ارزیابی تاثیر ماه اول جنگ در ایران بر اقتصاد جهانی و شیلی

هرج و مرج در بازارهای سهام و قیمت نفت به چشم‌انداز اقتصاد جهانی آسیب می‌رساند وال استریت در مسیر بدترین روند نزولی هفتگی خود در چهار سال گذشته قرار دارد، در حالی که در شیلی اثرات آن در قیمت سوخت احساس می‌شود. دلار به بالاترین سطح خود از نوامبر ۲۰۱۵ رسیده است، در حالی که مس از سطوح تاریخی خود فاصله بیشتری می‌گیرد و به محدوده بازار نزولی نزدیک می‌شود. همه چیز نامشخص است.

خصومت‌ها از روز شنبه، ۲۸ فوریه آغاز شد، اما تا دوشنبه، ۲ مارس، بازارهای سهام، اوراق قرضه، بورس کالا و ارز شروع به لرزیدن نکردند. و این تا به امروز متوقف نشده است.

هیچ نشانه‌ای از توقف درگیری دیده نمی‌شود و در بحبوحه اعلامیه‌ها و تهدیدهای دونالد ترامپ در رسانه‌های اجتماعی و مذاکرات دیپلماتیک بین واشنگتن و تهران، عدم قطعیت کاملی در مورد آنچه ممکن است در ساعات آینده اتفاق بیفتد، وجود دارد.

اکسل کریستنسن، مدیر عامل و استراتژیست ارشد سرمایه‌گذاری آمریکای لاتین و ایبریا در بلک‌راک، گفت: "شاخص‌ها به جهتی که بازارها ممکن است در پیش بگیرند بسیار حساس هستند. علاوه بر این، سناریوهای احتمالی کاملاً دوگانه هستند. یا جنگ به سرعت حل و فصل می‌شود، یا وارد سناریوی طولانی‌تری می‌شویم که در آن قیمت نفت برای مدت طولانی بالا می‌ماند و در نتیجه تورم ایجاد می‌شود."

این کارشناس در گفتگو با رادیو T13 افزود: "بسیاری از تحلیلگران تازه شروع به درک این موضوع کرده‌اند که این موضوع چه معنایی برای رشد اقتصادی دارد."

نفت، محور اصلی درگیری‌ها در خاورمیانه

بیشترین تأثیر این درگیری بر انرژی، به ویژه بر قیمت نفت و گاز بوده است. جنگ در خاورمیانه نه تنها بر تأسیسات ایران، بلکه بر سایر کشورهای تولیدکننده انرژی مانند عربستان سعودی و قطر نیز تأثیر گذاشت. این تازه جدای از کاهش قابل توجه ترافیک از طریق تنگه هرمز است، مسیر دریایی که بیش از 20 درصد نفت خام جهان از طریق آن منتقل می‌شود. واکنش اولیه بی‌رحمانه بود. قیمت‌های بین‌المللی در اولین جلسات معاملاتی و در روزهای پس از حمله تقریباً 20 درصد افزایش یافت و به 120 دلار آمریکا رسید، سطحی که از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال 2022 دیده نشده بود.

در طول این مدت، قیمت هر بشکه نفت روندی صعودی داشته، اما همیشه حدود ۱۰۰ دلار آمریکا در نوسان بوده است. در جلسه امروز، نفت برنت با قیمت ۱۱۰ دلار آمریکا و نفت خام آمریکا با قیمت ۹۸ دلار آمریکا معامله می‌شود. کریستنسن افزود: "ما در بلک‌راک، در دو هفته اول فکر می‌کردیم که این ممکن است کمی محدودتر باشد. چه چیزی باعث شد که ما از منظر دیگری به این موضوع نگاه کنیم؟ از زمانی که  حملات به زیرساخت‌های انرژی آغاز شد."

یک ماه پس از حمله، قیمت نفت خام معامله شده در لندن ۵۰.۷ درصد افزایش یافته است، در حالی که قیمت نفت خام شاخص مورد استفاده در شیلی ۴۸ درصد افزایش یافته است.

