تهیه پیش نویس قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده صربستان با هدف انطباق با نظام مالیاتی اتحادیه اروپا

بر اساس گزارش پایگاه اینترنتی بیزنس.آر اس،‌ پیش‌نویس قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده صربستان، که همزمان با عضویت این کشور در اتحادیه اروپا اجرایی خواهد شد، با هدف انطباق کامل نظام مالیاتی صربستان با مقررات اتحادیه اروپا توسط وزارت دارایی این کشور تدوین شده و مهم‌ترین تغییر آن، جایگزینی مفهوم واردات از کشورهای عضو با تحصیل درون‌اتحادیه‌ای کالا است که الزامات جدیدی برای فعالان اقتصادی ایجاد می‌کند. این قانون ضمن ارائه تعاریف جدید از قلمروهای مالیاتی و تعیین قواعد ویژه برای برخی مناطق خاص اروپا، چارچوب مالیات‌ستانی از عرضه کالا و خدمات، واردات، خریدهای درون‌اتحادیه‌ای، وسایل حمل‌ونقل جدید و کالاهای مشمول مالیات‌های غیرمستقیم را بازتعریف می‌کند. همچنین معافیت‌هایی برای برخی کالاها، آثار هنری، کالاهای دست‌دوم، کشاورزان و برخی اشخاص حقوقی پیش‌بینی شده و برای خریدهای درون‌اتحادیه‌ای تا سقف معادل ۱۰ هزار یورو نیز آستانه معافیت تعیین شده است. در مجموع، این قانون یکی از مهم‌ترین اصلاحات ساختاری نظام مالیاتی صربستان محسوب می‌شود که ضمن تسهیل ادغام این کشور در بازار واحد اروپا، مستلزم آمادگی و تطبیق شرکت‌ها و مؤدیان با الزامات جدید مالیاتی و حسابداری خواهد بود.

پیش‌نویس قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده که از روز پیوستن صربستان به اتحادیه اروپا لازم‌الاجرا خواهد شد، یکی از مهم‌ترین گام‌ها در راستای هماهنگ‌سازی نظام مالیاتی این کشور با مقررات اتحادیه اروپا به شمار می‌رود. این قانون چارچوبی کاملاً جدید برای محاسبه و وصول مالیات بر ارزش افزوده ایجاد می‌کند و مقررات مفصلی را برای مالیات‌ستانی از عرضه کالاها و خدمات، همچنین مبادلات تجاری میان صربستان و کشورهای عضو اتحادیه اروپا تعیین می‌کند. بر اساس این قانون پیشنهادی، مالیات بر ارزش افزوده همچنان یکی از مهم‌ترین منابع درآمدی بودجه دولت خواهد بود و محاسبه و وصول آن منحصراً مطابق با مفاد این قانون انجام خواهد شد. این قانون با چندین ضمیمه همراه است که فعالیت‌های اقتصادی خاص، خدمات الکترونیکی، کالاهای واجد شرایط نگهداری در انبارهای مالیاتی، آثار هنری، اشیای کلکسیونی و ترتیبات ویژه مربوط به بخش کشاورزی را تعریف می‌کنند.

یکی از مهم‌ترین تغییرات به انطباق صربستان با قواعد بازار واحد اتحادیه اروپا مربوط می‌شود. به همین منظور، قانون جدید تعاریف دقیقی از قلمرو صربستان، اتحادیه اروپا، کشورهای عضو، کشورهای ثالث و اصطلاحاً قلمروهای ثالث ارائه می‌دهد. مقررات ویژه‌ای برای برخی قلمروها در نظر گرفته شده است که از نظر جغرافیایی بخشی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا محسوب می‌شوند، اما از منظر مالیاتی مشمول رویه‌ای متفاوت هستند. این مناطق شامل جزایر قناری اسپانیا، کوه آتوس در یونان، جزایر آلند در فنلاند و همچنین چندین قلمرو در ایتالیا و آلمان است که از وضعیت مالیاتی خاصی برخوردارند. این قانون همچنین نحوه برخورد با برخی قلمروهای اروپایی در تجارت بین‌المللی را روشن می‌کند. برای مثال، معاملات با موناکو به‌عنوان معاملات با فرانسه تلقی خواهند شد، در حالی که عرضه‌ها و معاملات مربوط به جزیره من (Man) به‌عنوان معاملات با بریتانیا در نظر گرفته می‌شوند. مقررات مشابهی نیز برای معاملات مرتبط با مناطق پایگاه‌های حاکمیتی بریتانیا، یعنی آکروتیری و دکلیا در قبرس، اعمال خواهد شد.

