نگرانی بانک توسعه آسیایی از وضعیت مالی شرکت توزیع برق ماهاراشترا

بانک توسعه آسیایی با ابراز نگرانی نسبت به وخامت وضعیت مالی شرکت توزیع برق ایالت ماهاراشترا، نسبت به تداوم دستاوردهای یکی از برنامه‌های تأمین مالی این بانک برای این شرکت هشدار داد.بانک توسعه آسیایی (ADB) در گزارش اعتبارسنجی اداره ارزیابی مستقل خود درباره برنامه توسعه شبکه توزیع برق فشارقوی روستایی ماهاراشترا اعلام کرده است که اگرچه برنامه تحت حمایت این بانک در مجموع دستاوردهای قابل توجهی داشته، اما تداوم مشکلات مالی شرکت توزیع برق ایالت ماهاراشترا (MSEDCL) می‌تواند حفظ و استمرار نتایج حاصل از این برنامه را با تردید مواجه کند.

این برنامه با استفاده از وامی‌به ارزش ۳۴۶ میلیون دلار اجرا شده و شرکت MSEDCL که چندین برنامه تسهیلاتی با بانک توسعه آسیایی دارد، در حال بررسی عرضه اولیه سهام خود در بازار سرمایه است.بر اساس گزارش مذکور، MSEDCL  در سال مالی ۲۰۲۴ در میان ۵۲ شرکت توزیع برق مورد بررسی، پایین‌ترین رتبه را به خود اختصاص داده است. همچنین، میزان تلفات فنی و تجاری تجمیعی (AT&C) این شرکت از ۱۵.۴ درصد در سال مالی ۲۰۲۲ به ۲۴.۴ درصد در سال مالی ۲۰۲۴ افزایش یافته است.نسبت پوشش خدمات بدهی (DSCR) شرکت نیز در حالی برای سال مالی ۲۰۲۳، یعنی سالی که انتظار می‌رفت برنامه به پایان برسد، ۱.۱۳ پیش‌بینی شده بود که در عمل به منفی ۰.۲۰ رسید و در سال مالی ۲۰۲۴ تنها تا ۰.۰۷ بهبود یافت.

بانک توسعه آسیایی در این گزارش تأکید کرده است که زیان‌های مستمر MSEDCL، انباشت بدهی، جریان نقد عملیاتی منفی و ضعف شاخص‌های مالی، درباره توانایی این شرکت برای نگهداری و بهره‌برداری پایدار از دارایی‌های ایجادشده در چارچوب برنامه، ابهام‌های قابل توجهی ایجاد می‌کند. از این رو، پایداری برنامه در ارزیابی نهایی «کمتر از محتمل» ارزیابی شده است.

این گزارش همچنین به اسناد ارزیابی یک برنامه جدیدتر بانک توسعه آسیایی، موسوم به وام شماره ۴۶۶۴ برای برقی‌سازی خورشیدی بخش کشاورزی، استناد کرده است. در این برنامه نیز ریسک‌های مشابهی درباره وضعیت مالی MSEDCL شناسایی و از این شرکت خواسته شده است برنامه‌ای زمان‌بندی‌شده برای دستیابی به پایداری مالی تدوین کرده و نسبت جاری خود را بالاتر از یک حفظ کند.

در گزارش آمده است که درباره زمان‌بندی و میزان اجرای اقدامات کاهش ریسک و تحقق نتایج مورد انتظار از دو برنامه وام شماره ۴۶۶۴ و ۳۹۱۷، «ابهام‌های قابل توجهی» وجود دارد و بر همین اساس، پایداری برنامه «کمتر از محتمل» ارزیابی شده است.

دستاوردهای برنامه توسعه شبکه فشارقوی:

هشدارهای مالی بانک توسعه آسیایی در حالی مطرح شده که ارزیابی این نهاد از آثار برنامه توسعه شبکه توزیع فشارقوی (HVDS) بر بخش کشاورزی، در بخش‌هایی مثبت بوده است.اجرای این برنامه و حرکت به سمت شبکه توزیع برق فشارقوی موجب شد برق مصرفی کشاورزان با استفاده از کنتور و با قابلیت اطمینان بیشتر در اختیار آنان قرار گیرد. این امر ضمن کاهش هزینه‌های برق مصرفی، امکان مدیریت مؤثرتر عملیات آبیاری را برای کشاورزان فراهم کرد.

بر اساس گزارش، بهبود دسترسی به برق و شرایط آبیاری به کشاورزان کمک کرد از الگوی تک‌کشتی به کشت چندمحصولی روی آورند؛ تحولی که در نهایت به افزایش بهره‌وری، تولید و درآمدهای بخش کشاورزی منجر شد.

با وجود تحقق بخش قابل توجهی از اهداف کمی‌برنامه، ارزیابی بانک توسعه آسیایی از میزان اثربخشی آن «کمتر از مؤثر» اعلام شده است. یکی از دلایل اصلی این ارزیابی، وجود نارسایی‌های قابل توجه در رعایت الزامات زیست‌محیطی و اجتماعی عنوان شده است.

