزاماً در همان روز یا به همان میزان در قیمت جایگاه‌های سوخت منعکس نمی‌شود. هزینه تأمین محموله‌ها، قیمت فرآورده‌های پالایش‌شده، هزینه حمل‌ونقل، نرخ ارز و زمان‌بندی بازنگری قیمت‌ها، همگی می‌توانند بر زمان و میزان تعدیل نرخ داخلی اثر بگذارند.

ساحل عاج با وجود برخورداری از ظرفیت پالایش داخلی، از تحولات بازار جهانی انرژی مصون نیست. شرکت پالایش نفت ساحل عاج برای فعالیت خود به نفت خام نیاز دارد و بازار داخلی نیز می‌تواند به تأمین خارجی برخی فرآورده‌ها وابسته باشد. بنابراین، افزایش قیمت نفت خام یا فرآورده‌های نفتی در بازارهای بین‌المللی ممکن است هزینه تأمین سوخت این کشور را بالا ببرد.

 

منابع:

https://news.abidjan.net/articles/749438/cote-divoire-les-prix-du-super-sans-plomb-et-du-gasoil-restent-a-905-et-725-fcfa-en-octobre

https://energia-africa.com/carburant-en-cote-divoire-de-570-a-905-f-cfa-le-litre-dix-ans-dune-hausse-qui-ne-dit-pas-son-nom/

https://www.koaci.com/article/2026/09/30/cote-divoire/economie/cote-divoire-les-prix-maxima-de-detail-des-produits-petroliers-sont-maintenus-inchanges-pour-la-periode-du-1er-au-31-octobre-2026_201133.html

https://www.aip.ci/cote-divoire-aip-les-prix-du-carburant-augmentent-a-la-pompe-pour-le-mois-daout-2026/