بررسی آسیب پذیری اقتصادی هلند از تنگه هرمز

با گذشت زمان، چشم انداز آسیب پذیری هلند از تحولات تنگه هرمز نیز روشن تر می‌شود. به استناد گزارش ها و داده‌های متقن اعم از اندیشکده یی و مراجع رسمی هلندی، میزان آسیب پذیری این کشور از تحولات تنگه هرمز را می‌توان در سه گروه دسته بندی و مورد تجریه و تحلیل قرار داد:

اول) وابستگی مستقیم به هرمز (از نظر انرژی):  تاثیرپذیری کم

با توجه به اینکه هلند سیاست متنوع سازی منابع انرزی خود را از سال 2015 آغاز کرده و متاثر از تحولات جنگ اوکراین نیز این سیاست را با شدت و جدیت بیشتر از طریق فاصله گیری از منابع انرژی روسیه و خاورمیانه دنبال کرده است لذا هلند در حوزه تامین انرژی از طریق تنگه هرمز، وابستگی بسیار کمی‌به تنگه هرمز دارد و آسیب پذیری در همین حد را متحمل می‌شود.

بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ هلند برای تأمین نیازهای انرژی خود، بیشتر به نفت و گاز طبیعی ایالات متحده وابسته شد. در سال ۲۰۲۴ هلند ۲۴ درصد از کل نیازهای انرژی خود را از طریق واردات از ایالات متحده تأمین کرده است. این افزایش با کاهش وابستگی به روسیه در سال‌های اخیر جبران شده که کمتر از ۳ درصد از نیازهای انرژی هلند را در سال ۲۰۲۴ تأمین می‌کرد. هلند در همان سال ۷۸ درصد به انرژی سایر کشورها وابسته بود. اتحادیه اروپا به طور کلی نیز به ایالات متحده وابسته‌تر و به روسیه برای انرژی خود کمتر وابسته شده است.

وابستگی انرژی هلند به سایر کشورها بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ به تدریج از ۷۰ درصد به ۷۸ درصد افزایش یافته است. ۲۲ درصد باقیمانده از منابع انرژی هم از داخل هلند تأمین شده است. این افزایش عمدتاً به دلیل کاهش تدریجی گاز طبیعی استخراج شده از میدان گازی گرونینگن از سال ۲۰۱۴ بوده است. تنها افزایش تولید انرژی‌های تجدیدپذیر، مانع از افزایش بیشتر وابستگی به انرژی شده است.

طبق گزارش مرکز آمار هلند CBS تامین کنندگان اصلی انرژی هلند به ترتیب عبارتند 23.6 ایالات متحده آمریکا، 22.2 درصد سایر کشورها، 15.3 درصد نروژ، 8.6 جمعاً قزاقستان، برزیل و گویان، 5.6 درصد توسط انگلستان، 2.7 درصد روسیه می‌باشند.

 

 در سال ۲۰۲۴ تقریباً ۳۹ درصد از کل انرژی مصرفی هلند از نفت خام وارداتی تأمین شده است. به موازات کاهش واردات از روسیه، بیشترین واردات از ایالات متحده، نروژ و بریتانیا صورت گرفته است. هلند همچنین به دلیل افزایش واردات نفت خام از قزاقستان، برزیل و گویان، به این کشورها وابسته‌تر شده است.

 

در حوزه گاز نیز هلند وابستگی بیشتری به ایالات متحده پیدا کرده چنانچه در سال ۲۰۲۴ به ۱۱ درصد رسیده است.  گاز طبیعی از نروژ نیز سهم 10 درصدی داشته است. در حالیکه واردات گاز طبیعی از ایالات متحده به صورت گاز طبیعی مایع (LNG) بوده اما واردات از نروژ عمدتاً به صورت گازی صورت گرفته است.

 

 

با توجه به موارد فوق و بر اساس ارزیابی کارشناسان و صاحبنظران، سهم تنگه هرمز در ترانزیت گاز و نفت مصرفی در هلند کوچک بوده و بین 3 تا 5 درصد تخمین زده می‌شود. بنابراین آسیب پذیری هلند از تحولات تنگه هرمز در این زمینه کم و در همین مقدار می‌باشد.

دوم) وابستگی اقتصادی به هرمز: تاثیرپذیری بالا

هلند یک اقتصاد باز است به این معنی که ثروت آن به تجارت جهانی و قیمت‌های پایدار وابسته است. آسیب‌پذیری واقعی هلند هم در همین جا و از نقطه «سرایت قیمت» شروع می‌شود. نفت و گاز کالاهای جهانی هستند و وقتی تنگه هرمز دچار اخلال شود و قیمت نفت خام برنت از ۱۲۰ دلار در هر بشکه عبور کرد. حتی اگر هلندی‌ها از تگزاس یا نروژ نفت بخرند باز باید این قیمت‌های متورم بازار جهانی را متقبل شوند و با یک شوک تورمی نیز مواجه شوند.

بانک مرکزی هلند (DNB) و بانک مرکزی اروپا خاطرنشان کرده‌اند که بحران ۲۰۲۶ پیش‌بینی‌های تورم هلند را برای سه‌ماهه دوم به ۳.۱ درصد رسانده که مستقیماً قدرت خرید خانوارهای هلندی را کاهش می‌دهد.

