اخبار اقتصادی ساحل عاج، کامرون و گابن

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی کشورهای ساحل عاج، کامرون و گابن در هفتۀ دوم بهمن ماه ۱۴۰۴، مندرج در رسانه‌های این کشورها به شرح زیر ارائه می‌گردد.

ساحل عاج

کشف نفت در آب‌های ساحل عاج

شرکت آمریکایی Murphy Oil اولین چاه اکتشافی خود در آب‌های ساحل عاج، به نام Civette-1X، را حفر نمود و نفت کشف کرد، اما حجم آن به اندازه‌ای نیست که تولید اقتصادی داشته باشد. به همین دلیل این کشف، غیرتجاری اعلام شد و ارزش سهام شرکت، ۷ درصد کاهش یافت. با این حال، وضعیت زمین‌شناسی مثبت است و نشان می‌دهد که منطقه پتانسیل نفتی دارد. شرکت مورفی قصد ندارد از ساحل عاج خارج شود و مدیریت پنج بلوک دریایی دیگر را در کنار شرکت ملی PETROCI Holding بر عهده دارد. این اتفاق در حالی است که ساحل عاج به سرعت در حال تبدیل شدن به یک قدرت نوظهور نفتی در غرب آفریقا است، با میادینی مانند Baleine و Calao که تولید نفت و گاز کشور را افزایش داده‌اند. شرکت مورفی قصد دارد اکتشافات بیشتری در بلوک‌های دیگر مانند Caracal و Bubale انجام دهد.

L’américain Murphy dit avoir trouvé du pétrole offshore en Côte d’Ivoire, mais "pas assez" pour produire

واگذاری بخشی از میدان نفتی بالین ساحل عاج به شرکت ملی نفت آذربایجان

گروه ایتالیایی اِنی (Eni) با شرکت ملی نفت جمهوری آذربایجان سوکار (SOCAR) توافق کرد ۱۰ درصد از سهام میدان نفتی دریایی بالین (اصلی‌ترین توسعه فراساحلی نفت و گاز ساحل عاج) را واگذار کند. پیش‌تر در سال ۲۰۲۵، شرکت اِنی ۳۰ درصد از سهام خود را به شرکت سوئیسی ویتال فروخته بود. اکنون مالکیت شرکت اِنی با ۴۷.۲۵ درصد، شرکت دولتی ساحل عاج پتروسی، با ۲۲.۷۵ درصد و شرکت آذربایجان سوکار با ۱۰ درصد است. شرکت اِنی اعلام کرده است که این واگذاری بخشی از استراتژی اکتشاف دوگانه است، بدین معنا که با فروش بخشی از کشفیات، نقدینگی سریع کسب می‌کند و در عین حال کنترل عملیات را حفظ می‌کند. ورود شرکت آذربایجان سوکار به پروژه نشان‌دهنده روند مالی‌سازی پروژه‌های نفتی آفریقا است و حضور یک بازیگر بین‌المللی قدرتمند باعث جذب سرمایه و کاهش ریسک پروژه می‌شود. میدان بالین که در سال ۲۰۲۱ کشف و از ۲۰۲۳ وارد تولید شد، هم‌اکنون روزانه ۶۲ هزار بشکه نفت و ۷۵ میلیون متر مکعب گاز تولید می‌کند و انتظار می‌رود در فاز سوم تولید به ۱۵۰ هزار بشکه نفت و ۲۰۰ میلیون متر مکعب گاز در روز افزایش یابد. این پروژه نقش مهمی در تأمین انرژی و درآمد پایدار برای ساحل عاج دارد.

