اقتصاد اندونزی در یک نگاه – بخش دوم (صادرات و واردات اندونزی در سال 2025)

اندونزی در سال 2025 با ثبت 282.9 میلیارد دلار صادرات و 241.9 میلیارد دلار واردات، 41.1 میلیارد دلار مازاد تجاری به دست آورد که نسبت به سال قبل افزایش قابل توجهی داشت. ستون اصلی این موفقیت، صادرات غیرنفتی بود که با 269.8 میلیارد دلار بیش از 95 درصد کل صادرات کشور را تشکیل داد. بزرگ‌ترین گروه صادراتی اندونزی، کالاهای صنعتی ساخته‌شده بر پایه مواد اولیه با 52.8 میلیارد دلار بود و پس از آن سوخت‌ها و روانکارها (45.1 میلیارد دلار) و ماشین‌آلات و تجهیزات حمل‌ونقل (40.9 میلیارد دلار) قرار گرفتند. این ترکیب نشان می‌دهد صادرات اندونزی به‌تدریج از مواد خام به سمت محصولات صنعتی با ارزش افزوده بالاتر در حال حرکت است.

         ارزش صادرات محصولات کشاورزی در سال 2025 به 6.9 میلیارد دلار رسید که نسبت به سال قبل رشد قابل توجهی داشت. قهوه با 2 میلیارد دلار مهم‌ترین محصول صادراتی کشاورزی بود و پس از آن گیاهان دارویی و ادویه‌ها، لانه پرندگان خوراکی و محصولات شیلاتی قرار گرفتند. وزن صادرات محصولات کشاورزی و منابع زیستی به حدود 9 میلیون تن رسید که نسبت به سال 2024 افزایش یافت. بیشترین رشد مربوط به صادرات قهوه بود که از نظر وزن بیش از 62 درصد افزایش یافت و جایگاه اندونزی را در بازار جهانی قهوه تقویت کرد.   صادرات صنعتی اندونزی در سال 2025 با رشد 14.4 درصدی به 227.1 میلیارد دلار رسید و بیش از 80 درصد کل صادرات کشور را تشکیل داد. بیشترین رشد در بخش‌های روغن پالم و صنایع اولئوشیمی، نیمه‌رساناها، جواهرات و صنایع خودروسازی ثبت شد که بیانگر موفقیت سیاست توسعه صنایع پایین‌دستی است.  وزن صادرات صنعتی به 149.1 میلیون تن رسید که نسبت به سال قبل حدود 10 درصد افزایش داشت و نشان داد رشد صادرات تنها ناشی از افزایش قیمت‌ها نبوده است. روغن پالم، خمیر کاغذ، محصولات اولئوشیمی، فولاد، نیمه‌رساناها و خودرو مهم‌ترین عوامل این افزایش بودند. ارزش صادرات معدنی غیرنفتی با کاهش 23 درصدی به 35.4 میلیارد دلار رسید که عمدتاً ناشی از افت قیمت جهانی زغال‌سنگ و کاهش صادرات سنگ معدن مس بود. با این حال، زغال‌سنگ همچنان مهم‌ترین کالای معدنی صادراتی اندونزی باقی ماند. وزن صادرات معدنی غیرنفتی تنها 5.7 درصد کاهش یافت و به 539.1 میلیون تن رسید؛ بنابراین افت درآمدهای صادراتی بیشتر ناشی از کاهش قیمت‌های جهانی بود تا کاهش حجم صادرات. زغال‌سنگ همچنان بیش از 72 درصد وزن صادرات معدنی اندونزی را به خود اختصاص داد.

         در سال 2025، بخش صنعت با 227.1 میلیارد دلار و سهمی‌بیش از 80 درصد، مهم‌ترین بخش صادراتی اندونزی بود، در حالی که سهم نفت و گاز به کمتر از 5 درصد کاهش یافت. این روند نشان می‌دهد اقتصاد صادراتی اندونزی به‌طور فزاینده‌ای بر صنایع فرآوری‌شده و ارزش افزوده داخلی متکی شده است.  چین با 67 میلیارد دلار بزرگ‌ترین مقصد صادراتی اندونزی باقی ماند و پس از آن آمریکا با 31 میلیارد دلار قرار گرفت که سریع‌ترین رشد را در میان بازارهای اصلی تجربه کرد. همچنین بازارهای آسه‌آن و اتحادیه اروپا همچنان نقش مهمی در تنوع‌بخشی به مقاصد صادراتی اندونزی ایفا نمودند. حدود 42 درصد صادرات اندونزی از طریق بنادر جاوه و مادورا انجام شد و بندر تانجونگ پریوک با 64.9 میلیارد دلار بزرگ‌ترین دروازه صادراتی کشور باقی ماند. در مقابل، بنادر وابسته به صادرات زغال‌سنگ در کالیمانتان به دلیل افت قیمت‌های جهانی با کاهش درآمد صادراتی مواجه شدند، در حالی که بنادر سوماترا از رشد صادرات روغن پالم بهره بردند.