افزون بر آن صنعت هلند انرژی‌بر می‌باشد. قیمت بالای گاز در مرکز TTF هلند - که در اواسط ماه مارس تقریباً دو برابر شد و به بیش از 60 یورو در هر مگاوات ساعت رسیده - سودآوری بخش‌های تولیدی و شیمیایی را تهدید می‌کند. اگر تنگه هرمز (که حدود ۲۰٪ از نفت جهان را حمل می‌کند) مسدود شود، قیمت‌های جهانی فوراً افزایش می‌یابد. مصرف‌کنندگان و صنایع هلندی همان نرخ‌های بازار جهانی را هم پرداخت می‌کنند.

 

سوم) لجستیکی به هرمز: تاثیرپذیری متوسط

بندر روتردام را به تعبیری می‌تواند پمپ بنزین اصلی اروپا نام نهاد. روتردام مقادیر عظیمی از نفت خام را به دیزل، بنزین و سوخت جت برای تمام اروپای غربی تبدیل می‌کند و از این حیث، عملکردی شبیه یک قطب پالایشگاهی دارد. بسته شدن تنگه هرمز، این پالایشگاه‌ها را از گریدهای خاص نفت خام «متوسط» و «سنگین» موجود در خلیج فارس محروم می‌کند. متعاقباً اگر پالایشگاه‌های روتردام کند شوند، باعث کمبود سوخت در سراسر آلمان، بلژیک و سوئیس می‌شود و منجر به رکود اقتصادی منطقه‌ای می‌شود که به صادرات خدمات و لجستیک هلند هم آسیب خواهد رساند.

 

جدول آسیب پذیری هلند از تنگه هرمز
عامل	سطح	دلیل
عرضه فیزیکی	پائین	تنوع در منابع (آمریکا و نروژ) و انرژی‌های تجدید پذیر بالا
قیمت انرژی	جدی و حیاتی	وابستگی قیمت های نفت جهانی و گاز TTF هلند به ثبات هرمز
تجارت و لجستیک	متوسط	روتردام دروازه اروپاست و کاهش جهانی به درآمدهای این بندر ضربه می زند

 

افزایش تقاضا برای پمپ های حرارتی و پنل های خورشیدی در هلند ناشی از افزایش قیمت انرژی

افزایش شدید قیمت بنزین مرتبط با جنگ در ایران، باعث افزایش ناگهانی تقاضا برای پمپ‌های حرارتی، پنل‌های خورشیدی، باتری‌های خانگی و خودروهای برقی دست دوم در سراسر هلند شده است به گونه یی که نصاب‌ها گزارش می‌دهند که با کمبود نیرو مواجه شده‌اند و برخی از شرکت‌ها شاهد افزایش تقاضا تا ۱۰۰ درصد بوده‌اند. طبق گزارش گروه‌های صنعتی انجمن انرژی پایدار هلند (NVDE) و Techniek Nederland و همچنین چندین شرکت که مستقیماً به ترو گزارش می‌دهند، نصاب‌ها و خرده‌فروشان در سراسر کشور شاهد افزایش سریع درخواست‌ها و فروش هستند. جزئیات بیشتر در:

https://nltimes.nl/2026/04/01/iran-war-fuel-price-surge-drives-heat-pump-solar-panel-demand-netherlands

 

افزایش تورم در هلند در ماه مارس به دلیل افزایش قیمت انرژی و سوخت

بر اساس گزارش مرکز آمار هلند (CBS) تورم در ماه مارس به  ۲.۷ درصد رسیده در حالیکه این رقم در ماه فوریه ۲.۴ درصد بوده است.  به دلیل جنگ در خاورمیانه نفت‌خیز، قیمت نفت و گاز در ماه مارس به شدت افزایش یافته است. قیمت انرژی، از جمله سوخت موتور، بیشترین تأثیر افزایشی را بر تورم در این ماه داشت. این قیمت‌ها در ماه مارس ۶.۵ درصد افزایش یافته در حالیکه در فوریه تغییری نداشته است. قیمت مواد غذایی نیز تورم را افزایش داد و پس از افزایش ۱.۴ درصدی در فوریه، ۲.۰ درصد در مارس افزایش یافت. قیمت خدمات در ماه مارس (+۳.۸٪) کمی‌کمتر از فوریه (+۴.۲٪) افزایش یافت. و افزایش قیمت کالاهای صنعتی، به استثنای سوخت موتور، در هر دو ماه +0.4 درصد بود.

https://nltimes.nl/2026/03/31/high-energy-fuel-prices-push-dutch-inflation-27-march

 منابع:

Netherlands now more dependent on US for energy, less on Russia:

https://www.cbs.nl/en-gb/news/2025/27/netherlands-now-more-dependent-on-us-for-energy-less-on-russia

Dutch gas reserves reach 10 year low, EU says start refilling:

https://www.dutchnews.nl/2026/03/dutch-gas-reserves-reach-10-year-low-eu-says-start-refilling/#:~:text=Some%2078%25%20of%20the%20energy,he%20told%20the%20university%20website.

How vulnerable is the Netherlands to an energy crisis?

https://www.universiteitleiden.nl/en/news/2026/03/how-vulnerable-is-the-netherlands-to-an-energy-crisis#:~:text=This%20might%20force%20some%20companies,prices%20are%20rising%20here%20too.

War in the Middle East: the impact on the Dutch economy:

https://www.dnb.nl/en/general-news/news-2026/war-in-the-middle-east-the-impact-on-the-dutch-economy/#:~:text=Higher%20inflation%20has%20a%20negative,gas%20being%20particularly%20hard%20hit.