SOCAR entre dans le projet Baleine avec 10 % aux côtés d’Eni

رشد سریع مصرف برنج در ساحل عاج و افزایش وابستگی به واردات

مصرف برنج در ساحل عاج طی سال‌های اخیر با سرعت قابل توجهی افزایش یافته است. این روند تحت تأثیر رشد جمعیت، شهرنشینی سریع و تغییر عادات غذایی مردم قرار دارد و سطح مصرف آن اکنون یکی از بالاترین‌ها در غرب آفریقا است. بر اساس گزارش وزارت کشاورزی آمریکا، هر شهروند ساحل عاج سالانه به طور متوسط ۸۴ کیلوگرم برنج مصرف می‌کند، در حالی که حدود ۲۰ سال پیش این رقم ۵۸ کیلوگرم بود. در شهرهای بزرگ برنج به تدریج جایگزین مواد غذایی سنتی شده است. تولید داخلی برنج نیز افزایش یافته و از ۱.۸ میلیون تن در فصل ۲۰۱۵/۲۰۱۶ به نزدیک ۲.۳ میلیون تن در سال ۲۰۲۴/۲۰۲۵ رسیده است، اما همچنان پاسخگوی نیاز بازار نیست. مصرف سالانه برنج سفید در کشور اکنون نزدیک به ۳ میلیون تن است. به دنبال این کمبود، ساحل عاج به دومین واردکننده بزرگ برنج در آفریقا پس از نیجریه تبدیل شده است و بخش عمده واردات آن از هند، پاکستان، ویتنام و تایلند تأمین می‌شود.

Côte d’Ivoire : comment les importations de riz ont évolué sur la dernière décennie

کامرون

توافق شرکت های کامریل و کامالکو برای آماده‌سازی راه‌آهن جهت صادرات بوکسیت در کامرون

شرکت امتیازدار راه‌آهن در کامرون، کامریل (Camrail)، و شرکت معدنی کامالکو (Camalco)، اعلام کردند که توافقی برای تقویت و آماده‌سازی مسیر ریلی بین معدن و بندر دوالا به امضا رسانده‌اند. این توافق، که در ۲۶ ژانویه ۲۰۲۶ اعلام شد، امکان آغاز حمل و صادرات بوکسیت را از سال جاری فراهم می‌کند. بر اساس این قرارداد، سرمایه‌گذاری اولیه ۵ میلیارد فرانک سیفا (۷ میلیون دلار) برای بازسازی مسیر ریلی بین ماکور و دوالا انجام خواهد شد. هدف اصلی این سرمایه‌گذاری، آماده‌سازی زیرساخت برای رسیدن به ظرفیت کامل پروژه و تسهیل صادرات است. این پروژه، با پتانسیل تولید ۱۰ میلیون تن بوکسیت در سال و کیفیت بالای مواد معدنی (۵۱ درصد آلومینا و ۲ درصد سیلیس)، به عنوان یکی از ستون‌های زنجیره ارزش بوکسیت–آلومینا–آلومینیوم در کامرون معرفی شده و توجه سرمایه‌گذاران محلی و بین‌المللی را به خود جلب کرده است.

Bauxite de Minim Martap : accord entre Camrail et Camalco sur les travaux ferroviaires ouvrant la voie aux exportations - Investir au Cameroun

افزایش تولید الماس در کامرون

تولید الماس در کامرون در سال ۲۰۲۵ بیش از دو برابر و به ۱۵۳۸۲ قیراط رسیده است، در حالی که در سال ۲۰۲۴، تولید این کشور ۶۲۲۰ قیراط بود. این آمار توسط دبیرخانه ملی دائم فرآیند کیمبرلی در یائونده اعلام شده است. با وجود افزایش تولید، درآمدهای حاصل از صادرات تقریبا ثابت باقی ماند و کامرون در مقایسه با ۱۲۰ میلیون فرانک سیفا در سال ۲۰۲۴ تنها نزدیک به ۱۱۰ میلیون فرانک سیفا از صادرات الماس در سال ۲۰۲۵ درآمد داشته است. دبیرخانه ملی تأکید کرد که بخش زیادی از الماس تولیدی کشور از مسیرهای غیر رسمی خارج شده و توسط قاچاقچیان به فروش می‌رسد. به عنوان نمونه، در سال ۲۰۱۹، از ۱۵۹۵ قیراط تولید الماس تنها ۶۵۴ قیراط رسما صادر شد. کارشناسان می‌گویند این وضعیت ناشی از عدم وجود صنایع فرآوری الماس در کامرون و گردش گسترده این سنگ قیمتی در مسیرهای غیررسمی است.