از جمله این نارسایی‌ها می‌توان به تکمیل نشدن فرآیندهای اولیه غربالگری و ارزیابی و همچنین تأمین مالی اولیه یک پست برق در ذخیره‌گاه ببر بور بدون اخذ مجوز قانونی لازم از مراجع ذی‌صلاح حیات‌وحش اشاره کرد. همچنین بخشی از فعالیت‌های برنامه در مناطقی اجرا شده که از نظر وضعیت منابع آب زیرزمینی در زمره مناطق بحرانی یا بیش‌ازحد بهره‌برداری‌شده قرار داشته‌اند.

انتقاد از نظارت بانک توسعه آسیایی:

گزارش همچنین اعلام می‌کند که مبلغ ۲.۵ میلیون دلار از منابع اختصاص‌یافته به توسعه ظرفیت‌های نهادی در چارچوب برنامه هزینه نشده است.اداره ارزیابی مستقل بانک توسعه آسیایی علاوه بر این، عملکرد خود بانک در نظارت بر الزامات زیست‌محیطی و اجتماعی را نیز مورد انتقاد قرار داده و اعلام کرده است که پایش میدانی و پیگیری‌های لازم از کفایت برخوردار نبوده است. بر همین اساس، عملکرد بانک در اجرای برنامه «کمتر از رضایت‌بخش» ارزیابی شده است.در مقابل، عملکرد دولت ماهاراشترا و شرکت MSEDCL به‌عنوان وام‌گیرنده و نهاد مجری برنامه، از نظر اجرای برنامه و همکاری، «رضایت‌بخش» ارزیابی شده است.

با این حال، ارزیابی کلی برنامه «کمتر از موفقیت‌آمیز» اعلام شده که با ارزیابی «موفقیت‌آمیز» مندرج در گزارش تکمیل برنامه تفاوت دارد. در عین حال، ارزیابی اقتصادی برنامه همچنان «کارآمد» باقی مانده است؛ به‌گونه‌ای که نرخ بازده داخلی اقتصادی محاسبه‌شده مجدد توسط اداره ارزیابی مستقل، ۱۹ درصد اعلام شده که بالاتر از معیار ۹ درصدی تعیین‌شده است.

چالش‌های مالی و نهادی MSEDCL:

نگرانی‌های مطرح‌شده در گزارش بانک توسعه آسیایی درباره وضعیت مالی MSEDCL در شرایطی است که این شرکت هم‌زمان با چالش‌هایی در حوزه روابط نهادی و عملکرد مدیریتی نیز مواجه شده است. این موضوع می‌تواند اهمیت هشدار بانک درباره توانایی شرکت برای حفظ دستاوردهای برنامه‌های سرمایه‌گذاری و مدیریت پایدار دارایی‌های ایجادشده را دوچندان کند.

در همین چارچوب، شرکت MSEDCL در هفته‌های اخیر از سوی دادگاه تجدیدنظر برق هند (APTEL) نیز مورد انتقاد قرار گرفته است. این دادگاه در اوایل ماه جاری، به دلیل برخی اظهارات مطرح‌شده در رسانه‌ها درباره عملکرد و جایگاه آن، به‌شدت از کمیسیون تنظیم مقررات برق ماهاراشترا و MSEDCL انتقاد کرد.

APTEL  اعلام کرد برخی اظهارات منتسب به این دو نهاد در رسانه‌ها، در نگاه نخست ماهیتی قابل شمول تحت مقررات مربوط به اهانت به دادگاه داشته و این تصور را ایجاد کرده است که کمیسیون و MSEDCL اعتماد کافی به این مرجع قضایی ندارند. به همین دلیل، دادگاه اعلام کرد رسیدگی به تجدیدنظرخواهی‌هایی را که یکی از طرف‌های آن کمیسیون تنظیم مقررات برق ماهاراشترا یا MSEDCL است، تا روشن شدن موضع این دو نهاد به تعویق انداخته است.

این دادگاه با اشاره به آنچه «سکوت غیرقابل درک» کمیسیون و MSEDCL خواند، اعلام کرد هر دو نهاد تاکنون موضعی روشن و صریح درباره اظهارات مورد بحث ارائه نکرده‌اند. در نهایت، APTEL  دستور داد دبیر کمیسیون تنظیم مقررات برق ماهاراشترا و مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره MSEDCL شخصاً در برابر دادگاه حاضر شوند.

اگرچه این پرونده مستقیماً به عملکرد مالی MSEDCL مربوط نیست، طرح آن در کنار ارزیابی بانک توسعه آسیایی تصویری گسترده‌تر از چالش‌های پیش‌روی این شرکت ارائه می‌دهد؛ شرکتی که از یک سو با زیان‌های مستمر، بدهی انباشته، جریان نقد عملیاتی منفی و ضعف شاخص‌های مالی مواجه است و از سوی دیگر باید توان مدیریتی و نهادی لازم برای حفظ سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده و اجرای برنامه‌های جدید را اثبات کند.

منبع:  

 وب‌سایت thehindubusinessline، گزارش منتشرشده در تاریخ 15 مهر 1405.

https://www.thehindubusinessline.com/money-and-banking/adb-frowns-at-

maharashtra-utilitys-financial-health/article71526612.ece