عملکرد بانک های بورسی پاکستان در سال 2026

عملکرد بانک های بورسی پاکستان

براساس گزارش شرکت کارگزاری Topline Securities، بانک‌های فهرست‌شده در بورس پاکستان در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ مجموعاً ۱۶۸ میلیارد روپیه سود کسب کردند. این میزان نسبت به مدت مشابه سال گذشته تقریباً ثابت مانده، اما در مقایسه با سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۴ درصد کاهش داشته است. با احتساب عملکرد سه‌ماهه نخست، مجموع سود بانک‌های بورسی در نیمه اول سال ۲۰۲۶ به ۳۴۲ میلیارد روپیه رسید که در مقایسه با نیمه نخست سال گذشته نیز تقریباً بدون تغییر است. کاهش سودآوری در سه‌ماهه دوم عمدتاً ناشی از افزایش هزینه‌های عملیاتی و کاهش درآمد خالص بهره‌ای بود. هزینه‌های غیربهره‌ای بانک‌ها با رشد ۷ درصدی نسبت به سه‌ماهه قبل و ۱۵ درصدی نسبت به سال گذشته به ۳۶۱ میلیارد روپیه رسید، در حالی که درآمد خالص بهره (NII) با کاهش ۲ درصدی نسبت به سه‌ماهه قبل و سال گذشته، به ۵۲۷ میلیارد روپیه کاهش یافت. این کاهش تا حدودی با افزایش درآمدهای غیربهره‌ای جبران شد؛ به‌گونه‌ای که درآمد غیربهره‌ای بانک‌ها در سه‌ماهه دوم با رشد ۴ درصدی نسبت به سه‌ماهه قبل و ۲۳ درصدی نسبت به سال گذشته به ۱۷۷ میلیارد روپیه رسید.

کاهش درآمد خالص بهره در هر دو مقایسه سالانه و فصلی، در نیمه نخست سال نیز خود را نشان داد و درآمد خالص بهره در شش ماه نخست ۲۰۲۶ حدود ۱ درصد نسبت به سال گذشته کاهش یافت. بر اساس تحلیل Topline Securities، این وضعیت عمدتاً منعکس‌کننده تأثیر با تأخیر تغییرات قیمت‌گذاری پس از افزایش نرخ بهره در آوریل ۲۰۲۶ است. با این حال، تمرکز بانک‌ها بر افزایش سهم سپرده‌های حساب‌های جاری و رشد حجم فعالیت‌های بانکی توانست بخشی از فشار ایجادشده بر درآمد بهره‌ای را جبران کند. از میان بانک‌های مورد بررسی، JS Bank، Bank of Punjab،  Bank Alfalah و Askari Bank توانستند درآمد خالص بهره خود را نسبت به سال گذشته بین ۶ تا ۲۴ درصد افزایش دهند. در مقابل، Samba Bank، Soneri Bank، National Bank of Pakistan و Habib Metropolitan Bank با کاهش ۱۶ تا ۳۱ درصدی NII مواجه شدند.

در بخش درآمدهای غیربهره‌ای، رشد قابل توجه عمدتاً ناشی از افزایش درآمدهای ارزی بود. در این زمینه، Askari Bank، United Bank Limited (UBL)، Bank AL Habib و MCB Bank به ترتیب رشد ۱۲۸، ۸۷، ۴۹ و ۲۹ درصدی نسبت به سال گذشته را ثبت کردند. در مقابل، افزایش هزینه‌های غیربهره‌ای موجب شد نسبت هزینه به درآمد (Cost-to-Income Ratio) در کل این بخش به ۵۱.۳ درصد برسد؛ در حالی که این نسبت در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ معادل ۴۸ درصد و در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۵ برابر با ۴۵.۹ درصد بود. بیشترین رشد هزینه‌ها در Askari Bank، UBL، Meezan Bank و Bank AL Habib مشاهده شد که میزان افزایش آن‌ها بین ۲۰ تا ۴۱ درصد بود. گزارش Topline Securities این افزایش را عمدتاً ناشی از گسترش شبکه شعب و رشد هزینه‌های کارکنان در نتیجه تورم می‌داند.