در خصوص دامنه شمول مالیات، قانون جدید چهار دسته اصلی را مشمول مالیات بر ارزش افزوده می‌داند: عرضه کالا در قبال دریافت عوض در داخل صربستان، تحصیل کالا از کشورهای عضو اتحادیه اروپا، عرضه خدمات در قبال دریافت عوض، و واردات کالا است. توجه ویژه‌ای به مقررات مربوط به خرید کالا از سایر کشورهای عضو اتحادیه اروپا شده است. پس از پیوستن صربستان به اتحادیه اروپا، این‌گونه معاملات دیگر به‌عنوان واردات متعارف تلقی نخواهند شد، بلکه به‌عنوان تحصیل درون‌اتحادیه‌ای کالا شناخته می‌شوند که پیامد آن، اعمال قواعد مالیاتی متفاوت و ایجاد تعهدات جدید برای کسب‌وکارها خواهد بود. این قانون همچنین تعریف دقیقی از وسایل حمل‌ونقل جدید ارائه می‌دهد، زیرا مقررات ویژه مالیات بر ارزش افزوده برای خرید این‌گونه وسایل اعمال می‌شود. یک وسیله نقلیه موتوری زمانی جدید محسوب می‌شود که ظرف شش ماه از نخستین استفاده فروخته شود یا بیش از ۶٬۰۰۰ کیلومتر کارکرد نداشته باشد. در مورد شناورها، این معیار سه ماه از نخستین استفاده یا حداکثر ۱۰۰ ساعت دریانوردی است. هواپیما نیز زمانی جدید تلقی می‌شود که ظرف سه ماه از نخستین استفاده فروخته شود یا بیش از ۴۰ ساعت پرواز نکرده باشد.

این مقررات به‌ویژه برای اشخاص و شرکت‌هایی که وسایل نقلیه را از سایر کشورهای عضو اتحادیه اروپا خریداری می‌کنند اهمیت دارد، زیرا نحوه مالیات‌ستانی از معامله به وضعیت آن وسیله حمل‌ونقل بستگی خواهد داشت. علاوه بر وسایل نقلیه، قانون توجه ویژه‌ای به کالاهای مشمول مالیات‌های غیرمستقیم خاص دارد. این دسته شامل فرآورده‌های انرژی، محصولات دخانی، الکل و نوشیدنی‌های الکلی است که در صورت تحصیل از کشورهای عضو اتحادیه اروپا مشمول مقررات ویژه خواهند بود. هدف از این مقررات، تضمین انطباق با قوانین اتحادیه اروپا در زمینه مالیات‌های غیرمستقیم خاص و جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی در تجارت فرامرزی است. این قانون همچنین معافیت‌هایی را پیش‌بینی کرده است. در مواردی که عرضه کالا در داخل صربستان از مالیات بر ارزش افزوده معاف باشد، تحصیل همان کالا از اتحادیه اروپا نیز مشمول مالیات نخواهد شد. همچنین خرید کالاهای دست‌دوم، آثار هنری، اشیای کلکسیونی و عتیقه‌جاتی که قبلاً تحت نظام‌های ویژه مالیاتی در کشور عضو مبدأ مشمول مالیات شده‌اند، از این معافیت بهره‌مند خواهند شد.

تسهیلات ویژه‌ای نیز برای برخی گروه‌های مؤدیان در نظر گرفته شده است؛ از جمله کشاورزانی که تحت نظام مالیاتی ویژه فعالیت می‌کنند و اشخاص حقوقی که حق کسر مالیات بر ارزش افزوده پرداختی را ندارند. یکی دیگر از تغییرات مهم، مربوط به آستانه خریدهای کوچک‌مقیاس از اتحادیه اروپا است. برخی مؤدیان مالیاتی و اشخاص حقوقی که مؤدی مالیات بر ارزش افزوده نیستند، در صورتی که مجموع ارزش خریدهای آن‌ها از کشورهای عضو اتحادیه اروپا در سال جاری و سال تقویمی قبل از آن از معادل دیناری ۱۰٬۰۰۰ یورو تجاوز نکند، ملزم به محاسبه و پرداخت مالیات بر ارزش افزوده نخواهند بود. با این حال، قانون به این اشخاص اجازه می‌دهد که به‌صورت داوطلبانه انتخاب کنند مشمول نظام محاسبه مالیات بر ارزش افزوده شوند. در این صورت، باید از پیش مراتب را به اداره مالیات اطلاع دهند و این انتخاب حداقل برای دو سال تقویمی‌برای آن‌ها الزام‌آور خواهد بود.

  نویسنده: لیلیلانا بگوویچ

منبع: پایگاه اینترنتی بلیس مورخ 02/06/2026

https://biznis.rs/vesti/srbija/limit-za-male-nabavke-iz-eu-10-000-evra-sta-donosi-novi-zakon-o-pdv-u/