حمایت مالی جدید دولت آلمان برای خرید خودروهای برقی

دولت آلمان از ابتدای سال 2026، یک برنامه جدید حمایت مالی برای خرید یا لیزینگ خودروهای برقی و برخی خودروهای هیبرید پلاگین را طراحی و اجرا کرده است. این اقدام بخشی از سیاست های کلان این کشور در راستای شتاب دهی به حمل‌ونقل پایدار، تقویت صنعت خودروسازی و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای محسوب می‌شود.

به موجب برنامه مذکور که از تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۲۶ به موعد اجرا گذاشته شده خودروهایی که از ابتدای سال ثبت شده‌اند نیز مشمول تسهیلات می‌شوند. همچنین مدت زمان اجرای این طرح به مدت سه سال و حدود ۳ میلیارد یورو از منابع صندوق‌های انرژی و تغییرات اقلیمی‌برای حمایت از حدود 800 هزار خودرو  پیش بینی شده است.  

حمایت مالی برای اشخاص حقیقی در نظر گرفته شده و شامل خرید یا لیزینگ خودروهای جدید خواهد بود. شایان ذکر است خودروهای دست‌دوم فعلاً مشمول نبوده و تسهیلات در این مرحله، به خودروهای نو اختصاص دارد.

مبلغ کمک بر اساس نوع خودرو و وضعیت اقتصادی خانوار به‌صورت پلکانی (به شرح جدول ذیل) تعیین می‌شود:

نوع خودرو	مبلغ پایه
خودرو برقی کامل  (BEV)	۳,۰۰۰ یورو
Plug in Hybrid / Range Extender	۱,۵۰۰ یورو
افزایش سقف بر اساس درآمد و تعداد فرزندان	تا ۶,۰۰۰ یورو

به‌طور کلی، اگر درآمد خانوار کمتر از 80 هزار یورو در سال سالانه باشد، مشمول این طرح خواهد بود و برای خانوارهای با دو فرزند تا 90 هزار یورو اعمال خواهد شد. همچنین برای دریافت کمک مالی، خودرو می‌باید حداقل ۳۶ ماه در مالکیت یا لیزینگ متقاضی باقی بماند.  دولت آلمان اهداف زیر را برای این برنامه اعلام کرده است:

• تسهیل گسترش استفاده از خودروهای برقی و پاک
• حمایت از خانواده‌هایی که توان مالی کمتری برای خرید خودروهای گران برقی دارند
• کمک به صنعت خودروسازی آلمان در رقابت با بازار جهانی و فناوری‌های جدید

 

چالش ها و انتقادات

علی رغم اجرای این طرح از ابتدای سال ۲۰۲۶، بخشی از تحلیل‌های کارشناسی در آلمان تأکید دارند که یارانه خرید به‌تنهایی برای موفقیت گذار به حمل‌ونقل برقی کافی نیست. به همین جهت معتقد هستند تا زمانی که هزینه و سازوکار شارژ خودروهای برقی برای مصرف‌کننده نهایی مقرون‌به‌صرفه، شفاف و قابل پیش‌بینی نشود، حتی حمایت‌های مالی مستقیم نیز اثرگذاری محدودی خواهند داشت.

بر اساس این تحلیل، هزینه شارژ در بسیاری از ایستگاه‌های عمومی همچنان بالا و بعضاً قابل مقایسه با هزینه سوخت فسیلی است؛ موضوعی که به‌ویژه خانوارهای فاقد امکان شارژ خانگی یا نصب وال‌باکس را تحت فشار قرار می‌دهد.

افزون بر این، ساختار مالیات و عوارض برق، فقدان شفافیت در قیمت‌گذاری ایستگاه‌های شارژ و پیچیدگی تعرفه‌ها، از جمله عواملی هستند که اعتماد مصرف‌کنندگان به صرفه اقتصادی خودروهای برقی را تضعیف می‌کنند.

همچنین با وجود کاهش شدید یا حتی منفی شدن قیمت برق تجدیدپذیر در بازار عمده‌فروشی در برخی بازه‌ها، مالکان خودروهای برقی به دلیل کمبود کنتورهای هوشمند و تأخیر در اجرای تعرفه‌های پویا،   عملاً از این مزیت بهره‌مند نمی‌شوند.

براساس ارزیابی‌های صورت گرفته توسط کارشناسان، برنامه حمایتی مزبور، زمانی می‌تواند به نتایج پایدار منجر شود که هم‌زمان با یارانه خرید، اصلاح بازار برق، کاهش هزینه شارژ، افزایش شفافیت قیمتی و توسعه زیرساخت‌های دیجیتال و هوشمند نیز در دستور کار قرار گیرد؛ در غیر این صورت، خطر تکرار افت تقاضا مشابه دوره پس از توقف یارانه‌ها در پایان ۲۰۲۳ همچنان وجود خواهد داشت.

 

• بازار خودروهای برقی در آلمان پس از توقف کمک‌های قبلی در پایان ۲۰۲۳ با کاهش فروش مواجه شد، اما در سال‌های اخیر دوباره در حال رشد بوده است.
• برخی فعالان محیط‌زیست بابت شمول خوردروهای نیمه برقی[1] در این طرح (با استناد به اینکه در بسیاری از موارد به‌طور کامل برقی استفاده نشده و با چشم انداز سیاست های محیط زیستی این کشور مغایرت دارد، انتقاد کرده اند.
• برخی کارشناسان نیز معتقد هستند حمایت مالی بدون معیارهای قوی تولید محلی، موجب بهره مندی خودروهای وارداتی از این یارانه‌ها (به ویژه خودروهای چینی) می‌گردد.

 

[1] Plug‑in‑Hybrid