از سوی دیگر، بانک‌های مورد بررسی در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ مجموعاً ۶.۲ میلیارد روپیه برگشت ذخایر (Provision Reversal) ثبت کردند؛ در حالی که این رقم در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۵ حدود ۸ میلیارد روپیه و در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ حدود ۱.۸ میلیارد روپیه بود. بخش عمده این رقم ناشی از ۳.۸ میلیارد روپیه برگشت ذخایر در UBL بود. در صورت حذف این مورد، میزان برگشت ذخایر در کل بخش بانکی حدود ۲.۴ میلیارد روپیه محاسبه می‌شود. نرخ مؤثر مالیاتی بانک‌ها نیز در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ به ۵۲.۵ درصد رسید که نسبت به ۵۵.۸ درصد در سه‌ماهه دوم سال گذشته کاهش یافته، اما اندکی بالاتر از نرخ ۵۲.۴ درصدی سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ بوده است.

از نظر میزان سود، UBL با ثبت ۳۷.۵ میلیارد روپیه سود در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ در صدر بانک‌های مورد بررسی قرار گرفت. پس از آن Meezan Bank با ۲۶.۲ میلیارد روپیه، Habib Bank (HBL) با ۱۸.۴ میلیارد روپیه، National Bank of Pakistan (NBP) با ۱۶.۶ میلیارد روپیه و MCB Bank با ۱۵ میلیارد روپیه قرار گرفتند. از نظر رشد سالانه سود نیز JS Bank با افزایش چشمگیر ۷۰۴ درصدی در صدر قرار داشت، هرچند این رشد تا حد زیادی ناشی از پایین بودن پایه مقایسه‌ای سال گذشته بود. پس از آن Askari Bank با رشد ۹۱ درصدی، UBL با ۳۱ درصد و Bank Alfalah با ۲۷ درصد قرار گرفتند. در مقابل، سود Bank of Khyber، Standard Chartered Pakistan، Habib Metropolitan Bank و National Bank of Pakistan بین ۲۱ تا ۷۴ درصد کاهش یافت. Bank Makramah نیز در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ زیانی معادل ۳.۹ میلیارد روپیه ثبت کرد.

در زمینه پرداخت سود سهام، اکثر بانک‌ها میزان سود تقسیمی سه‌ماهه خود را حفظ کردند، اما Meezan Bank سود تقسیمی خود را به ۸ روپیه به ازای هر سهم افزایش داد که با سود تقسیمی UBL برابر بود. در این میان، MCB Bank مبلغ ۹ روپیه، UBL و Meezan Bank هر کدام ۸ روپیه، HBL مبلغ ۶ روپیه، Allied Bank مبلغ ۴ روپیه، Bank AL Habib مبلغ ۳.۵ روپیه، Habib Metropolitan Bank مبلغ ۲.۵ روپیه، Askari Bank مبلغ ۲ روپیه و Bank Alfalah و Faysal Bank هر کدام ۱.۵ روپیه به ازای هر سهم سود تقسیمی اعلام کردند. همچنین Standard Chartered Pakistan، Bank of Punjab و BankIslami Pakistan به ترتیب سود سهام شش‌ماهه ۳، ۱.۶ و ۱.۵ روپیه به ازای هر سهم را اعلام کردند.

در مجموع، عملکرد سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که اگرچه بانک‌های بورسی پاکستان همچنان سودآوری بالایی دارند و در نیمه نخست سال ۳۴۲ میلیارد روپیه سود ثبت کرده‌اند، اما موتور اصلی رشد سودآوری بانکی در حال از دست دادن شتاب خود است. کاهش درآمد خالص بهره، همزمان با افزایش هزینه‌های عملیاتی، باعث شده سود کل بخش بانکی نسبت به سال گذشته تقریباً ثابت بماند. افزایش درآمدهای ارزی و رشد سپرده‌های جاری توانسته بخشی از این فشار را جبران کند، اما افزایش نسبت هزینه به درآمد از ۴۵.۹ درصد به ۵۱.۳ درصد نشان می‌دهد که بانک‌ها با فشار فزاینده هزینه‌ای مواجه هستند. از این رو، روند نرخ‌های بهره، رشد اعتبارات و وام‌دهی به بخش خصوصی، کنترل هزینه‌های عملیاتی و توانایی بانک‌ها در افزایش درآمدهای غیربهره‌ای، از عوامل تعیین‌کننده عملکرد آن‌ها در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ خواهد بود.