افزایش قیمت نفت، پیش‌بینی‌های رشد تولید ناخالص داخلی جهانی و همچنین کاهش بالقوه نرخ بهره را که برخی از بانک‌های مرکزی در اقتصادهای بزرگ به دلیل تأثیر افزایش هزینه‌های انرژی بر قیمت مصرف‌کننده در نظر داشتند، کاملاً تضعیف کرده است. در واقع، سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) پیش‌بینی تورم خود را برای کشورهای گروه ۲۰ در سال ۲۰۲۶ به ۴.۰ درصد افزایش داد که ۱.۲ درصد نسبت به گزارش قبلی افزایش نشان می‌دهد، و سپس در سال ۲۰۲۷ به ۲.۷ درصد تعدیل شد.

در شیلی، این امر پس از تصمیم دولت برای خنثی کردن مپکو،( سیاست تعدیل قیمت حامل های انرژی) عواقب قابل توجهی داشت و باعث شد این هفته شاهد بزرگترین افزایش قیمت سوخت در تاریخ باشیم.

در این راستا، بانک مرکزی پیش‌بینی خود از رشد تولید ناخالص داخلی را کاهش و پیش‌بینی تورم را افزایش داد.

به طور خاص، پیش‌بینی رشد خود برای فعالیت اقتصادی را از محدوده ۲ تا ۳ درصد به بین ۱.۵ تا ۲.۵ درصد کاهش داد. بانک مرکزی اعلام کرد: "این تجدیدنظر به دلیل عوامل متعددی از جمله تغییر چشم‌انداز بین‌المللی و عملکرد ضعیف‌تر بخش معدن است."

ترس سرمایه‌گذاران در بازار سهام منعکس شده است

بازار سهام یکی دیگر از قربانیان اصلی این جنگ بوده است. VIX نماد ثبت‌شده شاخص نوسان CBOE است، معیاری محبوب برای سنجش نوسان ضمنی بازار آپشن S&P 500 که توسط بورس آپشن شیکاگو محاسبه می‌شود.

از زمان شروع درگیری، این شاخص که به عنوان "شاخص ترس" شناخته می‌شود، جهش شدیدی بیش از ۵۰ درصد را تجربه کرده است.

در این زمینه، وال استریت از ۲۷ فوریه، چهار هفته متوالی ضررهای تایید شده را در چهار شاخص اصلی ثبت کرده است، به طوری که S&P 500، 5.83 درصد، Nasdaq، 5.41 درصد، Dow Jones، 8.16 درصد و Russell 2000، 8.46 درصد کاهش یافته‌اند.

اگر جلسه امروز در محدوده منفی بسته شود، شاخص‌های S&P 500 و Nasdaq پنجمین هفته متوالی خود را در محدوده منفی به پایان خواهند رساند.

امانوئل سانتوس از XTB گفت: "شاخص‌های داو جونز و راسل ۲۰۰۰ که این هفته بخشی از افت خود را جبران کرده‌اند، تا چهار هفته دیگر این روند نزولی را متوقف خواهند کرد، اگرچه مجموع افت‌های آنها از زمان آغاز چرخه بازار نزولی همچنان شدیدترین افت در این گروه است."

به گفته جولیوس بائر، بازارهای سهام در حال ورود به مرحله پیچیده‌تری هستند و حرکات اخیر قیمت، سطوحی را که قبلاً با سناریوی "مداوم و آشفته" ما مرتبط بودند، منعکس می‌کنند و نشان می‌دهند که احساسات و موقعیت‌یابی بازار چقدر سریع می‌تواند با یک زمینه ژئوپلیتیکیِ در حال تحول سازگار شود.

