بررسی وضعیت بازار کار صربستان

صربستان امسال با 2 میلیون و 349 هزار و 747 کارگر مشغول به کار، با میانگین حقوق کمتر از 700 یورو (81،359 دینار) و همچنین با تورم بیش از 16 درصد مواجه بود.

اگرچه تقریبا همه شاخص‌های آماری، به استثنای تورم، از پیشرفت صربستان صحبت می‌کنند، اما مشکلات در بازار کار، هنوز هم وجود دارد. تعداد افراد شاغل در صربستان، تنها در هفت سال گذشته از 1.98 میلیون نفر به 2.35 میلیون نفر افزایش یافته است که به این معنی است که طبق داده‌های موسسه آمار صربستانT حدود 370 هزار نفر به نیروی کار شاغل در بازار داخلی این کشور اضافه شده است. هم تعداد کسانی که در شرکت‌ها و یا سایر بنگاه‌ها شاغل هستند و هم تعداد کسانی که کسب‌و‌کار خود را راه‌اندازی کرده‌اند و افراد دیگر را به کار گرفته‌اند، رو به افزایش بوده است. تنها روندکاهشی که از سال 2016 تا به امروز ثبت شده است، کشاورزان بخش خصوصی بوده است که تعداد آنها نصف شده است.

رشد اشتغال، با رشد متوسط درآمد نیز همراه بوده است؛ به طور دقیق‌تر، دستمزدها حتی سریع‌تر از اشتغال رشد کرده است. به این ترتیب، متوسط حقوق، طبق آخرین اطلاعات منتشرۀ موسسه آمار صربستان برای فوریه 2023، در حدود 81359 دینار خالص بوده است که معادل 694 یورو می‌باشد. تنها هفت سال قبل، در فوریه 2016، متوسط حقوق خالص، 44450 دینار بوده است و با توجه به نرخ تبدیل یورو در آن زمان، میانگین درآمد ماهانه در حدود 360 یورو بود.

اتحادیه‌های کارگری معتقدند که افزایش دستمزد نیروی کار، غیرقابل انکار است، اما ارزیابی می‌کنند که هنوز ناکافی است. انجمن اتحادیه‌های مستقل و آزاد کارگران (ASNS) تصریح می‌کند که درآمد مناسب، فقط در شهرهای بزرگ امکان‌پذیر است و در شهرهای کوچکتر، تنها افرادی که در کارخانه‌های موفق فعالیت کنند، می‌توانند درآمد مناسب داشته باشند. داده‌های مؤسسه آمار صربستان نیز نشان می‌دهد که دستمزدها در منطقه بلگراد، بالاترین میزان است و به طور متوسط 102707 دینار است. با این حال در خود بلگراد نیز دستمزد می‌تواند به طور قابل توجهی متفاوت باشد؛ درآمد در شهرداری استاری گراد تقریباً سه برابر بیشتر از شهرداری سوپوت بلگراد است و در سطح کشور، حتی وضعیت نامناسب‌تر می‌باشد. برای مقایسه، طبق آمار رسمی، کمترین حقوق در کشور مربوط به شهرداری بوینیک با 54729 دینار است.

وضعیت نیروی کار در زمینه‌های مختلف فعالیت‌های اقتصادی، تا حدودی متفاوت از همدیگر است. بالاترین حقوق برای برنامه نویسان با 250 هزار دینار، خلبانان با 180 هزار  و کارکنان شرکت نفت و بانک‌ها با بیش از 130 هزار دینار می‌باشد. نبویشا آتاناکوویچ، رئیس افتخاری اتحادیه کارفرمایان صربستان می‌گوید که باید در نظر داشت که بیش از 400 هزار صاحبان مشاغل مختلف در صربستان ثبت شده و فعالیت می‌کنند و تفاوت‌های زیادی بین آنها وجود دارد، با این حال، واقعیت این است که پیشرفت‌های قابل توجهی در بسیاری از حوزه‌های اقتصادی از جمله ساخت‌و‌ساز حاصل شده است، اما گاها بازار نیروی کار مطابق با آن رشد نکرده است و در حوزۀ ساخت‌و‌ساز، ورود سرمایه‌گذاران خارجی که تعداد قابل توجهی کارگر را به کار می‌گیرند، به دلیل فقدان مهارت‌های خاص در بین کارگران، منجر به تشدید شرایط بازار کار شده است و وقتی چیزی به اندازه کافی نباشد، گران‌تر می‌شود. در این مورد هم همین طور است و درآمد نیروی کار، در حال افزایش است؛ گر چه در برخی حوزه‌ها، این رشد دستمزد کمتر از رشد سطح تورم است.

وی می‌افزاید: بازار کار در صربستان هرگز به این اندازه فعال نبوده است و هرگز به بازار صربستان بیشتر از الان توجه نشده است. وی تصریح می‌کند: اکنون در برخی از مشاغل، کسری وجود دارد که دستمزدهای غیرقابل مقایسه‌ای برای سطح کار بسیار مشابه با برخی دیگر از مشاغل دارند. جالب اینجاست که مشاغلی که دارای کمبود هستند، فقط برنامه‌نویسان نیستند، بلکه بازار فاقد کارگران ماهر در مشاغل سرامیک، برق، میلگرد و هر آنچه که مربوط به ساخت‌و‌ساز است (چه خود ساختمان و چه صنعت مصالح ساختمانی)، می‌باشد

توجه به این نکته نیز ضروری است که وقتی کمبود نیروی کار در بخش‌های خاصی منجر به افزایش دستمزد در آن بخش می‌شود، به طور خودکار سایر حقوق‌ها نیز افزایش می‌یابد. حداقل دستمزد نیروی کار در سال گذشته در ماه سپتامبر، 14.5 درصد افزایش یافته است، در حالی که افزایش سطح قیمت‌ها (نرخ تورم)، کمتر از این درصد انتظار می‌رفت. همچنین تورم باعث شده است که برخی از کارگران محل کار را ترک کنند. کارفرمایی که نمی‌تواند حقوق کارمند خود را افزایش دهد، با استخدام نیروی کار خارجی، وی را جایگزین می‌کند، اما این جایگزینی نیز محدود است. اتحادیه‌های کارگری نیز با استخدام نیروی کار خارجی مخالفند، زیرا امکان استخدام کارگر خارجی توسط کارفرما نشان دهنده رقابت برای کارگران داخلی است. البته اگر این امکان وجود نداشت، کارگران داخلی گرانتر از سطح فعلی می‌شدند. آتاناکوویچ معتقد است اقتصاد صربستان ضعیف‌تر از آن است که دستمزدها را به سطح کشورهای اروپای غربی برساند.

مجامع حرفه‌ای و همچنین اتحادیه‌های کارگری مدت‌هاست به این نکته اشاره کرده‌اند که صربستان به یک استراتژی دولتی برای بهبود حقوق کار و موقعیت کارگران نیاز دارد. برای تغییر موقعیت اقتصادی، حقوقی و اجتماعی کارگران، تغییرات رسمی از طریق اصلاحات حقوقی (قانون کار و سایر قوانین تنظیم کننده موقعیت کار) هرچند ضروری می‌باشد، اما کافی نیست. اتحادیه‌های آزاد و مستقل کارگری می‌گویند تغییرات اساسی مهم‌تر، بازتعریف استراتژی‌ها و سیاست‌های دولتی با هدف مراقبت از کارگران و حفظ حقوق آنها است.

منبع:

https://bizlife.rs/zaposlenih-radnika-praznik-rada-problemi-inflacija