Diamants : le Cameroun explose sa production à plus de 15 000 carats en 2025, mais les revenus restent insignifiants - Investir au Cameroun

تامین مالی کشاورزی کامرون

رئیس‌جمهور کامرون، پل بیا، توافق‌نامه‌ای به مبلغ ۱۰۲ میلیون یورو با شرکت بین‌المللی تأمین مالی تجارت اسلامی (IFTC) برای حمایت از کشاورزی کشور، به ویژه بخش‌های پنبه و سویا، به تصویب رساند. این توافق‌نامه از نوع مرابحه است و هدف آن تأمین منابع مالی برای خرید نهاده‌های کشاورزی و بازاریابی پنبه و سویا به نفع جمهوری کامرون اعلام شده است. ارزش این تأمین مالی تقریبا ۶۶.۹ میلیارد فرانک سیفا برآورد شده است. با اجرای این طرح، تولید کشاورزی ملی تقویت می‌شود، زنجیره‌های تأمین ایمن‌سازی خواهند شد و بخش‌های استراتژیک اقتصادی و اشتغال روستایی حمایت می‌شوند.

Paul Biya ratifie un financement islamique de 102 millions d'euros pour l'agriculture

گسترش صادرات قهوه عربیکای کامرون به چهار کشور جدید

دفتر ملی کاکائو و قهوه کامرون اعلام کرد که در فصل ۲۰۲۵-۲۰۲۴، قهوه عربیکای کامرون به ژاپن، سودان، ترکیه و تایوان صادر شد. ترکیه، آلمان و آمریکا سه مقصد اصلی صادرات قهوه عربیکا را تشکیل می‌دهند و ۸۸ درصد از صادرات را به خود اختصاص داده‌اند. تولید سالانه قهوه عربیکا ۱۲۶۰ تن بوده و عمدتا در مناطق شمال غرب و غرب کشور متمرکز است. در همین فصل، روبستا با تولید ۱۰۳۷۷ تن بخش اصلی بازار را در دست داشت که بیشترین حجم در مناطق ساحلی و غرب بوده است. با وجود رشد اندک، صنعت قهوه کامرون همچنان در مسیر نزولی است و تولید فعلی کمتر از یک دهم میزان دهه ۱۹۹۰ است. کارشناسان عوامل اقلیمی و کاهش انگیزه کشاورزان را عامل اصلی کاهش تولید می‌دانند.

Café : l’arabica du Cameroun s’offre de nouveaux débouchés à Taiwan, au Japon, au Soudan et en Turquie - Investir au Cameroun

گابن

همکاری با صندوق بین‌المللی پول برای اطمینان‌بخشی به بازارها

گابن پس از کاهش رتبه اعتباری مستقل خود، برای بازیابی اعتبار اقتصاد کلان و تأمین نیازهای مالی خود، در شرایطی که بودجه‌های دولتی رو به افزایش است، به صندوق بین‌المللی پول روی آورده است. در ۲۱ ژانویه ۲۰۲۶، دولت گابن قصد خود را برای اجرای یک برنامه اقتصادی با حمایت صندوق بین‌المللی پول اعلام نمود و هدف خود را تقویت ثبات اقتصاد کلان و حمایت از توسعه اقتصادی و اجتماعی اعلام کرد. دولت در بیانیه مطبوعاتی خود تصریح کرد که این ابتکار عمل با هدف «اجرای یک برنامه رشد اقتصادی با حمایت صندوق بین‌المللی پول (IMF)، در راستای منافع کلان اقتصادی منطقه فرعی CEMAC و برای تحقق اهداف توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور» انجام می‌شود.