متیو راچتر، رئیس تحقیقات استراتژی سهام در جولیوس بائر، گفت: "در حالی که بازارها در حال عبور از مرحله‌ای هستند که مه ژئوپلیتیک همچنان چشم‌انداز بنیادی را مبهم می‌کند، اتخاذ یک رویکرد سرمایه‌گذاری انعطاف‌پذیر و چابک همچنان ضروری است."

بورس سانتیاگو

در شیلی، بورس سانتیاگو سنگینی جنگ را احساس کرده و مطابق با شاخص‌های اصلی سقوط کرده است. شاخص IPSA در زمان نگارش این مطلب، افزایش ناچیز 0.39 درصدی را نشان می‌دهد، کاهشی که جبران کاهش بیش از 5 درصدی انباشته شده در یک ماه درگیری را نمی‌کند.

با این حال، سرمایه‌گذاران هشدار می‌دهند که بازار سهام در روند نزولی قرار ندارد، اما از پایان ژانویه تا اواسط فوریه، 4 افت متوالی داشته است که باعث کاهش 5.61 درصدی در عرض چهار هفته شده است.

تاریخچه IPSA از سال ۲۰۰۰ نشان می‌دهد که بدترین روند نزولی ثبت شده، ده هفته متوالی بین ماه مه و ژوئیه ۲۰۰۲ با ضرر ۱۵.۲ درصدی در بحبوحه سقوط حباب دات کام بوده است.

شرکت XTB گزارش داد: "نکته قابل توجه این است که شوک‌های بزرگ جهانی طولانی‌ترین دوره‌های نزولی را ایجاد نکردند، زیرا ناآرامی‌های اجتماعی سال ۲۰۱۹ تنها سه هفته با افت ۹.۶۶ درصدی، کووید-۱۹ سه هفته دیگر با افت ۱۲.۰۴ درصدی و بحران وام‌های رهنی درجه دو سال ۲۰۰۸ به سختی چهار هفته با افت ۱۱.۷۲ درصدی را به همراه داشت."  جدیدترین روند قابل مقایسه، شش هفته بین سپتامبر و اکتبر 2022 با افت 12.04 درصدی، در چرخه بازار نزولی جهانی آن سال رخ داد که دقیقاً همان دوره مرجعی است که امروز برای وال استریت ذکر می‌شود.

افزایش دلار و کاهش قیمت مس

دلار یکی دیگر از شاخص‌های اصلی درگیری در این کشور بوده است. در بحبوحه این عدم قطعیت، ارزش پزو شیلی در برابر دلار آمریکا به شدت کاهش یافته است.

تنها امروز، نرخ ارز به ۹۴۲ دلار رسید، سطحی که از پایان نوامبر سال گذشته تاکنون مشاهده نشده بود. از زمان آغاز درگیری‌ها، دلار ۹ درصد افزایش یافته است.

در بازار کالاها، مس امروز ثابت مانده است، اگرچه به دنبال فشارهای مشاهده شده در هفته‌های اخیر، روند نزولی داشته است. درگیری‌های مداوم، همراه با تأثیر هزینه‌های بالاتر انرژی بر فعالیت صنعتی جهانی، چشم‌انداز تقاضای فلز را بدتر کرده است.

شرکت XTB اعلام کرد: "علیرغم برخی پیشرفت‌های پراکنده در ترانزیت نفت از طریق تنگه هرمز، عدم قطعیت همچنان بالاست و این امر بهبود پایدار در بازار مس را محدود می‌کند."

 مس نیز از این منازعه در امان نبوده است. در واقع، روند صعودی که آن را در ژانویه به بالاترین رکورد خود رسانده بود و در فوریه به بیش از 6 دلار آمریکا رسیده بود، به طور کامل از بین رفت. در این زمینه، محصول صادراتی اصلی کشور در یک ماه افت 10.3 درصدی را تجربه کرده و در روزهای اخیر بسیار نزدیک به ورود به "بازار نزولی" بوده است.

https://www.latercera.com/pulso/noticia/primer-mes-de-la-guerra-en-iran-y-efecto-en-los-mercados/