Gabon : l’option FMI pour rassurer les marchés et les bailleurs de fonds

قرارداد ساخت ایستگاه دریایی لیبرویل

وزیر حمل‌ونقل گابن، ریاست مراسم امضای قرارداد اعطای امتیاز ساخت ایستگاه دریایی لیبرویل را بر عهده داشت. این قرارداد میان اداره بنادر گابن (OPRAG) و شرکت هندی برای پروژه‌های بندری و لجستیکی (AOM) به امضا رسید. امضای این قرارداد، با حضور مدیران کل دو نهاد امضاکننده، نقطه عطفی در تحول بخش دریایی گابن محسوب می‌شود و نشان‌دهنده عزم دولت برای تبدیل گابن به یک قطب مرجع دریایی در خلیج گینه با تمرکز بر زیرساخت‌های مدرن و استانداردهای بین‌المللی است. این پروژه بر سه محور اصلی نوسازی زیرساخت‌های بندری برای افزایش رقابت‌پذیری و توسعه اقتصادی، مشارکت نوآورانه دولتی-خصوصی برای تضمین کیفیت و پایداری سرمایه‌گذاری و مدیریت بهینه و در نهایت، تأثیر اجتماعی قابل توجه با ایجاد حدود ۲۰۰ شغل مستقیم و ۴۰۰ شغل غیرمستقیم برای شهروندان گابنی استوار است. وزیر حمل‌ونقل در این مراسم بر اهمیت رعایت دقیق زمان‌بندی اجرای پروژه تأکید کرد و گفت که سرعت و دقت در اجرا شرط تحقق اهداف اقتصادی و اجتماعی این طرح است.

https://gaboninfoslive.com/2026/01/22/signature-de-concession-pour-une-gare-maritime-a-libreville/

گسترش همکاری گابن با بانک توسعه آفریقا

تیری مینکو، وزیر اقتصاد و دارایی گابن، روز دوشنبه ۲۶ ژانویه ۲۰۲۶ میزبان هیئتی از بانک توسعه آفریقا بود، تا پیشرفت پروژه‌های جاری و برنامه‌های جدید اقتصادی بررسی شود. تمرکز اصلی این دیدار بر پروژه حمایت از بخش مرغداری بود که هدف آن تقویت تولید داخلی، حرفه‌ای‌سازی فعالان و کاهش وابستگی به واردات غذایی است. دولت همچنین قصد دارد واردات مرغ را از ۱ آوریل ۲۰۲۷ ممنوع کند و برای تحقق این هدف، همکاری نزدیک با بانک توسعه آفریقا توسعه جهت آموزش، تأمین مالی و نوسازی زیرساخت‌ها ضروری است. بانک توسعه آفریقا نیز بر حمایت از پروژه‌های استراتژیک و تقویت تاب‌آوری اقتصاد ملی تأکید نمود. این همکاری به عنوان ابزاری برای توسعه تولید داخلی، اشتغال پایدار و ثبات اقتصادی تعریف شده است.

Gabon - Coopération économique : Libreville et la BAD affinent leur stratégie autour des projets structurants

کاهش موقت تولید نفت مورل و پرم در گابن

گروه نفتی فرانسوی مورل و پرم (Maurel & Prom) اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵، تولید کل گروه ۳۷ هزار بشکه معادل نفت در روز بود، اما در گابن ۶ درصد کاهش داشته و به ۱۴۶۶۲ بشکه در روز رسیده است. این کاهش به دلیل مشکلات فنی در خطوط لوله صادرات در نوامبر و دسامبر رخ داده و از ژانویه ۲۰۲۶ وضعیت به حالت عادی بازگشته است. فعالیت‌های اکتشافی در مجوز گازی ادامه دارد و انتظار می‌رود تولید گاز تا پایان سال ۲۰۲۶ آغاز شود. درآمد فعالیت‌های گابن در سال ۲۰۲۵ ۳۵۹ میلیون دلار اعلام شده که نسبت به سال قبل ۱۸ درصد کاهش یافته است. گروه نفتی مورل و پرم برنامه دارد با ادامه حفاری و بهره‌برداری از گاز جایگاه خود را در صنعت نفت گابن تقویت کند.

Maurel & Prom : une production en recul au Gabon en 2025, malgré une activité soutenue et des perspectives renforcées | Gabonreview.com | Actualité du Gabon |